{"id":2713,"date":"2016-12-15T02:10:43","date_gmt":"2016-12-15T07:10:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=2713"},"modified":"2019-11-15T14:54:25","modified_gmt":"2019-11-15T11:54:25","slug":"ransomware-for-dummies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/ransomware-for-dummies\/2713\/","title":{"rendered":"Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 nedir?"},"content":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131m\u0131z fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey duymam\u0131\u015f kullan\u0131c\u0131lar ve duymas\u0131na ra\u011fmen \u00f6nemsemeyen kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rland\u0131. Pratik ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir dil ile fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlataca\u011f\u0131z. Ayr\u0131ca neden dikkatli kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bile fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131ndan korkmas\u0131 gerekti\u011fini ve bu zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131ma kar\u015f\u0131 tamamen nas\u0131l korunabilece\u011finizi anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><strong><br>\nFidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 nedir? <\/strong><br>\nFidye yaz\u0131l\u0131m\u0131, her ge\u00e7en g\u00fcn geli\u015fen ve daha da yayg\u0131nla\u015fan bir zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131md\u0131r. Temelde <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/ransomware-blocker-to-cryptor\/2221\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">iki t\u00fcr\u00fc<\/a> vard\u0131r: \u015fifreleyiciler ve kilitleyiciler.<\/p>\n<p>Bilgisayar\u0131n\u0131za \u015fifreleyici bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, bilgisayar\u0131n\u0131zda bulunan her t\u00fcrl\u00fc veriyi (dosyalar, foto\u011fraflar, oyunlar\u0131n save dosyalar\u0131, veri tabanlar\u0131 vs.) \u015fifreler. Dosyalar bir defa \u015fifrelendi\u011finde dosyalar\u0131 a\u00e7amazs\u0131n\u0131z ve dosya i\u00e7erisinde bulunan verilere ula\u015famazs\u0131n\u0131z. Bu sald\u0131r\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyen su\u00e7lular dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7abilecek \u00f6zel anahtar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan fidye talep ederler. Talep edilen ortalama fidye miktar\u0131 300$ civar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2715\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2016\/12\/06013542\/b2c_teaser-1.jpg\" alt=\"b2c_teaser\" width=\"1135\" height=\"840\"><\/p>\n<p>Di\u011fer t\u00fcre kilitleyici denilmesinin sebebi ise, bu zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n b\u00fct\u00fcn cihaz\u0131 kilitlemesi. Yani sadece dosyalar\u0131n\u0131z de\u011fil, b\u00fct\u00fcn sisteminiz eri\u015filmez olur. Ama tuhaft\u0131r, kilitleyicilerin istedikleri fidye miktar\u0131 \u015fifreleyicilerinki kadar y\u00fcksek de\u011fil.<br>\n<strong><br>\nNiye fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda bilgilenmeniz gerekiyor<\/strong><br>\n\u00d6ncelikle, piyasada \u00e7ok say\u0131da fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 mevcut. T\u00fcm Windows, Mac OS X, Linux ve Android cihazlar\u0131 tehdit ediyorlar. K\u0131sacas\u0131 t\u00fcm masa\u00fcst\u00fc ve mobil cihazlar tehdit alt\u0131nda. Ancak fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k olarak Windows ve Android cihazlar\u0131 hedef al\u0131yor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda cihaz\u0131n\u0131za bula\u015fmas\u0131 da \u00e7ok kolay. \u00c7ok yayg\u0131n olarak, fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 bilgisayara a\u00e7\u0131lan \u015f\u00fcpheli eklerleden, t\u0131klanan \u015f\u00fcpheli linklerden ve uygulama indirilen \u00fc\u00e7\u00fcn parti mecralardan bula\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 yasal internet sitelerine de bula\u015fabilirler: G\u00fcncel \u00f6rnek olarak, siber su\u00e7lular fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullan\u0131c\u0131lara bula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/advertising-svpeng\/2632\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">reklam a\u011flar\u0131n\u0131 <\/a>kullan\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir yandan, kullan\u0131c\u0131lara \u00f6nemli bir \u015fey indirtip a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek \u00e7ok basit. Bankadan gelmi\u015f bir mail ya da \u00f6nemli bir program y\u00fcklemesi. Dosya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya da program kuruldu\u011funda, kullan\u0131c\u0131 kendi bilgisayar\u0131na fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 kurmu\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Muhtemelen fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ile temel sorun, zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131 silmeniz problemi \u00e7\u00f6zm\u00fcyor. \u0130yi bir anti vir\u00fcs program\u0131 ve \u00f6zellikle belli uygulamalar, genellikle fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyorlar. Ama e\u011fer zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131m dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 \u015fifrelerse, verilerinize eri\u015febilmek i\u00e7in \u015fifreyi a\u00e7man\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n<p><span class=\"embed-youtube\" style=\"text-align:center; display: block;\"><iframe class=\"youtube-player\" type=\"text\/html\" width=\"640\" height=\"390\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Vkjekr6jacg?version=3&amp;rel=1&amp;fs=1&amp;showsearch=0&amp;showinfo=1&amp;iv_load_policy=1&amp;wmode=transparent\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"true\"><\/iframe><\/span><\/p>\n<p>Dahas\u0131, fidye \u00f6demek birka\u00e7 sebepten dolay\u0131 \u00e7ok can s\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r. \u00d6ncelikle, fidye \u00f6deyecek paran\u0131z olmayabilir. \u0130ki, fidye \u00f6demek siber su\u00e7lular\u0131 motive ederek bu i\u015fe devam etmelerini sa\u011flar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve en \u00f6nemlisi, fidye \u00f6dedikten sonra sorununuzun \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fine emin olamazs\u0131n\u0131z. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131za g\u00f6re fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131. Ayr\u0131ca bir defa size zarar veren birine neden g\u00fcvenip istedi\u011fi paray\u0131 ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n %20\u2019si fidye \u00f6demesine ra\u011fmen <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/no-no-ransom\/2582\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dosyalar\u0131n\u0131 kurtaramad\u0131<\/a>. Pek \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir durum de\u011fil. Su\u00e7lulardan adil olmalar\u0131n\u0131 bekleyemezsiniz g\u00f6nderesiniz ki?