Belirsizlik. 2018 RSA Konferans\u0131n\u0131n salonlar\u0131nda dola\u015f\u0131rken, kuantum bilgisayarlar\u0131n ve siber g\u00fcvenlik i\u00e7in alg\u0131lanan tehlikelerin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 oturumlara kat\u0131l\u0131rken hissettiklerimi anlatacak kelime tam olarak bu. Yaln\u0131z de\u011fildim. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yapan geleneksel kriptologlar heyeti “kuantum hesaplama g\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fckseli\u015fini” siber g\u00fcvenlik end\u00fcstrisine y\u00f6nelik tehditlerden biri olarak g\u00f6r\u00fcyor. Fakat bunun ne zaman olaca\u011f\u0131 tam olarak tahmin edilemiyor. Farkl\u0131 alanlardaki noktalar\u0131 birle\u015ftirmeye ve bilginin \u00e7e\u015fitli yollara ayr\u0131lm\u0131\u015f dalga i\u015flevi konusunda bir mutabakata varmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n
Belirsizlik, kuantum mekani\u011fi i\u00e7in gayet s\u0131radan olmas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131zda ve i\u015f hayat\u0131m\u0131zda ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feydir. Ortalama bir insan\u0131n belirsizli\u011fe verece\u011fi normal tepki korkudur. End\u00fcstri temsilcileri de \u015fifrelenmi\u015f b\u00fct\u00fcn verilerinin bir g\u00fcn kuantum hesaplamaya maruz kalabilece\u011finden korkmuyor de\u011fildi. \u00dcstelik korkular\u0131 da yersiz de\u011fildi, temelinde kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131.<\/p>\n
Klasik bilgisayarlarla yap\u0131lamayacak i\u015flerin kuantum bilgisayarlarla yap\u0131labilece\u011fi varsay\u0131msal bir teknolojik olgunluk durumunu anlatan bu terimi daha \u00f6nce duymu\u015f olabilirsiniz. Bu i\u015flerden biri de hesaplama g\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan asimetrik bir i\u015flem olan (ve bilim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olmasa da end\u00fcstrisi i\u00e7in \u00f6nem arz eden) asal say\u0131lar\u0131n \u00e7arp\u0131mlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak \u00e7arpanlar\u0131na ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu i\u015fin kontrol\u00fc uzun s\u00fcrmez (say\u0131lar \u00e7arp\u0131larak yap\u0131l\u0131r) ama \u00e7arpanlar\u0131n bulunmas\u0131 \u00e7ok vakit al\u0131r ve bu da bug\u00fcnk\u00fc \u015fifreleme d\u00fczenlerinin b\u00fcy\u00fck oranda bel ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir.<\/p>\n
Ancak, kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc teriminin niceliksel tan\u0131m\u0131 nispeten yenidir ve bunun hakk\u0131nda \u015furadaki Nature Physics makalesinde anlat\u0131landan daha iyi bir a\u00e7\u0131klama da bulamazs\u0131n\u0131z. Nature Physics edit\u00f6rlerinin tahminlerine g\u00f6re kuantum bitlerinin e\u015fik say\u0131s\u0131, yani kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanaca\u011f\u0131 nokta, yakla\u015f\u0131k 50 kubittir. Bunun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bir ay \u00f6nce a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lan 72 kubitlik Google Bristlecone asal say\u0131 \u00e7arp\u0131m sonu\u00e7lar\u0131ndan \u00e7arpanlar\u0131 hesaplamada d\u00fcnyan\u0131n en \u00fcnl\u00fc s\u00fcper bilgisayar\u0131n\u0131 yenebilmelidir. \u00d6yleyse endi\u015feye gerek var m\u0131?<\/p>\n
Asl\u0131nda hem evet hem hay\u0131r. \u0130\u015flerin durumundan hi\u00e7 kimsenin emin olmad\u0131\u011f\u0131 yeni kuantum ger\u00e7ekli\u011fine ho\u015fgeldiniz. Cevap ayn\u0131 anda hem “evet” hem “hay\u0131r” olabiliyor. \u015eaka bir yana: siz ya da m\u00fc\u015fterileriniz \u015fifreli bilgileri uzun s\u00fcrelerle sakl\u0131yorsan\u0131z cevap “evet”, aksi halde “hay\u0131r”.<\/p>\n
