\u0130nternet art\u0131k \u00e7o\u011fu \u00e7ocuk ve gen\u00e7 i\u00e7in ikinci bir ev haline geldi. Bir\u00e7o\u011fu ilk cihaz\u0131n\u0131 ilkokul veya ortaokulda edinirken, modern e\u011fitim temelde teknolojiye dayal\u0131 olarak y\u00fcr\u00fcmekte. Bu ortam\u0131 f\u0131rsat bilen siber su\u00e7lular \u00e7ocuklar\u0131 ki\u015fisel ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 if\u015fa etmeye ikna edebilir, zararl\u0131 ba\u011flant\u0131lar g\u00f6nderebilir, onlar\u0131 g\u00fcvenli olmayan sohbetlere \u00e7ekebilir ve hatta ebeveynlerinin banka hesaplar\u0131n\u0131 bo\u015faltabilirler.<\/p>\n
Bu nedenle siber g\u00fcvenlik, evde g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmelidir. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n dijital ayak izini azaltmaya y\u00f6nelik rehberimiz, riskleri tam olarak anlaman\u0131za ve toptan yasaklar uygulamadan veya \u015fikayetleri g\u00f6rmezden gelmeden g\u00fcvenli bir \u00e7evrimi\u00e7i ortam yaratman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6ncelikle, ebeveyn olarak \u00f6zellikle dikkat etmeniz gereken dijital \u201c\u00f6nemli noktalar\u201d\u0131 belirleyelim:<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 koruman\u0131n en iyi yolu s\u0131k\u0131 kontroller yapmak de\u011fil, onlarla d\u00fcr\u00fcst\u00e7e konu\u015fmakt\u0131r. Elbette, web sitelerini engelleyebilir, telefon kullan\u0131m\u0131na s\u0131n\u0131rlama getirebilir ve \u00e7ocu\u011funuz Gemini<\/a>\u2018\u0131 her kulland\u0131\u011f\u0131nda onun ba\u015f\u0131nda bekleyebilirsiniz. Ancak bu, onlar\u0131n g\u00fcvenini kaybetme riskini do\u011furur ve g\u00fcn\u00fcn sonunda onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde duran bir k\u00f6t\u00fc adam gibi g\u00f6r\u00fcnebilirsiniz. A\u011f\u0131r k\u0131s\u0131tlamalar her zaman bu k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 a\u015fma giri\u015fimlerine yol a\u00e7ar. Anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmek ve kurallar\u0131n neden var oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamak \u00e7ok daha iyidir.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuzun sorunlardan uzak durmas\u0131na ve dijital ayak izini kontrol alt\u0131nda tutmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak baz\u0131 pratik ad\u0131mlar a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Z ku\u015fa\u011f\u0131 ve Alfa ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7in, hayat\u0131 internette payla\u015fmak art\u0131k ikinci bir ger\u00e7eklik. Ancak a\u015f\u0131r\u0131 payla\u015f\u0131m yapmak, yani internet ortam\u0131nda gere\u011finden fazla rahat davranmak, genellikle bilgisayar korsanl\u0131\u011f\u0131na ve hatta \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 risklere kap\u0131 a\u00e7ar.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuza, hizmetlere kaydolurken soyad\u0131n\u0131, do\u011fum tarihini, okul ad\u0131n\u0131 veya ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehri asla payla\u015fmamas\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131n. Riski a\u00e7\u0131klay\u0131n: K\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer bu verileri kullanarak onlar\u0131 bulabilir, isimleriyle selam vererek ve s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131n\u0131n akrabas\u0131 gibi davranarak sahte bir g\u00fcven ortam\u0131 yaratabilirler.<\/p>\n G\u00f6nderilerde ve hikayelerde co\u011frafi konum belirlemeyi varsay\u0131lan olarak kapat\u0131n. Bir g\u00f6nderi konum bilgisi gerektiriyorsa, \u00e7ocu\u011funuz o yerden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra payla\u015f\u0131n.