Satır aralarını okumak: E-kitapları güvenli bir şekilde okumak

Dolandırıcıların kurbanı olmamak için e-kitapları nasıl güvenli bir şekilde kullanabileceğinizi ve çevrimiçi kitap ararken hangi kurallara uymanız gerektiğini ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

E-kitapları güvenli bir şekilde indirme ve okuma

Yaygın bir yanılgının aksine, insanlar dijital çağda kitaplardan zevk almayı bırakmış değiller. Gerçek şu ki, bir süredir kağıt üzerinde okumak, yazılı metinlerin tadını çıkarmanın tek yolu değil.

İlk bakışta, siber güvenlikle ilgili ne gibi riskler olabilir ki? Diğer taraftan, dünyada bir milyardan fazla e-kitap okuyucusu olduğu için, siber suçluların bundan para kazanmaya çalışması kaçınılmazdır. Kaspersky’nin Çocukların Çevrimiçi Güvenliği Sorumlusu Andrey Sidenko ile, suçluların e-kitaplara olan ilgiyi nasıl suistimal ettiklerini ve kurban olmamak için nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğrenmek üzere görüştük.

Kitap yerine zararlı yazılım

Çoğu zaman dolandırıcılar, korsan bir siteden e-kitap indirmeye çalışan bilgisayar ve akıllı telefon kullanıcılarını hedef alır. Örneğin, uzmanlarımız kısa süre önce bu şekilde yayılan bir madencilik yazılımı keşfettiler: Bu yazılım, virüs bulaşmış bilgisayarların işlem gücünü kullanarak çeşitli kripto para birimleri üretiyordu. Bu sitelerin birçoğu, ziyaretçilerin e-kitaplardan alıntıları ücretsiz olarak okumasına imkan tanıyordu. Ancak gerçekte saldırganlar parolaları çalıyor ve bağlantıları değiştirmek için kötü amaçlı bir komut dosyası kullanıyorlardı. Kullanıcılar, istedikleri kitabın adını taşıyan zararlı yazılım içeren bir arşiv dosyası alıyorlardı. Üstelik, bu sitelere yönlendiren bağlantılar arama sonuçlarının en üstünde yer alıyordu; bu nedenle tuzağa düşme riski oldukça yüksekti.

Bir yıl önce, Türkçe veya Arapça dilindeki sahte e-kitaplar hakkında da bir yazı yayınlamıştık. Bu dosyalar aslında sıradan PDF’ler gibi görünen zararlı yürütülebilir dosyalardı. Program başlatıldıktan sonra, kurbanın cihazına bilgi hırsızları yüklediler: Zararlı yazılımlar; sohbet uygulaması oturum belirteçlerini, tarayıcı dosyalarını, kaydedilmiş parolaları ve kripto cüzdan verilerini siber suçlulara gönderiyordu.

Arama sonuçlarındaki tuzaklar

Arama spamı yapan siteler başlı başına bir tehlike arz eder. Şöyle bir senaryo hayal edin: “Yüzüklerin Efendisi ücretsiz indir” diye arama yapıyorsunuz ve arama ifadenizi kelimesi kelimesine tekrarlayan, sözde tam da o kitabı indirmenize olanak tanıyan bir sayfaya ulaşıyorsunuz. Ancak umduğunuz kitap yerine, bambaşka bir şüpheli siteye yönlendirilebilir ve karşınızda kötü amaçlı bir dosya bulabilirsiniz.

Bu arada, bu dolandırıcılık yöntemi, uydurma bir yazar ve uydurma bir kitap arasanız bile işe yarayabilir. Bu tür siteler, hemen hemen her türlü arama sorgusu için inandırıcı görünümlü indirme sayfalarını otomatik olarak oluşturabilir.

Kitap kimlik avı

Ayrıca, kitap severleri doğrudan hedef alan kimlik avı dolandırıcılıkları da vardır. Örneğin, bir dolandırıcı grubu, popüler kitap topluluğu Goodreads’ten geliyormuş gibi davranarak kullanıcılara sahte e-postalar gönderdi ve çeşitli sahte (ücretli) hizmetler sundu. Ne yazık ki bazı alıcılar bu tuzağa düştü ve moderatör olmak, kitap etkinliklerine katılmak ya da ücretli tanıtım satın almak gibi teklifleri kabul etti.

