{"id":12812,"date":"2024-09-10T15:44:51","date_gmt":"2024-09-10T12:44:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=12812"},"modified":"2024-10-01T14:21:58","modified_gmt":"2024-10-01T11:21:58","slug":"busting-digital-superstitions","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/busting-digital-superstitions\/12812\/","title":{"rendered":"Dijital bat\u0131l inan\u00e7lar\u0131 y\u0131kmak"},"content":{"rendered":"<p>Yakla\u015f\u0131k 10.000 ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/myths-and-reality-of-digital-world\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">b\u00fcy\u00fck bir anket<\/a> ger\u00e7ekle\u015ftirdik ve pek \u00e7ok ki\u015finin hala dijital mitlere inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. \u0130nsanlar \u00f6rne\u011fin halka a\u00e7\u0131k herhangi bir Wi-Fi a\u011f\u0131na ba\u011flanman\u0131n tamamen g\u00fcvenli oldu\u011funu ve ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n varsay\u0131lan olarak t\u00fcm hareketlerini izledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Peki ger\u00e7ek nedir? Gelin bu efsanelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 test edelim.<\/p>\n<h2>1. Efsane: Sohbet robotlar\u0131n\u0131 insanlardan ay\u0131rmak zordur.<\/h2>\n<p>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131 (%47) bu g\u00f6r\u00fc\u015fte. Botlar\u0131n art\u0131k <a href=\"https:\/\/humsci.stanford.edu\/feature\/study-finds-chatgpts-latest-bot-behaves-humans-only-better\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Turing testinde ustala\u015ft\u0131\u011f\u0131<\/a> g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yapay zeka ve insan sohbetleri aras\u0131nda ayr\u0131m yapmak \u0130lk bak\u0131\u015fta ger\u00e7ekten de zor bir g\u00f6rev gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak yine de onlar\u0131 birbirinden ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn. Nas\u0131l oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bir chatbot\u2019a ba\u015fvurduk. Hadi yapay zeka, maskeni nas\u0131l indirece\u011fimizi s\u00f6yle!<\/p>\n<ul>\n<li><strong><em>Sohbet tarz\u0131: <\/em><\/strong><em>Botlar daha resmi veya mekanik bir ileti\u015fim tarz\u0131na sahip olma e\u011filimindeyken, insanlar konu\u015fma dili, jargon ve daha etkileyici bir dil kullanabilir.<\/em><\/li>\n<li><strong><em>Yan\u0131t h\u0131z\u0131:<\/em><\/strong><em> Botlar genellikle \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve tutarl\u0131 bir \u015fekilde yan\u0131t verirken insanlar\u0131n yan\u0131t vermesi biraz zaman alabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc yan\u0131tlar\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerekir.<\/em><\/li>\n<li><strong><em>S\u0131n\u0131rl\u0131 konular: <\/em><\/strong><em>Botlar s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgiye sahip olabilir ve bir konu\u015fman\u0131n ba\u011flam\u0131n\u0131 veya n\u00fcanslar\u0131n\u0131 bir insan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi anlayamayabilir.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>Te\u015fekk\u00fcrler chatbot! Yapay zeka yan\u0131tlar\u0131nda ne fark ettiniz? Kuru, ger\u00e7ek\u00e7i, \u00e7ok say\u0131da tekrar ve konudan minimum sapma. Tamam bilgiler do\u011fru, herhangi bir insan uzman da hemen hemen ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yleyecektir, ama bir ders kitab\u0131ndan okur gibi de\u011fil.<\/p>\n<h2>2. Efsane: Ak\u0131ll\u0131 telefonum hareketlerimi izliyor.<\/h2>\n<p>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi (%67) ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n\u0131n co\u011frafi konumlar\u0131n\u0131 her zaman takip etti\u011finden emin. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 herhangi bir yasa yok. \u00c7o\u011fu durumda, bu t\u00fcr bir \u201cizleme\u201d g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayan\u0131r; kullan\u0131c\u0131lar genellikle uygulamalara <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/five-permissions-android-games-do-not-need\/8662\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bir s\u00fcr\u00fc onay vererek<\/a> geli\u015ftiricilerine veri aktarma izni vermi\u015f olurlar. Bu izinler genellikle pazarlama ama\u00e7l\u0131d\u0131r ancak d\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimal de olsa, ger\u00e7ek g\u00f6zetim i\u00e7in de kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Casus yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 da unutmayal\u0131m. Bunlar yasal uygulamalar gibi g\u00f6r\u00fcnmeyi seven ama asl\u0131nda aramalar\u0131n\u0131z\u0131 kaydeden, mesajlar\u0131n\u0131z\u0131 okuyan ve bazen hareketlerinizi takip eden k\u00f6t\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck programlard\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden bu %67\u2032 lik kesimin tamam\u0131na cihazlar\u0131nda casus yaz\u0131l\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyoruz. Tek yapman\u0131z gereken <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/premium?icid=tr_bb2023-kdplacehd_acq_ona_smm__onl_b2c_kdaily_lnk_sm-team___kprem___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">g\u00fcvenilir bir koruma<\/a>\u00a0sistemi kurmak. Elbette, iyi niyetli bir \u00fcnl\u00fcyseniz, Terminat\u00f6r\u2019den Sarah Connor\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 takti\u011fi uygulayabilirsiniz. Sarah, <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/smartphone-spying-protection\/7512\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">GPS, Wi-Fi ve Bluetooth sinyallerini engellemek i\u00e7in<\/a> telefonunu bir torba \u00e7ip i\u00e7inde ta\u015f\u0131yacak kadar ileri gitmi\u015fti. Ama bug\u00fcnlerde \u00e7ipler eskisi gibi de\u011fil\u2026<\/p>\n<h2>3. Efsane: U\u00e7ak modu g\u00f6zetlemeyi \u00f6nler.