{"id":13278,"date":"2025-04-24T16:06:25","date_gmt":"2025-04-24T13:06:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=13278"},"modified":"2025-04-24T16:06:25","modified_gmt":"2025-04-24T13:06:25","slug":"geolocation-data-broker-leak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/geolocation-data-broker-leak\/13278\/","title":{"rendered":"Co\u011frafi konum veri simsarlar\u0131: Ne yaparlar ve bilgi s\u0131zd\u0131rd\u0131klar\u0131nda ne olur?"},"content":{"rendered":"

Ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131m\u0131z ve di\u011fer cihazlar\u0131m\u0131z her g\u00fcn hakk\u0131m\u0131zda b\u00fcy\u00fck miktarda veri toplar ve bunlar\u0131 onlarca, belki de y\u00fczlerce \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf \u015firkete iletir. Buna konum bilgilerimiz de dahildir ve bu t\u00fcr bilgiler i\u00e7in pazar \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Do\u011fal olarak, al\u0131m ve sat\u0131mlar bilgimiz d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmekte ve gizlili\u011fimize y\u00f6nelik bilinmeyen riskler olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yak\u0131n zamanda konum verileri arac\u0131s\u0131 Gravy Analytics\u2019in hacklenmesi<\/a>, bu t\u00fcr uygulamalar\u0131n potansiyel tuzaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bu yaz\u0131m\u0131z; veri arac\u0131lar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve toplad\u0131klar\u0131 bilgilerin s\u0131zmas\u0131 durumunda neler olabilece\u011finin analizinin yan\u0131 s\u0131ra, konum verilerinizi korumak i\u00e7in neler yapabilece\u011finize dair ipu\u00e7lar\u0131 da i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Konum verileri arac\u0131lar\u0131 nedir?<\/h2>\n

Veri arac\u0131lar\u0131; kullan\u0131c\u0131lar hakk\u0131nda bilgi toplayan, i\u015fleyen ve satan \u015firketlerdir. Bu bilgileri; mobil uygulamalardan, \u00e7evrimi\u00e7i reklam a\u011flar\u0131ndan, \u00e7evrimi\u00e7i analiz sistemlerinden, telekom operat\u00f6rlerinden ve ak\u0131ll\u0131 ev cihazlar\u0131ndan arabalara<\/a> kadar bir dizi ba\u015fka kaynaktan al\u0131rlar.<\/p>\n

Teoride bu veriler yaln\u0131zca analiz ve hedefli reklamc\u0131l\u0131k i\u00e7in toplan\u0131r. Ancak uygulamada, kullan\u0131m konusunda genellikle herhangi bir k\u0131s\u0131tlama yoktur ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re herkes bunlar\u0131 sat\u0131n alabilir. Yani, ger\u00e7ek d\u00fcnyada verileriniz hemen hemen her ama\u00e7 i\u00e7in kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7en y\u0131l yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, ticari veri arac\u0131lar\u0131n\u0131n \u2013 do\u011frudan veya ba\u015fka arac\u0131lar vas\u0131tas\u0131yla \u2013 devlet istihbarat kurumlar\u0131na<\/a> bile hizmet edebilece\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n

Veri arac\u0131lar\u0131, en \u00f6nemli ve hassas kategorilerden biri konum verileri olmak \u00fczere, her t\u00fcrl\u00fc kullan\u0131c\u0131 bilgilerini toplar. Asl\u0131nda o kadar talep g\u00f6rmektedir ki, daha genel veri arac\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6zellikle buna odaklanan firmalar da vard\u0131r.<\/p>\n

Bunlar konum verileri arac\u0131lar\u0131; yani kullan\u0131c\u0131 konumu hakk\u0131nda bilgi toplama ve satma konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f kurulu\u015flard\u0131r. Bu segmentteki en b\u00fcy\u00fck oyunculardan biri, 2023 y\u0131l\u0131nda Norve\u00e7li Unacast ile birle\u015fen<\/a> ABD\u2019li konum izleme firmas\u0131 Gravy Analytics\u2019tir.<\/p>\n

Gravy Analytics veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131<\/h2>\n

