{"id":10477,"date":"2022-01-28T15:24:27","date_gmt":"2022-01-28T12:24:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=10477"},"modified":"2022-01-28T15:24:27","modified_gmt":"2022-01-28T12:24:27","slug":"information-check-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/information-check-2022\/10477\/","title":{"rendered":"\u0130nternette neye g\u00fcvenebilirsin?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nternet sayesinde, potansiyel olarak \u00e7o\u011fu zaman tasnif etmenin ve hangisinin do\u011fru hangisinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu anlaman\u0131n zor oldu\u011fu s\u0131n\u0131rs\u0131z bilgiye eri\u015febiliyoruz. Hepimiz \u201cHollandal\u0131 Bilim Adamlar\u0131 Coronavir\u00fcs\u00fcn Var Olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kan\u0131tlad\u0131\u201d, \u201cAvustralya\u2019da A\u015f\u0131 Yapt\u0131rmayan \u0130nsanlar Toplama Kamplar\u0131nda Tutuldu\u201d ve \u201cSinema Koltuklar\u0131na HIV Bula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u0130\u011fneler Koyuluyor\u201d gibi man\u015fetleri okuduk. Bunlar, bug\u00fcnlerde genellikle \u201csahte haber\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z, internette d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lan efsanelere ili\u015fkin \u00f6rneklerdir.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok insan, ya\u015f\u0131 veya sosyal stat\u00fcs\u00fc ne olursa olsun, sahte haberlere inan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, orta ya\u015fl\u0131 bir teknoloji merakl\u0131s\u0131 arkada\u015f\u0131m ge\u00e7enlerde sinirden k\u00fcplere binmi\u015f halde bize McDonald\u2019s \u00fcr\u00fcnlerinin insanlar\u0131n t\u00fcketimine uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bunu bir TikTok videosundan \u00f6\u011frenmi\u015f. Videodaki k\u0131z, \u015fef Jamie Oliver\u2019\u0131n mahkemede McDonald\u2019s burgerlerindeki etin \u201cinsan t\u00fcketimine uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Sadece be\u015f dakikal\u0131k bir arama <a href=\"https:\/\/www.snopes.com\/fact-check\/jamie-oliver-mcdonalds-burgers\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">hikayenin olduk\u00e7a farkl\u0131<\/a> oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Mahkeme falan yoktu, sadece \u015fefin Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki t\u00fcm g\u0131da end\u00fcstrisini ele\u015ftirdi\u011fi bir TV \u015fovu s\u00f6z konusuydu. Ard\u0131ndan baz\u0131 gazeteciler McDonald\u2019s\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 tarif de\u011fi\u015fikli\u011fini bununla ili\u015fkilendirdiler. B\u00fct\u00fcn bu hikaye 2011-2012\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, bu efsane hem <a href=\"https:\/\/vm.tiktok.com\/ZSeDHeRqN\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">sosyal a\u011flarda<\/a> hem de \u00e7e\u015fitli <a href=\"https:\/\/www.australiannationalreview.com\/lifestyle\/jamie-oliver-wins-against-mcdonalds\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">yerel medyada<\/a> yer almaya devam ediyor.<\/p>\n<p>Elbette buna g\u00fcld\u00fck ve ya\u015fanan tart\u0131\u015fmay\u0131 unuttuk. Yine de buradan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir ders, bilgilerin kontrol edilmesi gerekti\u011fidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc sahte bilgiler en beklemedi\u011finiz yerlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabiliyor. McDonald\u2019s burgerlerinde kullan\u0131lan etten daha karma\u015f\u0131k ve \u00f6nemli hikayeleri \u00e7\u00f6zmeye nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlamak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131da yer verdi\u011fimiz algoritmaya dayal\u0131 bilgilere bakman\u0131z\u0131 \u00f6neriyoruz.<\/p>\n<h2>Bilginin kayna\u011f\u0131na ula\u015f\u0131n<\/h2>\n<p>Yap\u0131lacak ilk \u015fey, bilgilerin nereden geldi\u011fini kontrol etmektir. Burada birka\u00e7 se\u00e7enek olabilir. Medya kurulu\u015flar\u0131, blog yazarlar\u0131, mesajla\u015fma uygulamalar\u0131ndaki kanallar ve sosyal a\u011flardaki topluluklar genellikle bir t\u00fcr itibara sahiptir. En tan\u0131nm\u0131\u015f ve sayg\u0131n medyan\u0131n bile sa\u00e7ma sapan yay\u0131nlar yapabilece\u011finin fark\u0131nda olmak \u00f6nemlidir. <em>BBC<\/em>, <em>The New York Times<\/em> ve <em>Paris Match<\/em> gibi b\u00fcy\u00fck medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n hepsi birden \u00e7ok hata yapt\u0131. Bu do\u011frulama a\u015famas\u0131, temelinde \u201ckesinlikle g\u00fcvenilmez\u201d olarak i\u015faretlenmi\u015f kaynaklar\u0131 filtrelemek i\u00e7in gereklidir. Mizahi haberler (ciddi gazeteciler bile bazen <em>The Onion<\/em> gibi sahte haberlere inan\u0131rlar) ve dikkatle ele al\u0131nmas\u0131 gereken her t\u00fcrl\u00fc garip WhatsApp mesajlar\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir karar verilebilir.