İşte bir başka örnek: İsviçre’nin tanınmış kitapçı zinciri Orell Füssli’ye ait olduğu iddia edilen reklamlar sosyal medyada yayıldı. Reklamlarda kitaplar büyük indirimlerle sunuluyordu. Sipariş vermek için kullanıcıların bir bağlantıya tıklamaları ve banka kartı ayrıntılarını girmeleri gerekiyordu. Düzenli okuyucularımız, bu bağlantının sahte bir siteye yönlendirdiğini şüphesiz tahmin etmişlerdir; çünkü bu durumda site, kurbanın kredi kartından ücret tahsil edilecek şekilde ücretli bir abonelik oluşturmuş.

Son olarak, dolandırıcılar genellikle korsan kütüphanelermiş gibi görünen kimlik avı siteleri oluştururlar. Bu kütüphaneler artık sadece kurgu okurlarına hizmet etmez: Okurlar; ders kitapları, akademik makaleler, araştırmalar, nadir baskılar ve halka açık kaynaklarda bulması zor diğer materyalleri aramak için bu kütüphanelere gider. Bu tür kütüphaneler düzenli olarak engellendiği ve sürekli olarak alan adlarını değiştirmek zorunda kaldığı için, kullanıcıların gerçek siteyi sahte olandan ayırt etmesi zor olabilir.

Saldırganlar, kendi sitelerini resmi yedek sitelermiş gibi tanıtarak tam da bu durumdan yararlanırlar. Bu sahte siteler genellikle tam anlamıyla işlevseldir: Tıpkı gerçek sitede olduğu gibi kitap arayabilir ve indirebilirsiniz; ayrıca tasarımları da orijinalinden neredeyse ayırt edilemez. Örneğin 2024 yılında, erişimi kısıtlanmış kitap ve yayınların ücretsiz indirilmesini sağlayan bir platform olan Z-Library’yi taklit eden bir kimlik avı sitesinin yaklaşık 10 milyon kullanıcısına ait veriler internete sızdırıldı.

Sızıntı; isimleri, e-posta adreslerini, ikamet ettikleri ülkeleri, parola karma değerlerini, satın alma ayrıntılarını ve hatta kripto cüzdan adreslerini içeriyordu. Bu kadar ayrıntılı bilgiler varken, bir sonraki saldırıyı planlamak kolaydır: Örneğin, bir polis memuru kılığına girip, kişiyi yasadışı bir siteyi ziyaret etmekle suçlayıp, ceza davasının düşürülmesi karşılığında para talep etmek gibi.

Bir e-okuyucuya virüs bulaşabilir mi?

Saldırganlar için e-okuyucular en cazip hedef değildir. Bir kişinin hangi cihazı kullandığını ya da o kişinin internet erişimi olup olmadığını tahmin etmek zordur. Ayrıca, e-okuyucuların çoğu temel modellerdir, yani esasen ekranlı bir flash bellek gibidir.

Ancak internet erişimi, tarayıcılar ve üçüncü taraf uygulamaları indirme ile bulut depolama özelliğine sahip olanlar gibi daha gelişmiş cihazlar da vardır. Bunlar daha olası hedeflerdir, ancak dürüst olalım ki çoğu zaman bu sistemleri ele geçirenler suçlular değil, siber güvenlik araştırmacılarıdır. Örneğin, 2025 yılında araştırmacılar, bir saldırganın bağlı Amazon hesabını ele geçirmesine olanak tanıyabilecek bir zayıf noktayı Kindle’da keşfettiler.

Veri sızıntıları ve diğer daha az belirgin riskler

Bazı e-okuyucular, alıntıları vurgulamanıza, beğendiğiniz kitaplara notlar almanıza ve bunları diğer kullanıcılarla paylaşmanıza olanak tanır. Saldırganlar bu verileri, özellikle de bir kişi belirli bir kitabı okuduğunu gizli tutmak istediğinde (örneğin, Grinin Elli Tonu gibi) ya da kamuya açık olmaması gereken herhangi bir kişisel bilgi söz konusu olduğunda, doxing amacıyla kullanabilirler.

2020 yılında, bir Guardian muhabiri Amazon’dan kişisel verilerinin bir kopyasını talep etti ve e-okuyucusunu nasıl kullandığına dair 20.000’den fazla kayıt aldı. Bu veriler arasında hangi kitapları ne zaman okuduğu, okumaya ne kadar zaman ayırdığı, hangi bölümleri vurguladığı veya kopyaladığı ve hangi kelimelerin anlamını sözlükte aradığı yer alıyordu.