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuzun d\u00fczenli olarak gitti\u011fi yerlere de dikkat edin ve seyahat planlar\u0131n\u0131z\u0131 payla\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u201cAlt\u0131n standart\u201d, \u00e7ocu\u011funuza y\u00fckledikleri foto\u011fraflardan co\u011frafi etiketleri kald\u0131rmay\u0131 \u00f6\u011fretmektir. Bunun neden \u00f6nemli oldu\u011fu ve nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 konusunu, Meta veriler:<\/strong> \u0130\u00e7inde sakl\u0131 olan\u0131 ortaya \u00e7\u0131karma<\/strong><\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131zda ele alm\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n Bir ba\u015fka tabu da ki\u015fisel bilgileri payla\u015fmakt\u0131r, hatta baz\u0131 durumlarda okul \u00fcniformalar\u0131n\u0131 bile payla\u015fmamalar\u0131 gerekir. Okul belirgin bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahipse, k\u0131yafetlerin (spor veya normal) foto\u011fraflar\u0131 veya videolar\u0131 bile \u00e7ok fazla bilgi verebilir.<\/p>\n \u0130nternetin ilk kural\u0131n\u0131 tekrar edin: \u0130nternete giren her \u015fey, internette kal\u0131r. Yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 her \u015fey, itibarlar\u0131n\u0131n zedelenmesinden doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7en verilere kadar \u00e7e\u015fitli sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir. \u00c7ocu\u011funuz sadece deneyimlerini payla\u015fmak istiyorsa, bir blog a\u00e7mas\u0131n\u0131 \u00f6nerin. Bunu nas\u0131l g\u00fcvenli bir \u015fekilde yapabilece\u011fini merak edenler \u2018\u00c7ocu\u011funuzun g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in hi\u00e7 endi\u015fe etmeden blog yazar\u0131 olmas\u0131na nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilirsiniz?<\/strong><\/a>\u2018 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131za g\u00f6z atabilirler.<\/p>\n Muhtemelen siz kimlik av\u0131n\u0131n<\/a> ne oldu\u011funu biliyorsunuzdur, ancak \u00e7ocu\u011funuz bilmiyor olabilir. G\u00f6nderilen t\u00fcm ba\u011flant\u0131lar\u0131n, ak\u0131ll\u0131 telefonlar ve bilgisayarlar i\u00e7in g\u00fcvenilir bir kimlik av\u0131 \u00f6nleme arac\u0131yla taranmas\u0131 gerekti\u011fini<\/a>\u00a0a\u00e7\u0131klay\u0131n.<\/p>\n \u0130nan\u0131lmaz teklifler, s\u00fcrpriz \u00f6d\u00fcller ve di\u011fer \u201cinan\u0131lmaz f\u0131rsatlar\u201d her zaman \u015f\u00fcphe uyand\u0131rmal\u0131d\u0131r ve ba\u011flant\u0131ya t\u0131klamadan \u00f6nce size g\u00f6sterilmelidir<\/strong>. \u00d6rne\u011fin, Doland\u0131r\u0131c\u0131lar gen\u00e7 oyunculara nas\u0131l sald\u0131r\u0131yor?<\/strong><\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131zda kimlik av\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131larla ele ald\u0131k. Bu yaz\u0131da verilen \u00f6rnekleri kullanarak, ba\u011flant\u0131lar\u0131 kontrol etmemek durumunda neler olabilece\u011fini \u00e7ocu\u011funuza g\u00f6sterin.<\/p>\n Sesli sohbet i\u00e7eren \u00e7ok oyunculu bir oyuna kendini kapt\u0131ran gen\u00e7ler, s\u00f6yledikleri konusunda pek hassas olamayabilir. Oyun d\u00fcnyas\u0131, yeti\u015fkinlerin zararl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in gen\u00e7lerle g\u00fcven ili\u015fkisi kurduklar\u0131<\/a> bir ortam haline gelmi\u015f durumda. Bu nedenle \u00e7ocu\u011funuzla net bir s\u0131n\u0131r belirleyin; sesli sohbet sadece oyunla ilgili konularda kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Birisi konuyu ki\u015fisel konulara y\u00f6nlendirmeye kalkarsa, konu\u015fmay\u0131 sonland\u0131rmak daha g\u00fcvenlidir. E\u011fer \u0131srar ederse, onu engelleyin.<\/p>\n Halka a\u00e7\u0131k Wi-Fi a\u011flar\u0131n\u0131 kullanman\u0131n, do\u011fas\u0131 gere\u011fi g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131n; bu a\u011flara ba\u011flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer giri\u015f bilgilerini, parolalar\u0131, mesajlar\u0131 ve di\u011fer hassas verileri kolayca ele ge\u00e7irebilir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda, mobil veri kullanmaya devam etmek en iyisidir. G\u00fcvenli olmayan bir Wi-Fi a\u011f\u0131na ba\u011flanmak \u00e7evrimi\u00e7i kalman\u0131n tek yoluysa, g\u00fcvenilir bir VPN hizmeti<\/a>\u00a0ile ba\u011flant\u0131y\u0131 koruyun. B\u00f6ylece \u00e7ocu\u011funuzun verileri s\u0131zd\u0131r\u0131lmaz.