<\/h2>\n<p>\u015ea\u015f\u0131rd\u0131n\u0131z m\u0131? Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n en az %28\u2019i y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda telefonlar\u0131n\u0131 kapat\u0131yor ya da u\u00e7ak moduna al\u0131yor. Dahas\u0131, %26\u2019s\u0131 bunu halka a\u00e7\u0131k bir yerdeyken yap\u0131yor. Bu casusluk kar\u015f\u0131t\u0131 y\u00f6ntemin hi\u00e7bir etkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylesek bize inan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? \u0130\u015fte nedeni:<\/p>\n<p>Vir\u00fcs bula\u015fm\u0131\u015f ak\u0131ll\u0131 telefonun internet eri\u015fimi olmasa bile ortam sesini kaydedebilen Truva atlar\u0131 vard\u0131r ve siz u\u00e7ak modunu kapat\u0131r kapatmaz, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m toplanan verileri derhal sald\u0131rganlar\u0131n sunucusuna aktar\u0131r. \u00d6rne\u011fin <a href=\"https:\/\/securelist.com\/trng-2023\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Triangulation operasyonunda<\/a> kullan\u0131lan Truva at\u0131 bu i\u015fleve sahipti. Siber casuslu\u011fa kar\u015f\u0131 korunman\u0131n \u00e7ok daha etkili bir yolu, <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/premium?icid=tr_bb2023-kdplacehd_acq_ona_smm__onl_b2c_kdaily_lnk_sm-team___kprem___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00f6zel bir g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc<\/a>\u00a0kurmakt\u0131r. Yeri gelmi\u015fken hat\u0131rlatal\u0131m; bizce <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/protecting-from-airplane-wi-fi-evil-twin\/12630\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">u\u00e7ak modunu u\u00e7u\u015flara saklay\u0131n<\/a>.<\/p>\n<h2>4. Efsane: Halka a\u00e7\u0131k Wi-Fi a\u011flar\u0131 g\u00fcvenlidir.<\/h2>\n<p>T\u00fcm d\u00fcnyada kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n en az %39\u2019u b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. San\u0131yoruz ki kendileri <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/how-safe-is-wi-fi-in-paris\/12582\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Paris\u2019teki halka a\u00e7\u0131k eri\u015fim noktalar\u0131na ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131<\/a> okumayan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar. Temmuz ay\u0131nda, Olimpiyatlar\u0131n arifesinde, Fransa\u2019n\u0131n ba\u015fkentindeki yakla\u015f\u0131k 25.000 benzersiz Wi-Fi eri\u015fim noktas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini analiz ettik ve bunlar\u0131n tam d\u00f6rtte birinin tamamen g\u00fcvensiz oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu eski g\u00fcvenlik protokolleriyle korunuyordu. Bu sonu\u00e7lar d\u00fcnyadaki herhangi bir \u015fehir i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u00d6rne\u011fin Moskova, Berlin, Tokyo veya Sao Paulo\u2019da durum pek farkl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu nedenle, zorunlu olmad\u0131k\u00e7a halka a\u00e7\u0131k Wi-Fi a\u011flar\u0131na ba\u011flanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n ve<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130nternetten hi\u00e7bir \u015fey sat\u0131n almay\u0131n.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/what-is-two-factor-authentication\/11564\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130ki fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulamas\u0131<\/a> olmadan ki\u015fisel hesaplar\u0131n\u0131za giri\u015f yapmay\u0131n.<\/li>\n<li>Cihazlar\u0131n\u0131zda g\u00fcvenilir bir <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/vpn-secure-connection?icid=tr_kdailyplacehold_acq_ona_smm__onl_b2c_kasperskydaily_wpplaceholder____vpn___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">VPN<\/a>\u00a0ve diz\u00fcst\u00fc bilgisayar\u0131n\u0131zda da bir g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirin.<\/li>\n<li>Cihazlar\u0131n\u0131zda dosya payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve AirDrop\u2019u devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>5. Efsane: Gizli modda eylemlerim g\u00f6r\u00fcnmez olur.<\/h2>\n<p>Her on ki\u015fiden d\u00f6rd\u00fc bu fikirde. Biz, gizli modun gezintinizi tamamen gizli hale getirmeyece\u011fini anlayan di\u011fer on ki\u015fiden alt\u0131s\u0131 aras\u0131nday\u0131z. Elbette gizli mod; tarama ge\u00e7mi\u015finizi kaydetmez, ziyaret edilen sitelere girilen bilgileri hat\u0131rlamaz ve taray\u0131c\u0131 \u00f6nbelle\u011finde veri depolamaz, ba\u015fka bir deyi\u015fle cihaz\u0131n\u0131zda tarama izi b\u0131rakmaz. Ancak di\u011fer yandan IP adresinizi gizlemez, bu nedenle birisi isterse konumunuzu tespit edebilir. Bir sitede oturum a\u00e7t\u0131ysan\u0131z kimli\u011finizi if\u015fa etmeniz de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Gizli gezinme, cihaz\u0131n\u0131zda minimum iz b\u0131rakmak istedi\u011finiz zamanlar i\u00e7in m\u00fckemmeldir. \u00d6rne\u011fin, aileniz i\u00e7in hediye ararken, \u00f6zellikle de hepiniz ayn\u0131 bilgisayar\u0131 ve taray\u0131c\u0131y\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z. Bu \u015fekilde, taray\u0131c\u0131 eylemlerinizi hat\u0131rlamayacak veya zamans\u0131z i\u00e7erik tabanl\u0131 reklamlarla s\u00fcrprizi bozmayacakt\u0131r. Gizli modda ba\u015fka neler yapman\u0131z ve yapmaman\u0131z gerekti\u011fine dair daha fazla ipucu i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/incognito-myth-how-private-browsing-works\/12453\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ilgili yaz\u0131m\u0131z\u0131<\/a> inceleyebilirsiniz.