Kripto para, temelde WebMoney veya PayPal gibi elektronik para birimleriyle ayn\u0131d\u0131r. Bu durum kripto para konusunda da klasik elektronik \u00f6deme sistemleriyle ayn\u0131 sorunlar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Ancak kripto para birimine \u00f6zg\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ilkeleri, sorun \u00e7\u0131kma ihtimalini artt\u0131rarak daha rahats\u0131z edici olabilir. Ayr\u0131ca kripto paraya \u00f6zg\u00fc baz\u0131 riskler yine bu \u00e7al\u0131\u015fma ilkelerinden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yaz\u0131m\u0131za ilk olarak eski usul h\u0131rs\u0131zl\u0131k gibi yayg\u0131n sorunlardan ba\u015flayabiliriz. Mesela bir arkada\u015f\u0131n\u0131za para g\u00f6nderdi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. C\u00fczdan adresini do\u011fru bir \u015fekilde kopyal\u0131yorsunuz ancak k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 bir yaz\u0131l\u0131m panodaki adresi bir ba\u015fka adresle de\u011fi\u015ftiriyor<\/a>. Her kullan\u0131c\u0131, kopyalad\u0131ktan sonra adresi ikinci kez kontrol edecek kadar dikkatli de\u011fildir. \u00d6zellikle de adres uzun ve karma\u015f\u0131k karakterlerden olu\u015fuyorsa\u2026<\/p>\n \u0130kinci \u00f6rnek olarak kimlik av\u0131n\u0131 ele alal\u0131m. Normal elektronik parada oldu\u011fu gibi kullan\u0131c\u0131lar bir kimlik av\u0131 sitesine y\u00f6nlendirilerek kripto c\u00fczdanlar\u0131n\u0131 y\u00fcklemek ve parolalar\u0131n\u0131 girmek i\u00e7in kand\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n Tabii ki geleneksel banka veya \u00f6deme sistemi kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da siber h\u0131rs\u0131zlar y\u00fcz\u00fcnden sorun ya\u015far. Ancak geleneksel bir sistemde aktar\u0131m\u0131 iptal etme \u015fans\u0131n\u0131z daha fazlad\u0131r. Ancak kripto para biriminde durumu Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019e \u015fikayet etmeniz gerekebilir. Yani blok zincirinde olan blok zincirinde kal\u0131r.<\/p>\n Do\u011fru adrese sahip ger\u00e7ek bir \u00f6deme noktas\u0131n\u0131 kullanmak bile para kaybetmenize neden olabilir. Haziran 2017 tarihinde Ethereum Classic kripto para birimi i\u00e7in en pop\u00fcler Web c\u00fczdan\u0131 orijinal adresiyle https:\/\/classicetherwallet.com\/<\/a> aniden kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n c\u00fczdanlar\u0131ndan para \u00e7almaya ba\u015flad\u0131<\/a>.<\/p>\n Daha sonra hackerlar\u0131n sosyal m\u00fchendislik y\u00f6ntemleri kullanarak yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ek etki alan\u0131 sahipleri olduklar\u0131na inand\u0131rd\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sald\u0131rganlar eri\u015fim sa\u011flad\u0131ktan sonra nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n Neyse ki hackerlar iyi bir strateji kullanamad\u0131lar. \u00d6deme yap\u0131lan ki\u015fileri \u00e7ok \u00e7abuk de\u011fi\u015ftirerek kendilerini ele verdiler ve birka\u00e7 saat i\u00e7inde yaln\u0131zca 300.000 USD \u00e7alabildiler. E\u011fer c\u00fczdanlar\u0131 toplay\u0131p bir s\u00fcre daha bekleselerdi \u00e7ok daha uzun s\u00fcre fark edilemeyebilir ve daha fazla zarara yol a\u00e7abilirlerdi.<\/p>\n Asl\u0131nda klasik finans hizmetleri de bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131lara maruz kalabiliyor. \u00d6rne\u011fin hackerlar bu y\u0131l Brezilya\u2019da bir bankan\u0131n tamam\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeyi ba\u015fard\u0131<\/a>.