{"id":13145,"date":"2025-02-13T08:38:18","date_gmt":"2025-02-13T05:38:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=13145"},"modified":"2025-02-13T08:39:41","modified_gmt":"2025-02-13T05:39:41","slug":"how-to-protect-against-spam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/how-to-protect-against-spam\/13145\/","title":{"rendered":"Spam 101: Spam nedir ve nas\u0131l \u00f6nlenir?"},"content":{"rendered":"<p>\u201c<em>Merhaba, ben Nijerya\u2019dan uzak akraban\u0131z\u0131m. Bu mesaj\u0131 yaz\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131\u011f\u0131m var ve ya\u015fayan ba\u015fka akrabam yok. Son arzum, 100 milyon dolarl\u0131k miras\u0131m\u0131 hala yapabiliyorken size devretmek\u2026<\/em>\u201d Hepimiz muhtemelen \u00e7evrimi\u00e7i hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir noktas\u0131nda buna benzer bir e-posta alm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u201cNijerya prensi\u201d doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak bilinen bu doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201c419\u201d (Nijerya Ceza Kanunu\u2019nun doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra) etiketini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak bug\u00fcnlerde \u201cNijeryal\u0131 bir prens\u201d yerine, bir bankan\u0131n, \u00e7evrimi\u00e7i ma\u011fazan\u0131n veya teslimat hizmetinin sahte bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131ndan, hatta Amerika Birle\u015fik Devletleri Ba\u015fkan\u0131\u2019ndan bir mektup alma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z daha y\u00fcksek.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da en yayg\u0131n spam e-posta t\u00fcrlerini ele al\u0131yor ve gelen kutunuza bir spam e-posta d\u00fc\u015fmesi durumunda ne yapman\u0131z gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klan\u0131yoruz.<\/p>\n<h2>Yat\u0131r\u0131mc\u0131lardan, hay\u0131rseverlerden ve di\u011fer zengin ki\u015filerden gelen e-postalar<\/h2>\n<p>Bu belki de en eski \u2013 ve en yayg\u0131n \u2013 e-posta doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 senaryosudur. 2025 y\u0131l\u0131nda bile, her t\u00fcrden hay\u0131rsever <a href=\"https:\/\/securelist.com\/nigerian-scams-2024\/115388\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zor kazand\u0131klar\u0131 paralar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle size vermek i\u00e7in s\u0131raya girecek<\/a>. Bu t\u00fcr e-postalar kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f e-postalard\u0131r: \u0130nan\u0131lmaz derecede zengin bir ki\u015fi (a) servetinin kayna\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar, (b) bir sorundan bahseder ve (c) bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerir. \u015eimdi her bir ad\u0131ma s\u0131rayla g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Servetin kayna\u011f\u0131<\/strong> herhangi bir \u015fey olabilir: Bir miras, uzak bir \u00fclkede inan\u0131lmaz k\u00e2rl\u0131 bir i\u015f veya milyonlar de\u011ferinde <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/cryptowallet-free-seed-phrase-scam\/13080\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ke\u015ffedilmi\u015f bir kripto c\u00fczdan\u0131<\/a>.<\/li>\n<li><strong>Sorun<\/strong>, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131ktan her \u015feyi hay\u0131r kurumlar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flama arzusuna kadar \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterebilir ve yard\u0131m\u0131n\u0131za ihtiya\u00e7 duyulur.<\/li>\n<li><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm<\/strong> her zaman ayn\u0131d\u0131r: Paran\u0131n en k\u0131sa s\u00fcrede hesab\u0131n\u0131za aktar\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Elbette, en derin taziyelerinizi ve banka bilgilerinizi i\u00e7eren bir yan\u0131t verirseniz, vaat edilen milyonlar\u0131n elinize ge\u00e7mesi pek olas\u0131 de\u011fildir. Bunun yerine, doland\u0131r\u0131c\u0131lar kendilerine para aktarman\u0131z\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in ellerine ge\u00e7en her arac\u0131 kullanacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin bu, herhangi bir nedenle kendilerinin \u00f6deyemedi\u011fi bir \u201ctransfer \u00fccreti\u201d bi\u00e7imini alabilir.