<\/p>\n<h2>Birincil kaynaklara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n<\/h2>\n<p>G\u00fcvenilir oldu\u011fu iddia edilen herhangi bir bilgi, orijinal kaynaklara ba\u011flant\u0131lar i\u00e7ermelidir. Ba\u011flant\u0131s\u0131z bir makaleye veya g\u00f6nderiye g\u00fcvenilmemelidir. Bir sonraki ad\u0131m, ba\u011flant\u0131lar\u0131 kontrol etmektir. Her \u015fey i\u00e7eri\u011fin \u00f6zelli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir metin yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki baz\u0131 olaylar\u0131 anlat\u0131yorsa, orijinal dilde yerel yay\u0131nlara ba\u011flant\u0131lar i\u00e7ermelidir. E\u011fer b\u00f6yle bir \u015fey yoksa, yazarlar olay\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011frendi? Resmi yay\u0131nlara veya bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara yap\u0131lan at\u0131flar da inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin iyi bir i\u015farettir.<\/p>\n<h2>Belirli unsurlar\u0131 kontrol edin<\/h2>\n<p>Herhangi bir metin, video veya ses materyali, di\u011fer kaynaklar taraf\u0131ndan do\u011frulanabilecek \u00f6zel unsurlara sahiptir. Bunlar genellikle isimler, tarihler, co\u011frafi konumlar, baz\u0131 bilimsel ger\u00e7ekler vb. \u015feylerden olu\u015fur. Bu veriler, h\u0131zl\u0131 bir internet aramas\u0131yla do\u011frulanabilir. Arama motoru \u015firketleri, daha karma\u015f\u0131k arama yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6zellikler hakk\u0131nda daha fazla bilgi sunar. \u00d6rne\u011fin <a href=\"https:\/\/newsinitiative.withgoogle.com\/training\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">bu i\u00e7erik<\/a>, Google\u2019da bilgileri nas\u0131l do\u011fru \u015fekilde arayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z konuda iki veya \u00fc\u00e7ten fazla tutars\u0131zl\u0131k bulduysan\u0131z, muhtemelen ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z metin g\u00fcvenilir de\u011fildir. Bu, her zaman yazarlar\u0131n sizi k\u00f6t\u00fc niyetli olarak yan\u0131ltmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u0130yi niyetle, yazd\u0131klar\u0131 konu hakk\u0131nda bilgi sahibi olmamalar\u0131 da olduk\u00e7a olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Haber kayna\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcndeminin ne oldu\u011funu anlay\u0131n<\/h2>\n<p>\u0130lk \u00fc\u00e7 ipucu, ger\u00e7eklerin kontrol edilmesine y\u00f6neliktir. Ancak bunun \u00f6tesinde, bilgilerin sunulu\u015f tarz\u0131 da \u00f6nemlidir. Yazarlar tamamen yalan haberler yaymasalar bile, bir makaledeki do\u011fru vurgu ve \u00f6zenle se\u00e7ilmi\u015f ger\u00e7ekler, aktar\u0131lan resmi \u00e7arp\u0131tabilir ve fikrinizi etkileyebilir. Bu nedenle, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bilgiyi daha objektif bir \u015fekilde de\u011ferlendirmenize yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/politics\/2019\/01\/07\/about-fact-checker\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">kayna\u011f\u0131n g\u00fcndemini<\/a> veya konu ile ilgili \u00f6n yarg\u0131s\u0131n\u0131 dikkate alman\u0131zda fayda var.<\/p>\n<h2>Ayr\u0131nt\u0131lara dikkat edin<\/h2>\n<p>Temel ger\u00e7ekler tutarl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa, ayr\u0131nt\u0131lara dikkat edin: Resimler, al\u0131nt\u0131lar, kullan\u0131lan terimler ve s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan \u00fcst\u00fcnl\u00fck ifadeleri. Her noktay\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 ele alal\u0131m:<\/p>\n<ul>\n<li>G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler Photoshop veya di\u011fer imaj d\u00fczenleme ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131larak de\u011fi\u015ftirilebilir. Bir g\u00f6rselin de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in, orijinal g\u00f6rseli <a href=\"https:\/\/www.google.com\/imghp\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Google g\u00f6rsel arama<\/a> veya <a href=\"https:\/\/tineye.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">TinEye<\/a> ile aramay\u0131 deneyin.<\/li>\n<li>Al\u0131nt\u0131lar genellikle i\u00e7erikten al\u0131n\u0131r. Yak\u0131n tarihli bir \u00f6rnek, D\u00fcnya Ekonomik Forumu\u2019ndan yap\u0131lan bir al\u0131nt\u0131d\u0131r; \u201cHi\u00e7bir \u015feyiniz olmayacak ama mutlu olacaks\u0131n\u0131z.