<\/p>\n Android ak\u0131ll\u0131 telefonlar, her t\u00fcrden doland\u0131r\u0131c\u0131lar i\u00e7in cazip hedeflerdir. iPhone\u2019lar i\u00e7in de k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 uygulamalar olsa da<\/a>, Android\u2019e s\u0131zmak hala daha kolayd\u0131r. \u00c7ocu\u011funuza, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 dosyalar\u0131n bir\u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilece\u011fini \u00f6\u011fretin. Bunlar, foto\u011fraf veya belge k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girmi\u015f mesajlar veya e-postalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla (hatta iletilmi\u015f \u201cev \u00f6devleri\u201dyle) gelebilir ve favori Discord kanallar\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131n arkas\u0131na da saklanabilir<\/a>. Varsay\u0131lan olarak, t\u00fcm ekler dikkatle ele al\u0131nmal\u0131 ve g\u00fcvenilir bir antivir\u00fcs program\u0131<\/a>\u00a0ile otomatik olarak taranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Denetimsiz chatbot kullan\u0131m\u0131 sadece etik veya psikolojik bir sorun de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir g\u00fcvenlik riski de olu\u015fturmaktad\u0131r. Son zamanlarda Google, on binlerce ChatGPT sohbetini indeksleyerek<\/a> bunlar\u0131 internet \u00fczerinden eri\u015filebilir hale getirdi.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuza, yapay zekay\u0131 t\u00fcm s\u0131rlar\u0131n\u0131 anlatabilece\u011fi en iyi arkada\u015f\u0131 olarak g\u00f6rmemesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klay\u0131n. Yapay zeka ara\u00e7lar\u0131 genellikle b\u00fcy\u00fck miktarda ki\u015fisel veriyi; yani \u00e7ocu\u011funuzun sohbette yazd\u0131\u011f\u0131, sordu\u011fu veya y\u00fckledi\u011fi her \u015feyi toplar. Yapay zeka ile ger\u00e7ek isimlerini, okul bilgilerini, foto\u011fraflar\u0131n\u0131 veya \u00f6zel ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015fmamalar\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edin.<\/p>\n Ve chatbotlar\u0131n birer ara\u00e7 ve yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu, onlar ad\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnebilen \u201csihirbazlar\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izin. Yapay zekan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle sunulan t\u00fcm \u201cger\u00e7eklerin\u201d iki kez kontrol edilmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klay\u0131n.<\/p>\n \u0130lk i\u015f olarak \u00e7ocu\u011funuzun kulland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm cihazlarda (ak\u0131ll\u0131 telefonlar, tabletler, bilgisayarlar ve hatta ak\u0131ll\u0131 televizyonlar) ebeveyn denetimlerini<\/a> etkinle\u015ftirin. \u00c7o\u011fu i\u015fletim sistemi, m\u00fcstehcen web sitelerini engellemek, belirli uygulamalar\u0131 k\u0131s\u0131tlamak ve arama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 filtrelemek i\u00e7in yerle\u015fik \u00f6zellikler sunar.<\/p>\n Ak\u0131\u015f platformlar\u0131nda, yeti\u015fkinlere y\u00f6nelik i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimi engellemek i\u00e7in \u201cK\u0131s\u0131tl\u0131\u201d veya \u201c\u00c7ocuklar\u201d modunu etkinle\u015ftirin. Daha hassas denetim i\u00e7in en iyi se\u00e7enek, i\u00e7eri\u011fi ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak filtreleyen, ekran s\u00fcresi s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlemenize olanak tan\u0131yan ve y\u00fckl\u00fc uygulamalar\u0131 izleyen Kaspersky Safe Kids<\/a>\u00a0olacakt\u0131r. \u00d6zellikle taray\u0131c\u0131larda olmak \u00fczere, standart filtrelerin g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rabilece\u011fi istenmeyen i\u00e7eri\u011fi alg\u0131lar ve engeller, hatta \u00e7ocu\u011funuzun fiziksel konumunu ve telefonunun pil seviyesini g\u00f6sterir<\/a>.