<\/p>\n<p>ABD ba\u015fkan\u0131ndan geliyor gibi g\u00f6r\u00fcnse bile b\u00f6yle bir e-postaya inanmay\u0131n. Donald Trump fenomeninin yaratt\u0131\u011f\u0131 dalgaya kap\u0131lan spam g\u00f6ndericileri, potansiyel kurbanlara Beyaz Saray\u2019da g\u00f6rev yapan ve <em>her nedense<\/em> d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki bir avu\u00e7 \u015fansl\u0131 ki\u015fiye 15 milyon ABD dolar\u0131 vermeye karar vermi\u015f biri gibi davranarak e-posta g\u00f6nderdikleri yeni ama asl\u0131nda eski bir doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k tarz\u0131 ba\u015flatt\u0131. Milyonlar\u0131n\u0131z\u0131 alabilmek i\u00e7in e-postay\u0131 yan\u0131tlaman\u0131z yeterlidir; bunun ard\u0131ndan sahte Donald sizden bir ba\u011flant\u0131y\u0131 takip etmenizi ve banka bilgilerinizi girmenizi ya da paran\u0131n hesab\u0131n\u0131za aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u00fccret \u00f6demenizi isteyecektir.<\/p>\n<h2>Teslimat doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131<\/h2>\n<p>Spam; teslimat hizmetlerinin, pazar yerlerinin ve \u00e7evrimi\u00e7i ma\u011fazalar\u0131n sahte e-posta adreslerinden gelir. Mesaj\u0131n kendisi \u00e7ok basittir: <em>\u201cSay\u0131n m\u00fc\u015fterimiz, \u00fcr\u00fcnlerinizi g\u00f6ndermekte sorun ya\u015f\u0131yoruz ve teslimat i\u00e7in ek \u00fccret \u00f6demenizi rica ediyoruz.\u201d<\/em> Bu senaryoda sizden, banka bilgilerinizi ve genellikle de ev adresinizi isteyen bir web sayfas\u0131na y\u00f6nlendiren bir ba\u011flant\u0131y\u0131 takip ederek teslimat i\u00e7in \u00f6deme yapman\u0131z istenir. Bu t\u00fcr spam \u00f6rneklerini <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/delivery-payment-scam\/9213\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Teslimat \u00d6demesi Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/a> yaz\u0131m\u0131zda bulabilirsiniz.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczenin daha karma\u015f\u0131k varyasyonlar\u0131 vard\u0131r. T\u0131pk\u0131 \u201chay\u0131rseverler\u201d, \u201cyat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u201d ve \u201cNijeryal\u0131 prenslerin\u201d temas kurmak i\u00e7in bahane olarak Covid-19\u2019dan yak\u0131nda \u00f6lecekleri masal\u0131n\u0131 anlatmalar\u0131 gibi, teslimat doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 da g\u00fcncel olaylar\u0131 istismar ederler. \u00d6rne\u011fin ge\u00e7en y\u0131l, D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc \u00f6ncesinde okuyucular\u0131m\u0131z\u0131 <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/international-womens-day-scam-2024\/12094\/#:~:text=%E2%80%9CD%C3%BCzenli%20m%C3%BC%C5%9Fterilerimiz%20i%C3%A7in%20%C3%A7i%C3%A7ekler!%E2%80%9D\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bir \u00e7i\u00e7ek teslimat\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda uyarm\u0131\u015ft\u0131k<\/a>: Siber su\u00e7lular kendilerini \u00e7i\u00e7ek\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak tan\u0131tarak \u00fccretsiz buketler sunuyorlard\u0131; tabii teslimat masraflar\u0131 al\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmak \u015fart\u0131yla. Tahmin etti\u011finiz gibi kimseye \u00e7i\u00e7ek ula\u015fmad\u0131 ve \u201cteslimat \u00fccreti\u201d (ve banka kart\u0131 bilgileri) kaybedildi.<\/p>\n<h2>Tazminat doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131<\/h2>\n<p>Yemi bir kez yuttuysan\u0131z, farkl\u0131 bir kisve alt\u0131nda size biraz daha fazla teklif gelmesi riski y\u00fcksektir. Doland\u0131r\u0131c\u0131lar kendilerini bir banka, emniyet te\u015fkilat\u0131 veya uluslararas\u0131 bir kurulu\u015f gibi g\u00f6stererek tazminat \u00f6demeyi teklif edebilir: \u0130ddiaya g\u00f6re doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kurban\u0131 olmu\u015fsunuzdur ve hedef al\u0131nan kurum ma\u011fdurlara ula\u015fmak istiyordur.