{"id":14862,"date":"2026-09-09T17:53:44","date_gmt":"2026-09-09T14:53:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=14862"},"modified":"2026-09-09T17:53:44","modified_gmt":"2026-09-09T14:53:44","slug":"teaching-kids-to-use-ai-in-school","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/teaching-kids-to-use-ai-in-school\/14862\/","title":{"rendered":"Okul \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in yapay zeka: 25 faydal\u0131 prompt ve kullan\u0131m ipu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"

Yapay zeka, teknolojik bir yenilik olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, ilkokul \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bile halihaz\u0131rda kulland\u0131\u011f\u0131 kadar s\u0131radan bir araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu a\u015famada \u00e7ocuklar\u0131n yapay zeka kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, eski zamanlarda arama motorlar\u0131n\u0131 ya da Wikipedia\u2019y\u0131 yasaklamaya \u00e7al\u0131\u015fmak kadar mant\u0131kl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn, sohbet robotlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7ocu\u011funuza yapay zekay\u0131, kendi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnmenin yerine ge\u00e7ecek bir ara\u00e7 olarak de\u011fil, ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olacak bir ara\u00e7 olarak kullanmay\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011fretebilece\u011finizi anlat\u0131yoruz.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011funuza (ve kendinize) yapay zekan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131n<\/h2>\n

\u00c7ocu\u011funuza yapay zeka hakk\u0131nda herhangi bir a\u00e7\u0131klama yapmadan \u00f6nce, yapay zekan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n neler oldu\u011funu anlaman\u0131zda fayda vard\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n (ve yeti\u015fkinlerin) kulland\u0131\u011f\u0131 pop\u00fcler sohbet robotlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, \u201cb\u00fcy\u00fck dil modelleri\u201d ya da k\u0131saca LLM olarak bilinen modellerdir. B\u00f6yle bir model olu\u015fturmak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, modeli devasa miktardaki metinlerdeki kal\u0131plar\u0131 tespit etmesi i\u00e7in e\u011fitirler. Model, metni belirte\u00e7<\/em> ad\u0131 verilen k\u00fc\u00e7\u00fck birimlere ay\u0131r\u0131r (her bir belirte\u00e7, bir kelime dizisi, bir noktalama i\u015fareti, tek bir kelime veya karakter ya da tam bir c\u00fcmle olabilir) ve ard\u0131ndan s\u0131radaki belirtecin hangisi olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011funu tahmin eder.<\/p>\n

\"GPT-3.5<\/a>

Bu \u00f6rnek, GPT-3.5 ve GPT-4 modellerinin mesajlar\u0131 belirte\u00e7lere nas\u0131l b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n

Bir sohbet robotu ile bir ki\u015fi aras\u0131nda sohbet ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde de ayn\u0131 \u015fey olur. Bir dil modeli asl\u0131nda kendi ba\u015f\u0131na ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmez. Sorgunuza uygun bir yan\u0131t olu\u015fturmak amac\u0131yla, hangi kelimelerin ve kelime \u00f6beklerinin birbirini takip etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011funu hesaplar. Bu, sohbet robotlar\u0131n\u0131n ne kadar s\u0131k g\u00fcncellenir veya yeniden e\u011fitilirse e\u011fitilsin, bazen eksik ya da tamamen yanl\u0131\u015f yan\u0131tlar verece\u011fi anlam\u0131na gelir. Buna \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnek: Daha iki y\u0131l \u00f6nce, pop\u00fcler sohbet robotlar\u0131 kullan\u0131c\u0131lara \u201cstrawberry\u201d kelimesinde \u00fc\u00e7 yerine iki \u201cr\u201d harfi oldu\u011funu kendinden emin bir \u015fekilde garanti ediyorlard\u0131<\/a>. Bu t\u00fcr hatalar genellikle hal\u00fcsinasyon olarak bilinir.<\/p>\n

Bir\u00e7ok sohbet robotu, internet \u00fczerinde bilgi aramas\u0131 da yapabilir. Bu durumda yapay zeka, verileri d\u0131\u015f bir kaynaktan al\u0131r ancak cevab\u0131 olu\u015ftururken yine de kendi i\u00e7 algoritmalar\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Ayr\u0131ca, arama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kendisi de g\u00fcncelli\u011fini yitirmi\u015f payla\u015f\u0131mlar, reklam i\u00e7erikleri, magazin haberleri ve di\u011fer \u015f\u00fcpheli kaynaklar\u0131 i\u00e7erebilir.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011funuzun yapay zekay\u0131 ak\u0131ll\u0131ca kullanmas\u0131na nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilirsiniz?<\/h2>\n

Onlarla yapay zekan\u0131n nas\u0131l hatalar yapabilece\u011fi konusunda konu\u015fun<\/h3>\n

Yapay zekan\u0131n hata yapmaktan muaf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha \u00f6nce g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Ne yaz\u0131k ki, hal\u00fcsinasyonlar tek sorun de\u011fil. Bir sohbet robotu do\u011fru bilgilere dayanarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olsa bile, baz\u0131 bilgileri atlayarak, vurguyu yanl\u0131\u015f yere koyarak ya da tart\u0131\u015fmal\u0131 bir sonuca vararak bu bilgileri yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde sunabilir. Bazen sonu\u00e7, kullan\u0131c\u0131n\u0131n bir soru sorarken akl\u0131na gelmeyecek fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olabilir.<\/p>\n