<\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda bahsedece\u011fimiz vakalar asl\u0131nda tipik elektronik para sorunlar\u0131n\u0131 da kaps\u0131yor. Ancak daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi kripto para birimleri bu sorunlara kendine \u00f6zg\u00fc tuhafl\u0131klar\u0131 da ekliyor. \u00d6rne\u011fin yaln\u0131zca kripto paraya \u00f6zg\u00fc bir risk var: Para transferinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 adresteki hatadan kaynaklanan para kayb\u0131.<\/p>\n Ethereum\u2019da adresin son hanesi kopyalanmazsa para ortadan kaybolur veya gitmesi gereken yere gider ancak tutar\u0131 256 kat artabilir<\/a>.<\/p>\n Sisteminde dahili adres do\u011frulama \u00f6zelli\u011fi bulunan Bitcoin\u2019de bu sorun ya\u015fanmaz. Ancak Bitcoin\u2019de paran\u0131z\u0131 gizemli bir al\u0131c\u0131ya g\u00f6nderme ihtimaliniz var. Mesela 800 bitcoin kaybetseniz<\/a> kendinizi nas\u0131l hissederdiniz? (bu tutar 28 Eyl\u00fcl, 2017 tarihindeki kur ile yakla\u015f\u0131k 3.2 milyon USD\u2019ye denk geliyor) Ya da istemeden 80 bitcoin<\/a>\u2018lik (yakla\u015f\u0131k 320.000 USD) bir \u00fccret \u00f6deyebilirsiniz. Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse pop\u00fcler bir Bitcoin istemcisinde b\u00f6yle bir hata ile kar\u015f\u0131la\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Bahsetti\u011fimiz vakalarda insanlar b\u00fcy\u00fck ihtimalle ev yap\u0131m\u0131 bir t\u00fcr istemci kullan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n Kripto para birimlerinde genellikle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir ba\u015fka sorun c\u00fczdan\u0131n kaybolmas\u0131 veya \u00e7al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu, kripto para c\u00fczdan dosyalar\u0131n\u0131 bilgisayarlar\u0131nda depolar. Bu nedenle dosya k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m kullan\u0131larak \u00e7al\u0131nabilir<\/a> veya hard disk bozulursa kaybolabilir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla ileri d\u00fczeydeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu gizli anahtarlar\u0131n\u0131n saklanabilir kopyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlar ve USB donan\u0131m c\u00fczdanlar\u0131 sat\u0131n al\u0131r. Ancak bu t\u00fcr kullan\u0131c\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 azd\u0131r.<\/p>\n \u201cMerkezi\u201d elektronik para ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00e7ok daha iyi durumdad\u0131r. \u0130nternet bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda genellikle iki ad\u0131ml\u0131 do\u011frulama ve SMS ile tek kullan\u0131ml\u0131k parolalar kullan\u0131larak aktar\u0131m onaylama kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca kurumlar veya y\u00fcksek tutarlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda USB kullan\u0131m\u0131 zorunlu hale gelir.<\/p>\n 2017 y\u0131l\u0131nda blok zinciri veya kripto para birimleriyle ilgili projelere yat\u0131r\u0131m yapmak kripto para sahipleri aras\u0131nda olduk\u00e7a pop\u00fcler hale geldi. Bu t\u00fcr fon toplama projelerine ICO yani Initial Coin Offering ad\u0131 verilir.<\/p>\n\u00d6deme noktas\u0131n\u0131n hacklenmesi<\/h2>\n
Kullan\u0131c\u0131 adresi hatas\u0131<\/h2>\n
C\u00fczdan dosyas\u0131n\u0131n kaybolmas\u0131<\/h2>\n
G\u00fcvenli olmayan ICO\u2019lar<\/h2>\n