<\/p>\n<p>Alternatif olarak, sahte e-postay\u0131 g\u00f6nderenler, ayn\u0131 durumda olan di\u011fer ki\u015fileri arayan \u201cma\u011fdurlar\u201d gibi davranabilirler; e\u011fer hepimiz katk\u0131da bulunursak, \u00f6d\u00fcl olarak t\u00fcm param\u0131z\u0131 geri alacak Robin Hood hackerlar\u0131ndan olu\u015fan ne\u015feli bir grup kiralayabilece\u011fimizi s\u00f6ylerler.<\/p>\n<div id=\"attachment_13149\" style=\"width: 1227px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2025\/02\/13082850\/how-to-protect-against-spam-01-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13149\" class=\"size-full wp-image-13149\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2025\/02\/13082850\/how-to-protect-against-spam-01-1.jpg\" alt=\"S\u00f6zde ma\u011fdur, bir kripto para doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 95.000 ABD dolar\u0131 kaybetti\u011fini ve paray\u0131 kurtarman\u0131n tek yolunun hacker kiralamak oldu\u011funu iddia eder. Bedava de\u011fil tabii ki.\" width=\"1217\" height=\"242\"><\/a><p id=\"caption-attachment-13149\" class=\"wp-caption-text\">S\u00f6zde ma\u011fdur, bir kripto para doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 95.000 ABD dolar\u0131 kaybetti\u011fini ve paray\u0131 kurtarman\u0131n tek yolunun hacker kiralamak oldu\u011funu iddia eder. Bedava de\u011fil tabii ki.<\/p><\/div>\n<p>Spam g\u00f6nderenler b\u00fcy\u00fck bankalar\u0131n \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileri gibi bile davranabilirler. Bu durumda e-posta, <em>\u201cK\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n paran\u0131z\u0131 nas\u0131l \u00e7almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, ancak iyi y\u00f6neticilerin bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 telafi etmeye haz\u0131r oldu\u011fu\u201d<\/em> gibi bir hikaye anlatacakt\u0131r. Ancak elbette hi\u00e7bir tazminat s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r zira bu, sadece daha fazla gasp i\u00e7in bir bahanedir.<\/p>\n<h2>Gelen kutunuza spam d\u00fc\u015ferse ne yapmal\u0131s\u0131n\u0131z?<\/h2>\n<p>\u0130lk ad\u0131m, onun spam olu\u011funu anlamakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u00e7o\u011fu e-posta istemcisi istenmeyen ve \u015f\u00fcpheli mesajlar\u0131 otomatik olarak Spam klas\u00f6r\u00fcne g\u00f6nderir, ancak gelen kutunuza bir mesaj s\u0131zarsa, bunu sizin tespit etmeniz gerekir. E-posta metnini yaz\u0131m ve dilbilgisi hatalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatlice inceleyin, g\u00f6nderen adresini kontrol edin ve kendinize birka\u00e7 soru sorun:<\/p>\n<ol>\n<li>Benimle alakal\u0131 m\u0131?<\/li>\n<li>Ad\u0131n\u0131 hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m milyoner bir amca neden aniden ileti\u015fime ge\u00e7ti?<\/li>\n<li>E-posta adresimi nereden buldular?<\/li>\n<li>Paray\u0131 almak i\u00e7in neden \u00f6deme yapmal\u0131y\u0131m?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu d\u00f6rt soruyu d\u00fcr\u00fcst\u00e7e yan\u0131tlayarak, \u00f6n\u00fcn\u00fczdeki e-postan\u0131n spam olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabilirsiniz. \u0130\u015fte gelen kutunuzdaki spam e-postalar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in ipu\u00e7lar\u0131m\u0131z:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Cevap vermeyin:<\/strong> G\u00f6nderen size bir milyon dolar vermek, yeni bir ak\u0131ll\u0131 telefon almak ya da \u00e7al\u0131nan bir \u015feyi geri alman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmak istese bile.<\/li>\n<li><strong>Ki\u015fisel bilgilerinizi a\u00e7\u0131klamay\u0131n:<\/strong> Tehdit akt\u00f6rleri; ad\u0131n\u0131z\u0131, telefon numaran\u0131z\u0131 ve e-posta adresinizi kendi iste\u011finizle verdi\u011finiz bir sosyal a\u011fdan ele ge\u00e7irebilirler.<\/li>\n<li><strong>\u015e\u00fcpheli ba\u011flant\u0131lara t\u0131klamay\u0131n: <\/strong>Ger\u00e7ek ba\u011flant\u0131lar\u0131 sahtelerinden ay\u0131rt etmek olduk\u00e7a kolayd\u0131r: <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/safe-email-login-tips\/13088\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Parolalar 101: Parolalar\u0131n\u0131z\u0131 istenen her yere girmeyin<\/a> yaz\u0131m\u0131z bunun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Daha da kolay\u0131, t\u00fcm cihazlar\u0131n\u0131za g\u00fcvenilir koruma y\u00fcklemektir: <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/premium?icid=tr_bb2023-kdplacehd_acq_ona_smm__onl_b2c_kdaily_lnk_sm-team___kprem___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kaspersky Premium<\/a>, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 sitelere y\u00f6nlendirmeleri otomatik olarak engelleyerek sizi g\u00fcvende tutar.