Ocak 2025\u2019te Gravy Analytics\u2019te bir veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011fu haberi geldi. \u0130lk ba\u015fta bu haberin kayna\u011f\u0131, Rus\u00e7a yay\u0131n yapan \u00f6zel bir hacker forumunda \u00e7\u0131kan bir yaz\u0131ya dayanan resmi olmayan<\/a> raporlarla s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Poster Gravy Analytics\u2019i hackledi\u011fini ve milyonlarca kullan\u0131c\u0131n\u0131n konum verilerini \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti ve kan\u0131t olarak veri hazinesinin ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini sundu.<\/p>\n

\u00c7ok ge\u00e7meden resmi onay<\/a> geldi. Norve\u00e7 yasalar\u0131na g\u00f6re, Gravy Analytics\u2019in ana \u015firketi Unacast\u2019\u0131n yasal olarak ulusal d\u00fczenleyici kuruma bildirimde bulunmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n

\u015eirketin a\u00e7\u0131klamas\u0131nda<\/a>, 4 Ocak\u2019ta yetkisiz bir ki\u015finin, Gravy Analytics\u2019in AWS bulut depolama ortam\u0131na \u201czimmete ge\u00e7irilen bir eri\u015fim anahtar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla\u201d eri\u015fim sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirildi. Sald\u0131rgan \u201cki\u015fisel veriler i\u00e7erebilecek baz\u0131 dosyalar\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015fti\u201d.<\/p>\n

Gravy Analytics\u2019in s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 verilerin analizi<\/h2>\n

Unacast ve Gravy Analytics, hangi verilerin tehlikeye at\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini belirtmek i\u00e7in acele etmedi. Ancak birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00fcvenlik ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131, elde edebildikleri \u00e7al\u0131nt\u0131 verilerin bir \u00f6rne\u011fine dayanarak s\u0131zd\u0131r\u0131lan bilgilere ili\u015fkin kendi derinlemesine analizlerini<\/a> yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n

\"Kullan\u0131c\u0131<\/a>

Gravy Analytics s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n konum verilerini i\u00e7eriyordu. Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n

Gravy Analytics hack\u2019inin ger\u00e7ekten de Rusya\u2019dan Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne kadar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n devasa konum verilerini s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan analiz edilen par\u00e7a 1,4 GB boyutundayd\u0131 ve \u00e7o\u011funlukla Ocak 2025\u2019in ilk g\u00fcnlerinde toplanan, yakla\u015f\u0131k 30 milyon kay\u0131ttan olu\u015fuyordu. Bu arada, bilgisayar korsan\u0131 \u00e7al\u0131nan veritaban\u0131n\u0131n 10 TB oldu\u011funu, yani potansiyel olarak 200 milyardan fazla kay\u0131t i\u00e7erebilece\u011fini iddia etti!<\/p>\n

Bu veriler mobil uygulamalar taraf\u0131ndan toplanm\u0131\u015f ve Gravy Analytics taraf\u0131ndan bir araya getirilerek m\u00fc\u015fterilere sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n analizinin g\u00f6sterdi\u011fi gibi, konum verilerini toplamak i\u00e7in kullan\u0131lan uygulamalar\u0131n listesi binlerle ifade ediliyor. \u00d6rne\u011fin, incelenen \u00f6rneklem, arkada\u015fl\u0131k uygulamalar\u0131 da dahil olmak \u00fczere 3455 Android uygulamas\u0131ndan<\/a> toplanan verileri i\u00e7eriyordu.<\/p>\n

\"Birle\u015fik<\/a>

\u0130ngiltere merkezli Tinder kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n konum verileri, Gravy Analytics\u2019ten s\u0131zd\u0131r\u0131lan verilerde neler bulunabilece\u011fine bir \u00f6rnektir. Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n

Gravy Analytics\u2019in s\u0131z\u0131nt\u0131 verileriyle kullan\u0131c\u0131lar\u0131n izlenmesi ve anonimle\u015ftirilmesi<\/h2>\n