<\/p>\n<h2>Be\u015f efsane geride kald\u0131, daha gidilecek \u00e7ok yol var\u2026<\/h2>\n<p>Kaspersky\u2019nin, \u00f6zellikle de <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/subscribe\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kaspersky Daily<\/a> blogumuzun misyonlar\u0131ndan biri teknolojik evanjelizmdir. Size <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/mozilla-privacy-preserving-attribution-explained\/12665\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">yeni teknolojiler<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/new-spy-for-android-smartphones-lianspy\/51923\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">tehditler<\/a> hakk\u0131nda her \u015feyi anlat\u0131yor, <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/cryptowallet-seed-phrase-fake-leaks\/12613\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">en sofistike doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131<\/a> ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor ve nerede olurlarsa olsunlar dijital mitleri ve hurafeleri y\u0131kmak i\u00e7in elimizden geleni yap\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Ancak bu yaz\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi dijital buzda\u011f\u0131n\u0131n sadece g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131d\u0131r; <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/myths-and-reality-of-digital-world\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">orijinal raporumuz<\/a> daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 mitlerle doludur. Bu yaz\u0131y\u0131 aileniz ve arkada\u015flar\u0131n\u0131zla payla\u015farak mitleri y\u0131kmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olun, \u00f6zellikle de kendileri i\u00e7in siber g\u00fcvenli bir gelecek in\u015fa etmeye yeni ba\u015fl\u0131yorlarsa.<\/p>\n<input type=\"hidden\" class=\"category_for_banner\" value=\"premium-family\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2024 y\u0131l\u0131nda bile d\u00fcnya dijital paranoya ve bat\u0131l inan\u00e7larla dolup ta\u015f\u0131yor. Ak\u0131ll\u0131 telefonum beni izliyor mu? Gizli mod beni g\u00f6r\u00fcnmez yapar m\u0131? Bu yaz\u0131, bu ve benzeri pek \u00e7ok soruyu yan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":2706,"featured_media":12813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[994,1284],"tags":[1900,500,708,672,878,174,1424],"class_list":{"0":"post-12812","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-privacy","8":"category-tips","9":"tag-casus-yazilim","10":"tag-gizlilik","11":"tag-gozetim","12":"tag-izleme","13":"tag-teknoloji","14":"tag-wi-fi","15":"tag-yapay-zeka"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/busting-digital-superstitions\/12812\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/busting-digital-superstitions\/27937\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/busting-digital-superstitions\/23232\/"},{"hreflang":"ar","url":"https:\/\/me.kaspersky.com\/blog\/busting-digital-superstitions\/12042\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/busting-digital-superstitions\/30518\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/busting-digital-superstitions\/28113\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/busting-digital-superstitions\/27688\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/busting-digital-superstitions\/30418\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/busting-digital-superstitions\/29185\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/busting-digital-superstitions\/38164\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/busting-digital-superstitions\/52070\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/busting-digital-superstitions\/22200\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/busting-digital-superstitions\/22969\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/busting-digital-superstitions\/31628\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/busting-digital-superstitions\/37172\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/busting-digital-superstitions\/28248\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/busting-digital-superstitions\/34047\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/busting-digital-superstitions\/33708\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/teknoloji\/","name":"teknoloji"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2706"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12812"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12857,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12812\/revisions\/12857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}