<\/li>\n<li><strong>Verilerinizi girmeyin:<\/strong> Bir e-postadaki ba\u011flant\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcnmeden t\u0131klad\u0131ysan\u0131z veya g\u00f6nderene bir \u015fekilde yan\u0131t verdiyseniz ve sonras\u0131nda \u015f\u00fcphe duymaya ba\u015flad\u0131ysan\u0131z, hi\u00e7bir ko\u015fulda ki\u015fisel bilgilerinizi veya \u00f6deme bilgilerinizi girmeyin. Bu t\u00fcr bir veri talebi, \u201cBiz doland\u0131r\u0131c\u0131y\u0131z!\u201d diye bir bayrak asmakla ayn\u0131 \u015feydir.<\/li>\n<li><strong>Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ihbar\u0131nda bulunun: <\/strong><a href=\"https:\/\/support.google.com\/messages\/answer\/9061432?hl=tr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Google Mail\u2019de spam bildiriminin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131<\/a> ve <a href=\"https:\/\/support.apple.com\/tr-tr\/111104\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Apple cihazlarda mesajlar\u0131n nas\u0131l filtrelenece\u011fi<\/a> ile ilgili talimatlara g\u00f6z at\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<input type=\"hidden\" class=\"category_for_banner\" value=\"premium-generic\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geriye bak\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde sanki spam internetin kendisi kadar eskiymi\u015f gibi geliyor. Bu yaz\u0131da, y\u0131llar boyunca geli\u015ftirilen para kazanma ama\u00e7l\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131 ve bug\u00fcn bunlardan nas\u0131l ka\u00e7\u0131n\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ele al\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":2754,"featured_media":13146,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[994],"tags":[612,519,240],"class_list":{"0":"post-13145","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-privacy","8":"tag-dolandiricilik","9":"tag-ipuclari-2","10":"tag-spam"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/how-to-protect-against-spam\/13145\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/how-to-protect-against-spam\/28537\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/how-to-protect-against-spam\/23778\/"},{"hreflang":"ar","url":"https:\/\/me.kaspersky.com\/blog\/how-to-protect-against-spam\/12277\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/how-to-protect-against-spam\/28651\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/how-to-protect-against-spam\/27942\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/how-to-protect-against-spam\/30743\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/how-to-protect-against-spam\/29449\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/how-to-protect-against-spam\/39010\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/how-to-protect-against-spam\/52974\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/how-to-protect-against-spam\/22566\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/how-to-protect-against-spam\/23393\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/how-to-protect-against-spam\/31932\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/how-to-protect-against-spam\/28781\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/how-to-protect-against-spam\/34606\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/how-to-protect-against-spam\/34235\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/spam\/","name":"spam"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2754"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13145"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13152,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13145\/revisions\/13152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}