\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan fakt\u00f6rlerden biri, basit\u00e7e hangi dili kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. B\u00fcy\u00fck modellerin e\u011fitilmesinde kullan\u0131lan verilerin \u00e7o\u011fu \u0130ngilizce oldu\u011fundan, bu sistemler genellikle \u0130ngilizce olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha iyi performans g\u00f6sterir. Ayn\u0131 yapay zeka modeli, bir soruyu \u0130ngilizce olarak do\u011fru cevaplayabilir, ancak ayn\u0131 soru \u00f6rne\u011fin S\u0131rp\u00e7a olarak soruldu\u011funda yanl\u0131\u015f cevap verebilir. Bu fark, modelin yararlanabilece\u011fi y\u00fcksek kaliteli \u0130ngilizce kaynaklar\u0131n \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu bilim, t\u0131p, teknoloji ve hukuk gibi alanlarda en belirgin \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sohbet robotlar\u0131n\u0131n bir ba\u015fka tuhaf yan\u0131 da onlara ne kadar \u00e7ok bilgi girerseniz, o kadar k\u00f6t\u00fc hale gelmeleridir. Ara\u015ft\u0131rmalar, bir modelin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 metin ve veri miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a; ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 takip etmesinin, konu\u015fman\u0131n farkl\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131ndaki bilgileri birbiriyle ili\u015fkilendirmesinin ve ger\u00e7ek anlamda derin bir kavray\u0131\u015f gerektiren sorular\u0131 yan\u0131tlamas\u0131n\u0131n daha zor hale geldi\u011fini g\u00f6stermektedir<\/a>. Bu nedenle, bir kitab\u0131n tamam\u0131n\u0131 bir sohbet robotuna y\u00fcklemek ve kitapla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 sorular sormak, hal\u00fcsinasyonlar\u0131 tetiklemenin en garantili yoludur.<\/p>\n

Sadece yapay zekan\u0131n size ne s\u00f6yledi\u011fini de\u011fil, \u00f6ncelikle sorular\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l sordu\u011funuzu da sorgulamakta fayda vard\u0131r. Sohbet robotlar\u0131 genellikle kullan\u0131c\u0131y\u0131 memnun etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve yan\u0131tlar\u0131n\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na uyacak \u015fekilde \u015fekillendirir. \u00d6rne\u011fin, ayn\u0131 sohbet robotu, \u201cD\u00fcnya neden \u00e7ok kalabal\u0131k?\u201d ve \u201cD\u00fcnya neden \u00e7ok kalabal\u0131k de\u011fil?\u201d sorular\u0131na birbiriyle \u00e7eli\u015fen yan\u0131tlar verebilir; her seferinde yan\u0131t\u0131n\u0131, sorunun i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131ma dayand\u0131r\u0131r. Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, en geli\u015fmi\u015f dil modellerinin bile vakalar\u0131n %26\u201342\u2019sinde yanl\u0131\u015f \u00f6nc\u00fclleri sorgulayamad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131<\/a>.<\/p>\n

Yapay zekan\u0131n g\u00f6revi \u00f6\u011fretmek de\u011fil, \u00f6\u011frenmeye yard\u0131mc\u0131 olmak olsun<\/h3>\n

Bir\u00e7ok eski \u00f6\u011frenci, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kopyalaman\u0131n ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir sanat oldu\u011funu bilir. Bu, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir beceri ve konu ile en az\u0131ndan bir miktar ilgilenmeyi (bazen olduk\u00e7a fazla ilgilenmeyi bile) gerektiren bir i\u015ftir. Ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu beceri bile ortadan kalkma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya: Sadece birka\u00e7 saniye i\u00e7inde olu\u015fturulmu\u015f bir cevab\u0131 kopyalama iste\u011fi, ger\u00e7ekten de \u00e7ok \u00e7ekici. Ancak sohbet robotlar\u0131n\u0131n kendileri de hi\u00e7 de m\u00fckemmel \u00f6\u011frenciler say\u0131lmazlar.<\/p>\n

Bir ara\u015ft\u0131rmada ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00fc\u00e7 pop\u00fcler sohbet robotunu kimya s\u0131nav\u0131na soktular ve bunlar\u0131n puanlar\u0131n\u0131 2009\u20132023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ger\u00e7ek \u00f6\u011frencilerin puanlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131lar. \u00d6\u011frenciler galip geldi<\/a>. Sohbet robotlar\u0131 bazen do\u011fru cevaba ula\u015fsalar da buna bir dizi hatal\u0131 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme<\/a> yoluyla vard\u0131klar\u0131 i\u00e7in, verdikleri cevaplar yanl\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n

Bu nedenle \u00e7ocu\u011funuza, yapay zekan\u0131n kompozisyonlar\u0131 s\u0131f\u0131rdan yazmas\u0131n\u0131n ya da denklemleri \u00e7\u00f6zd\u00fckten sonra tekrar kontrol etmemesinin bir \u00e7\u0131kmaz yol oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamakta fayda var. \u00dcstelik insanlar ger\u00e7ek bir i\u015fte, ger\u00e7ek beceri ve bilgileri temelinde de\u011ferlendirilir ve sohbet robotlar\u0131, uzmanl\u0131klar\u0131 taklit etmede ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Yapay zekan\u0131n, \u00f6\u011frenmeyi engellemeden ger\u00e7ekten yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fi alanlar, zor konular\u0131 a\u00e7\u0131klamak ve hatalar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemektir. \u0130\u015fte baz\u0131 \u00f6rnekler:<\/p>\n

Bir konuyu anlamak zorsa<\/h4>\n