<\/p>\n En etkili filtre bir program de\u011fil, sizsiniz. \u00c7ocu\u011funuzla birlikte dizi izlemek, internette gezinmek ve oyun oynamak i\u00e7in zaman ay\u0131r\u0131n. Bu, onlar\u0131n hayat\u0131nda neler olup bitti\u011fini anlaman\u0131za ve de\u011ferler, duygular ve ger\u00e7ek hayattaki durumlar\u0131 tart\u0131\u015fmak i\u00e7in bir alan yaratman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n \u00c7ocu\u011funuzun dijital ayak izini daha da minimize etmek ve siber sald\u0131r\u0131 ve siber zorbal\u0131k risklerini azaltmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131dakileri kullan\u0131n:<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda daha fazla tavsiye i\u00e7in, Dijital Okul \u00c7antas\u0131: Okul Y\u0131l\u0131 i\u00e7in Ebeveyn Rehberi<\/strong><\/a> makalemizi inceleyebilirsiniz.<\/strong><\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri hedef alan \u00e7evrimi\u00e7i tehditler hakk\u0131nda daha fazla bilgi almak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131lar\u0131m\u0131za g\u00f6z atabilirsiniz:<\/p>\n \u0130nternet asla unutmaz. \u00c7ocuklar\u0131n bug\u00fcn payla\u015ft\u0131klar\u0131 veya yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 i\u00e7erikler, k\u0131sa zaman i\u00e7inde ya da y\u0131llar sonra onlara zarar verebilir. \u00c7ocu\u011funuzun dijital ayak izini kavga veya yasaklara ba\u015fvurmadan nas\u0131l azaltabilece\u011finize dair \u00f6nerilerimizi bu yaz\u0131m\u0131zda bulabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":2775,"featured_media":13771,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[994,1284],"tags":[105,2299,2607,661,2108,2369,2779,779,2707,500,750,778,2803,638,2660,1424],"class_list":{"0":"post-13770","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-privacy","8":"category-tips","9":"tag-android","10":"tag-belgeler","11":"tag-chatgpt","12":"tag-cocuklar","13":"tag-cografi-konum","14":"tag-discord","15":"tag-ebeveyn-denetimleri","16":"tag-ebeveynler","17":"tag-gemini","18":"tag-gizlilik","19":"tag-ios","20":"tag-kaspersky-safe-kids","21":"tag-meta-veriler","22":"tag-okul","23":"tag-tavsiyeler","24":"tag-yapay-zeka"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/young-adults-cybersecurity\/13770\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/young-adults-cybersecurity\/29522\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/young-adults-cybersecurity\/24626\/"},{"hreflang":"ar","url":"https:\/\/me.kaspersky.com\/blog\/young-adults-cybersecurity\/12794\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/young-adults-cybersecurity\/29453\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/young-adults-cybersecurity\/28578\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/young-adults-cybersecurity\/31405\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/young-adults-cybersecurity\/30060\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/young-adults-cybersecurity\/40431\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/young-adults-cybersecurity\/54265\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/young-adults-cybersecurity\/23160\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/young-adults-cybersecurity\/32661\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/young-adults-cybersecurity\/29639\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/young-adults-cybersecurity\/35381\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/young-adults-cybersecurity\/35010\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/gizlilik\/","name":"Gizlilik"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13770"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13773,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13770\/revisions\/13773"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Ne payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131za dikkat edin<\/h2>\n
T\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ba\u011flant\u0131lara dikkat edin<\/h2>\n
\u00c7evrimi\u00e7i ortamda kiminle oyun oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131za dikkat edin<\/h2>\n
Herkesin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k Wi-Fi a\u011flar\u0131ndan uzak durun<\/h2>\n
\u0130ndirdiklerinize dikkat edin<\/h2>\n
Yapay zekay\u0131 ak\u0131ll\u0131ca kullan\u0131n ve kendi kararlar\u0131n\u0131z\u0131 kendiniz verin<\/h2>\n
\u0130\u00e7erik filtreleri ve ebeveyn denetimleri ile ilgili yard\u0131m<\/h2>\n
Birlikte izleyin ve tart\u0131\u015f\u0131n<\/h2>\n
\n
\n