\u201d Kullan\u0131lan ifadelerdeki ilk kelimelerle yap\u0131lacak h\u0131zl\u0131 bir arama bile genellikle resmin tamam\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ve <a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/article\/uk-factcheck-wef-idUSKBN2AP2T0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">birinin ger\u00e7ekten ne s\u00f6ylemek istedi\u011fini<\/a> anlamaya yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n<li>Yazarlar, \u00f6zellikle bilimle ilgili metinlerde okuyucunun kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da \u201cak\u0131ll\u0131\u201d kelime kullanabilirler. Tembel olmay\u0131n \u2014 i\u00e7eri\u011fi anlaman\u0131z\u0131 sa\u011flayacak kilit terimlerin anlamlar\u0131na bak\u0131n. Size yalan s\u00f6ylendi\u011fini anlamak i\u00e7in \u00f6zel yay\u0131nlara bakman\u0131za gerek yok \u2014 genellikle birka\u00e7 t\u0131k ve Wikipedia bunun i\u00e7in yeterlidir.<\/li>\n<li>\u201cBu, tarihin <strong>en \u00f6nemli<\/strong> yasas\u0131d\u0131r\u201d veya \u201cG\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz <strong>en d\u00fcr\u00fcst<\/strong> politikac\u0131d\u0131r\u201d, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ifadelerine \u00f6rnektir. Bir metinde bunlar\u0131n bolca kullan\u0131lmas\u0131 bir uyar\u0131 i\u015faretidir. B\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla, yazarlar bir konuda ikna etmeye veya bir \u015fey satmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Olaylar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fini takip edin<\/h2>\n<p>\u201cA\u015f\u0131dan sonra insanlar\u0131n hamile kalma yetene\u011fini kaybetti\u011fi\u201d haberleri gibi baz\u0131 s\u00f6zde kitlesel olgulara at\u0131fta bulunan metinler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bu konu i\u00e7in olas\u0131 t\u00fcm kaynaklar\u0131 ara\u015ft\u0131rmakta fayda vard\u0131r. Bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n veya g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131 veya ya\u015f\u0131 ile ya\u015fanan \u015feyin yeri ve tarihi gibi \u015feylere odaklanmak en iyisidir. Hikayelerdeki bu t\u00fcr \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131lar tekrar tekrar e\u015fle\u015firse, sizi ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 kitlesel bir fenomen de\u011fil, izole bir vaka olmas\u0131 muhtemeldir. Katharin Tai, Chaos Communication Congress\u2019deki (Kaos \u0130leti\u015fim Kongresi) <a href=\"https:\/\/media.ccc.de\/v\/rc3-2021-xhain-354-painting-tech-dystopi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">sunumunda<\/a> bu t\u00fcr vakalar\u0131n nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi hakk\u0131nda daha fazla bilgi verdi.<\/p>\n<h2>Bilgi do\u011frulama konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f kaynaklar\u0131 kullan\u0131n<\/h2>\n<p>\u0130nternette g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her metni kontrol etmek elbette imkans\u0131z. Ayr\u0131ca, profesyoneller bunu bizim i\u00e7in zaten yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in genellikle de gereksizdir. Her \u00fclkede bu t\u00fcr efsaneleri \u00e7\u00fcr\u00fctmek konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f medya kurulu\u015flar\u0131 vard\u0131r. Yukar\u0131daki uzun prosed\u00fcr\u00fc uygulamadan \u00f6nce, daha \u00f6nce bunun yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek isteyebilirsiniz. \u0130\u015fte birka\u00e7 k\u00f6kl\u00fc \u0130ngilizce medya do\u011frulama arac\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.snopes.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Snopes<\/a> \u2014 Sahte haberleri ger\u00e7eklerden ay\u0131rmak i\u00e7in kaynak, bir hikayenin do\u011fru mu, tamamen yalan m\u0131 yoksa sadece bir hata m\u0131 oldu\u011funu anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan karma\u015f\u0131k bir <a href=\"https:\/\/www.snopes.com\/fact-check-ratings\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">derecelendirme sistemi<\/a> kullan\u0131yor. Snopes, <a href=\"https:\/\/www.snopes.com\/fact-check\/2000-year-old-peruvian-skull\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">k\u00fclt\u00fcr ve tarih<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.snopes.com\/news\/2022\/01\/13\/who-drugs-covid-19\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">bilim<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.snopes.com\/fact-check\/mitch-mcconnell-african-americans\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">politika<\/a> gibi olduk\u00e7a farkl\u0131 konulardaki hikayeleri ara\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.politifact.