Bu nedenle, okuma geçmişinizi de kişisel verileriniz olarak değerlendirmekte fayda vardır. Bir kitap hizmeti veri sızıntısı yaşarsa ya da hesabınız ele geçirilirse, kötü niyetli bir kişi sadece e-posta adresinizi değil, çok daha fazla kişisel ayrıntıyı da ele geçirebilir.

Peki, e-kitapları nasıl güvenli bir şekilde okuyabilirsiniz?

En basit ipuçlarından biri, resmi kitapçıları tercih etmektir. Bunun nedeni sadece telif hakkı meselesi değildir. Bu platformlar onların tanınırlığına değer verdiğinden içerikleri incelenir, yani dosyalar daha güvenilirdir.

Bir başka önemli ipucu da tüm cihazlarınızı düzenli olarak güncellemenizdir. En basit e-okuyucunuz bile olsa, işletim sistemi ve herhangi bir yazılım çalıştırıyorsa, bu yazılımları güncel tutun. Zamanında yapılan güncellemeler, saldırganların istismar edebileceği zayıf noktaları kapatır ve bu da sistemin ele geçirilme riskini azaltır. Aynı durum, e-kitap okuma ve kataloglama uygulamaları için de geçerlidir: Bu yıl, araştırmacılar hem Calibre‘de hem de Koodo Reader‘da ciddi zayıf noktalar tespit ettiler.

Cihazlarınıza (örneğin, Kindle gibi kapalı ekosistemli e-okuyucular) resmi olmayan aygıt yazılımı yüklemenin pek de iyi bir fikir olmayabileceğini unutmayın. Riskler arasında cihazın kullanılamaz hale gelmesi ve garantinizin geçersiz hale gelmesi yer almaktadır. Cihaz, yazılım yükleme işlemi sırasında veya daha sonra (otomatik kablosuz güncelleme yoluyla resmi aygıt yazılımı yüklendiğinde) kapanabilir veya donabilir. Cihaz çevrimiçi olduğunda değiştirilmiş aygıt yazılımı tespit edilirse, üretici hesabınızı da engelleyebilir. Ve elbette, aygıt yazılımının kendisi de kişisel verilerinizi ve parolalarınızı çalan bilgi hırsızları gibi zararlı yazılımlar içerebilir. E-okuyucunuza bir antivirüs yüklemenin imkansız olması, olası sorunu daha da büyütür.

Ayrıca, dijital kitaplığınızı zaman zaman yedeklemeniz de iyi bir fikirdir. Bir kitap satın almanız, o kitaba hesabınızdan sonsuza kadar erişebileceğinizi garanti etmez. Bir içerik, lisans koşullarındaki değişiklikler, platform ilkeleri veya diğer kısıtlamalar nedeniyle kullanılamaz hale gelebilir. Üstelik, bazı formatlar yalnızca e-okuyucunun kapalı ekosistemi içinde satın alınabilir ve okunabilir. Bu nedenle, bilgisayarınızda veya çevrimdışı olarak hızlıca erişebileceğiniz başka bir cihazda bir yedek kopya bulundurmanızı öneririz. Böylelikle ister kitap hizmetinde ister cihazınızda bir sorun çıksa bile içeriğinize erişiminizi sürdürebilirsiniz.

Bir e-kitap indirdiğinizde, mutlaka dosya uzantısını kontrol edin. Normal bir e-kitap dosya adı kesinlikle .exe veya .bat ile bitmemelidir. Kötü amaçlı dosyaların en yaygın uzantıları hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

Ne yazık ki dolandırıcılar, zararlı yazılımları gizleme konusunda giderek daha da ustalaştıklarından, belki de en iyi genel tavsiye şudur: Şüpheli web sitelerini ziyaret etmeyin ve bilinmeyen dosyaları indirmeyin. İşte burada Kaspersky Premium devreye giriyor: En önemli özelliklerinden biri, kimlik avı ve zararlı yazılımlara karşı koruma sağlamasıdır. Güvenilmez bir siteye girmeye ya da potansiyel olarak tehlikeli bir dosyayı indirmeye çalıştığınızda uygulama sizi uyarır. Bu sayede verileriniz ve paranız güvende olur; en sevdiğiniz kitapları gönül rahatlığıyla indirip okuyabilirsiniz.

Kitaplarla aranız iyi mi? Bu yazılarımız da hoşunuza gidebilir:

Tavşan deliğine doğru: Amazon’u yapay zeka karmaşası sardı

Siber güvenlik üzerine kitaplar: Uzmanlarımızdan 5 öneri ve daha fazlası