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2716\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2016\/12\/06013540\/no-no-ransom-IG.jpg\" alt=\"no-no-ransom-ig\" width=\"2560\" height=\"1680\"><br>\n<strong><br>\nDosyalar\u0131n \u015fifresi nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr<\/strong><br>\nE\u011fer fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 sisteminize girip dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 \u015fifrelediyse, \u015fifreleri kendi kendinize \u00e7\u00f6zemezsiniz. B\u00f6yle bir durumda se\u00e7ebilece\u011finiz iki yol var. Teslim olarak fidyeyi \u00f6deyebilirsiniz \u2013 ki yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z sebeplerden dolay\u0131, bunu kesinlikle \u00f6nermiyoruz.<\/p>\n<p>Di\u011fer se\u00e7enek ise <a href=\"https:\/\/noransom.kaspersky.com\/?_ga=1.18880443.2016803411.1475150380\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">noransom.kaspersky.com<\/a> adresini ziyaret ederek sizin dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7abilecek \u00fccretsiz bir \u015fifre \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc program\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 \u00e7\u00f6zen ara\u00e7lar\u0131m\u0131z tamamen \u00fccretsizdir ancak maalesef t\u00fcm \u015fifreleyicilerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri gelmi\u015fken belirtelim, k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olmas\u0131n\u0131 beklemeden \u00f6nleminizi al\u0131n.<\/p>\n<p><strong>Kendinizi fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131ndan nas\u0131l korursunuz<\/strong><br>\n1. \u015e\u00fcpheli e-mail eklerini a\u00e7may\u0131n, bilinmeyen internet sitelerini ziyaret etmeyin ve resmi kaynaklar harici yerlerden uygulama indirmeyin. Oltalama sald\u0131r\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/phishing-ten-tips\/10550\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">bilgi edinin<\/a> ve oltalama sald\u0131r\u0131lar\u0131 linklerine t\u0131klamay\u0131n.<br>\n2. D\u00fczenli olarak dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 yedekleyin. E\u011fer yedekleriniz varsa, bilgisayar\u0131n\u0131zdaki fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 anti vir\u00fcs program\u0131n\u0131z ile temizledikten sonra, yedekteki (yedekleriniz bulutta ya da harici disklerde bulunabilir) dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 geri y\u00fckleyebilirsiniz.<br>\n3. \u0130yi bir anti vir\u00fcs program\u0131 kullan\u0131n. <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/internet-security?icid=tr_kdailyplacehold_acq_ona_smm__onl_b2c_kasperskydaily_wpplaceholder____kismd___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kaspersky Internet Security<\/a>\u2018i deneyebilirsiniz, program\u0131m\u0131zda bulunan \u00f6zel \u201cSistem \u0130zleyici\u201d mod\u00fcl\u00fc sayesinde \u00f6zellikle fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flar. Bu arada yap\u0131lan ba\u011f\u0131ms\u0131z testlere g\u00f6re Kaspersky Internet Security, denenen fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/effitas-certification\/2528\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">%100 ba\u015far\u0131 sa\u011flad\u0131<\/a>.<\/p>\n<input type=\"hidden\" class=\"category_for_banner\" value=\"kis-trial-ransomware\">\n<p>Birka\u00e7 hafta \u00f6nce fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda detayl\u0131 bir yaz\u0131 <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/ransomware-faq\/2613\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">haz\u0131rlad\u0131k<\/a>. \u0130sterseniz g\u00f6z atabilir, detayl\u0131 bilgi alabilirsiniz. Blo\u011fumuzu takip ederek fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda en yeni ve g\u00fcncel <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/ransomware\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">haberleri<\/a> \u00f6\u011frenebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131m\u0131z fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey duymam\u0131\u015f kullan\u0131c\u0131lar ve duymas\u0131na ra\u011fmen \u00f6nemsemeyen kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rland\u0131. <\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":2714,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1284,1351],"tags":[1094,591,744,447,537,241],"class_list":{"0":"post-2713","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tips","8":"category-threats","9":"tag-basitce","10":"tag-fidye-yazilimi","11":"tag-guvenlik","12":"tag-ransomware","13":"tag-tehditler","14":"tag-trojan"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/ransomware-for-dummies\/2713\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/ransomware-for-dummies\/5750\/"},{"hreflang":"ar","url":"https:\/\/me.kaspersky.com\/blog\/ransomware-for-dummies\/4007\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/ransomware-for-dummies\/10569\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/ransomware-for-dummies\/8141\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/ransomware-for-dummies\/8702\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/ransomware-for-dummies\/9661\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/ransomware-for-dummies\/9455\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/ransomware-for-dummies\/13579\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/ransomware-for-dummies\/13592\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/ransomware-for-dummies\/6448\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/ransomware-for-dummies\/6790\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/ransomware-for-dummies\/9367\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/ransomware-for-dummies\/13421\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/ransomware-for-dummies\/13579\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/ransomware-for-dummies\/13592\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/ransomware-for-dummies\/13592\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/fidye-yazilimi\/","name":"Fidye Yaz\u0131l\u0131m\u0131"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/40"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2713"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7103,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2713\/revisions\/7103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}