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">PolitiFact<\/a>, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, siyasi ger\u00e7eklerin kontrol\u00fcnde uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir ara\u00e7. PolitiFact esas olarak ABD\u2019deki i\u00e7 g\u00fcndemle ilgileniyor ancak ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 siyaseti <a href=\"https:\/\/www.politifact.com\/foreign-policy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">de ara\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/a> Snopes gibi, PolitiFact de bir derecelendirme sistemi kullan\u0131yor ve <a href=\"https:\/\/www.politifact.com\/truth-o-meter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">6 \u201cger\u00e7eklik\u201d derecesi<\/a> Her konu kategorisinde, do\u011fru, \u00e7o\u011funlukla do\u011fru, \u201ck\u00fclliyen yalan\u201d \u2013 yani bariz ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 durumlara kadar uzanan hikayeler \u2013 gibi i\u00e7eri\u011fin ne kadar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6steren istatistikleri g\u00f6rebilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Di\u011fer t\u00fcm medya kaynaklar\u0131nda oldu\u011fu gibi, do\u011fruluk denetleyicilerinin de hata yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamakta fayda var, bu nedenle bilgileri kendiniz kontrol edebilmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. E\u011fitimli bir g\u00f6zle, ak\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcrken yap\u0131lan hatan\u0131n nerede oldu\u011funu yak\u0131nda anlayabileceksiniz.<\/p>\n<p>T\u00fcm sahtekarl\u0131klar kas\u0131tl\u0131 olarak s\u00f6ylenen yalanlar de\u011fildir \u2014 genellikle s\u0131k\u00e7a yap\u0131lan hatalar nedeniyle ortaya \u00e7\u0131karlar. Herkes sahte haberlere inanabilir \u2014 genel olarak, ne \u00f6\u011frenim seviyesi ne de hayat tecr\u00fcbesi buna kar\u015f\u0131 tam olarak koruma sa\u011flamaz. Bu y\u00fczden bilgileri kontrol etti\u011finizden emin olun ve hepsini de\u011filse bile en az\u0131ndan hayat\u0131n\u0131z\u0131 ger\u00e7ekten etkileyenleri kontrol edin.<\/p>\n<p>Do\u011frulama kontrol\u00fc konusundaki bilginizi geni\u015fletmek i\u00e7in gazeteci ve <a href=\"https:\/\/www.poynter.org\/tag\/regret-the-error\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Regret the Error<\/a>\u2018\u00fcn kurucusu Craig Silverman taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen <a href=\"https:\/\/verificationhandbook.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Do\u011frulama El Kitab\u0131<\/a>\u2018na g\u00f6z at\u0131n. Kitapta do\u011frulama uzmanlar\u0131, kulland\u0131klar\u0131 stratejilerden ve tekniklerden bahsediyor. Kitap, \u0130ngilizce ve di\u011fer bir\u00e7ok dilde \u00fccretsiz olarak do\u011frudan resmi internet sitesinden indirilebilir.<\/p>\n<input type=\"hidden\" class=\"category_for_banner\" value=\"vpn\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternetteki bilgileri kontrol etmek i\u00e7in basit ama bir \u00e7ok ama\u00e7la kullan\u0131labilen bir algoritma sunuyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":2684,"featured_media":10478,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1284],"tags":[1507,1508,1050,1257,777,519,2345,1738],"class_list":{"0":"post-10477","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tips","8":"tag-ccc","9":"tag-chaos-communication-congress","10":"tag-dogrulama","11":"tag-haber","12":"tag-internet","13":"tag-ipuclari-2","14":"tag-rc3","15":"tag-yalan-haber"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/information-check-2022\/10477\/"},{"hreflang":"ar","url":"https:\/\/me.kaspersky.com\/blog\/information-check-2022\/9707\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/information-check-2022\/23817\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/information-check-2022\/26767\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/information-check-2022\/26359\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/information-check-2022\/32247\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/information-check-2022\/43473\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/information-check-2022\/18480\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/information-check-2022\/18880\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/information-check-2022\/15732\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/information-check-2022\/28025\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/information-check-2022\/32347\/"},{"hreflang":"nl","url":"https:\/\/www.kaspersky.nl\/blog\/information-check-2022\/28054\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/information-check-2022\/24796\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/ipuclari-2\/","name":"ipu\u00e7lar\u0131"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2684"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10477"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10479,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10477\/revisions\/10479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}