Gravy Analytics sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n en rahats\u0131z edici yan\u0131, s\u0131zd\u0131r\u0131lan veri taban\u0131n\u0131n, iOS i\u00e7in IDFA ve Android cihazlar i\u00e7in AAID<\/a> reklam kimlikleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok durumda bu, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hareketlerini zaman i\u00e7inde izlemeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. \u00d6rne\u011fin burada Washington, D.C.\u2019deki Beyaz Saray civar\u0131ndaki bu t\u00fcr hareketlerin bir haritas\u0131 yer almaktad\u0131r (Bu g\u00f6rselle\u015ftirmenin \u00e7al\u0131nan verilerin sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rne\u011fini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n; tam veri taban\u0131 \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir):<\/p>\n

\"Gravy<\/a>

Reklam kimlikleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 Gravy Analytics s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131ndaki veriler, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n zaman i\u00e7indeki hareketlerini izlemek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n

Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, baz\u0131 veriler anonim hale getirilebilir. \u00d6rne\u011fin ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Blue Origin, f\u0131rlatma rampas\u0131n\u0131 ziyaret eden bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n hareketlerini takip edebilmi\u015ftir:<\/p>\n

\"Gravy<\/a>

Gravy Analytics\u2019ten s\u0131zd\u0131r\u0131lan konum verilerini kullanan bir kullan\u0131c\u0131 anonimle\u015ftirilmesi \u00f6rne\u011fi. Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n

Bir ba\u015fka \u00f6rnek: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n New York Manhattan\u2019daki Columbus Circle\u2019dan Tennessee\u2019deki evine ve ertesi g\u00fcn de ailesinin evine kadar olan hareketlerini takip edebilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, yaln\u0131zca OSINT verilerine dayanarak, annesinin ad\u0131 ve merhum babas\u0131n\u0131n ABD Hava Kuvvetleri gazisi oldu\u011fu bilgisi de dahil olmak \u00fczere bu ki\u015fi hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenmi\u015ftir.<\/p>\n

\"Gravy<\/a>

Gravy Analytics\u2019ten s\u0131zd\u0131r\u0131lan konum verilerini kullanan bir ba\u015fka kullan\u0131c\u0131 anonimle\u015ftirme \u00f6rne\u011fi. Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n

Gravy Analytics veri ihlali, veri arac\u0131lar\u0131 sekt\u00f6r\u00fc ve \u00f6zellikle de konum verileri arac\u0131lar\u0131 ile ilgili ciddi riskleri ortaya koymaktad\u0131r. Sald\u0131r\u0131 sonucunda, mobil uygulamalar taraf\u0131ndan toplanan b\u00fcy\u00fck hacimli kullan\u0131c\u0131 konum kay\u0131tlar\u0131 halka a\u00e7\u0131k hale geldi.<\/p>\n

Bu veriler, \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n hareketlerini olduk\u00e7a y\u00fcksek bir do\u011frulukla izlemeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. S\u0131zd\u0131r\u0131lan veri taban\u0131; ad ve soyad, kimlik numaras\u0131, adres veya telefon numaras\u0131 gibi do\u011frudan ki\u015fisel tan\u0131mlay\u0131c\u0131lar i\u00e7ermese de, reklam kimlikleriyle ba\u011flant\u0131 bir\u00e7ok durumda anonimle\u015ftirmeye yol a\u00e7abilir. B\u00f6ylece, \u00e7e\u015fitli yar\u0131 tan\u0131mlay\u0131c\u0131lara dayanarak, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fini belirlemek, nerede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmak ve sosyal ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 izlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Konum verilerinizi nas\u0131l koruyabilirsiniz?<\/h2>\n

Ne yaz\u0131k ki, kullan\u0131c\u0131 konum verilerinin toplanmas\u0131 art\u0131k o kadar yayg\u0131n bir uygulama ki, bu sorunun kolay bir cevab\u0131 yok. Ne yaz\u0131k ki, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki t\u00fcm internet \u015firketlerinin verilerinizi toplamas\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in \u00f6yle basabilece\u011finiz mucize bir d\u00fc\u011fme yok.<\/p>\n

Bununla birlikte, en az\u0131ndan konumunuz hakk\u0131nda veri arac\u0131lar\u0131n\u0131n eline ge\u00e7en bilgi miktar\u0131n\u0131 en aza indirebilirsiniz. \u0130\u015fte y\u00f6ntemi:<\/p>\n