Peki bu uzun s\u00fcre ne kadar “uzun”? Ger\u00e7ekten, kendimizi haz\u0131rlamak i\u00e7in ne kadar zaman\u0131m\u0131z var? Bu sorunun cevab\u0131 algoritman\u0131n farkl\u0131 t\u00fcrlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor. BT Americas firmas\u0131n\u0131n G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 Sorumlu Teknik Ba\u015fkan\u0131 Konstantinos Karagiannis RSA’daki konu\u015fmas\u0131nda kubit say\u0131s\u0131 100’\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nce 512 bit anahtar uzunlu\u011fundaki simetrik algoritmalar\u0131n (DES, AES) bozulaca\u011f\u0131na ve 512 bitlik mesajlar\u0131n dakikalar i\u00e7inde \u00e7arpanlar\u0131na ayr\u0131laca\u011f\u0131na dair tahmin y\u00fcr\u00fctt\u00fc. 4096 bit anahtarl\u0131 asimetrik algoritmalar\u0131n (\u00f6rne\u011fin RSA) benzer bir s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7atlamas\u0131 i\u00e7in 1000’in \u00fczerinde kubit gerekecektir.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi hen\u00fcz Bristlecone bile o seviyede de\u011fil. Ama Moore yasas\u0131n\u0131n kuantum bilgisayarlar i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu varsayarsak gelecek y\u0131l o d\u00fczeye \u00e7\u0131kabilir. Bu varsay\u0131ma g\u00f6re, Mart 2018’den hesaplarsak, 512 bit anahtarl\u0131 simetrik \u015fifrelemelerin Bristlecone’un 144 kubitlik torunlar\u0131 taraf\u0131ndan 2019 sonlar\u0131nda bir yerde nihayet k\u0131r\u0131labilece\u011fi s\u00f6ylenebilir. Buna g\u00f6re 4096 bit anahtarl\u0131 asimterik \u015fifrelemenin daha alt\u0131 y\u0131l \u00f6mr\u00fc var ki bu da bize 1152 civar\u0131ndaki kuantum \u00e7ipinin piyasaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi 2025 sonlar\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor. Burada \u00e7izilen zaman \u00e7er\u00e7evesi yeni teknolojinin benimsenmesi gibi asla anl\u0131k olmayan bir \u015feyin kapsanmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok varsay\u0131msal bir \u00e7er\u00e7eve. Ve ne yaz\u0131k ki bu tahminleri do\u011frulaman\u0131n hi\u00e7bir yolu yok; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00fcper bilgisayarlar\u0131 bile bu kadar b\u00fcy\u00fck kubit \u00f6zelli\u011fi olan kuantum emsallerini taklit edemiyor.<\/p>\n
Ama en az\u0131ndan gelece\u011fimizi planlamak i\u00e7in elimizde baz\u0131 s\u00fcre tahminleri var. E\u011fer \u015fifreli verileri bundan daha uzun s\u00fcre saklamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorsan\u0131z endi\u015felenmenize gerek yok, uluslararas\u0131 ya da ulusal d\u00fczenleyiciler kuantuma diren\u00e7li algoritmalar\u0131 2025 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce bulmak zorunda kalacakt\u0131r. Bu arada bu durum ya kullan\u0131lmayan verileri \u015fifrelememek (ki bu pek iyi bir fikir olmaz), ya da kaydedilen verilerin d\u00fczenli bak\u0131m\u0131n\u0131 yaparak s\u0131k s\u0131k \u015fifrelerini \u00e7\u00f6z\u00fcp daha g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritmalarla tekrar \u015fifrelemek anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 ya da ulusal d\u00fczenleyicilerin kuantuma diren\u00e7li standartlar bulmalar\u0131n\u0131 beklemek istemezseniz, RSA gibi uygun uzunlukta anahtarlar\u0131 olan mevcut birinci s\u0131n\u0131f \u015fifreleme teknolojileri ile eliptik e\u011frileri (ECC) temel alan algoritmalar\u0131n birle\u015ftirildi\u011fikarma teknolojiyi uygulayabilirsiniz. Bunlardan birincisinin \u015fifresi klasik metotlarla k\u0131r\u0131lamaz ve ikincisi de modern bilgisayarlarla k\u0131r\u0131labilmesine ra\u011fmen kuantuma diren\u00e7li oldu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n birle\u015fimi, en az\u0131ndan yakla\u015fmakta olan kuantum hesaplama \u00e7a\u011f\u0131na daha iyi haz\u0131rlanana kadar, verilerinizi g\u00fcvende tutmaya yeterli olabilir. Bu arada, \u015fifreleme end\u00fcstrisindeki geli\u015fmeler de takip edilmeli ve yeni algoritmalar piyasaya \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz (kuantum hesaplamaya diren\u00e7li olduklar\u0131n\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131 \u015fart\u0131yla) kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Dijital hesaplaman\u0131n asimetrik do\u011fas\u0131na bel ba\u011flayan ba\u015fka teknolojiler de vard\u0131r ve blok zinciri de kuantum korsanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olas\u0131 en b\u00fcy\u00fck kurban\u0131d\u0131r. Bug\u00fcne kadar, “kuantuma diren\u00e7li olman\u0131n” yol haritas\u0131n\u0131 ilan eden sadece Ethereum oldu. Bu arada (1882’de icat edilmi\u015f klasik bir metot olan) tek kullan\u0131ml\u0131k \u015feridin kuantum korsanl\u0131\u011f\u0131ndan zarar g\u00f6rmez nitelikte oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f miydim? Orta ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u015firketlerde zaten kullan\u0131lmakta olan kuantum anahtar da\u011f\u0131t\u0131ml\u0131 fiber optik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin de deste\u011fiyle daralma belirsizli\u011fi d\u00f6neminde yararl\u0131 bir se\u00e7enek olabilir. Hatta bunun \u00f6tesine de ge\u00e7ebilir. Emin olam\u0131yoruz, malum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Belirsizlik. 2018 RSA Konferans\u0131n\u0131n salonlar\u0131nda dola\u015f\u0131rken, kuantum bilgisayarlar\u0131n ve siber g\u00fcvenlik i\u00e7in alg\u0131lanan tehlikelerin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 oturumlara kat\u0131l\u0131rken hissettiklerimi anlatacak kelime tam olarak bu. Yaln\u0131z de\u011fildim. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yapan geleneksel kriptologlar heyeti \u201ckuantum hesaplama g\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fckseli\u015fini\u201d siber g\u00fcvenlik end\u00fcstrisine y\u00f6nelik tehditlerden biri olarak g\u00f6r\u00fcyor. Fakat bunun ne zaman olaca\u011f\u0131 tam olarak tahmin edilemiyor. Farkl\u0131 alanlardaki noktalar\u0131 birle\u015ftirmeye ve bilginin \u00e7e\u015fitli yollara ayr\u0131lm\u0131\u015f dalga i\u015flevi konusunda bir mutabakata varmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"author":2279,"featured_media":4959,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1194,1727],"tags":[1594,1607,1595,1623,794,528],"class_list":{"0":"post-4958","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"category-smb","9":"tag-klrsac18","10":"tag-rsa2018","11":"tag-rsac2018","12":"tag-kuantum-bilgisayar","13":"tag-sifreleme","14":"tag-veri-koruma"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/4958\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/13270\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/11073\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/15343\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/13616\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/12941\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/16108\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/15728\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/20553\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/22339\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/10500\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/10445\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/16668\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/quantum-supremacy-rsa\/20342\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/20235\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/20230\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/rsac2018\/","name":"#RSAC2018"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2279"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4958"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6937,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958\/revisions\/6937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}