{"id":5035,"date":"2018-06-20T10:50:25","date_gmt":"2018-06-20T07:50:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=5035"},"modified":"2019-11-15T14:40:27","modified_gmt":"2019-11-15T11:40:27","slug":"preinstalled-android-malware","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/preinstalled-android-malware\/5035\/","title":{"rendered":"Ucuz Android ak\u0131ll\u0131 telefonlardan uzak durmak i\u00e7in iyi bir neden"},"content":{"rendered":"

Bir Android ak\u0131ll\u0131 telefon sat\u0131n almaya karar verdi\u011fimizde \u00e7ok \u00e7e\u015fitli se\u00e7eneklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. \u00dcreticilerin say\u0131s\u0131 giderek art\u0131yor ve tam olarak hangi cihaz\u0131n se\u00e7ilmesi gerekti\u011fine dair binlerce \u015fey s\u00f6yleniyor.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteriler bu se\u00e7enek sa\u011fana\u011f\u0131 alt\u0131nda o kadar bunal\u0131yor ki sonunda \u00e7o\u011fu ki\u015finin karar\u0131n\u0131 belirleyen en \u00f6nemli ve belki de tek etken fiyat oluyor. Az bilinen \u00fcreticilerin elinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f ak\u0131ll\u0131 telefonlar i\u015fte tam da bu noktada devreye giriyor: Bu cihazlar tan\u0131nm\u0131\u015f markalar\u0131n cihazlar\u0131yla ayn\u0131 \u00f6zellikleri ve kaliteyi, tan\u0131nm\u0131\u015f markalar\u0131n yar\u0131 fiyat\u0131na sunuyor. Bu c\u00f6mert tekliflerin cazibesine kap\u0131lmamak olduk\u00e7a zor, bu anla\u015f\u0131l\u0131r bir durum.<\/p>\n

Fakat bilmedi\u011finiz bir \u015fey var: Konu hi\u00e7 de bu kadar basit de\u011fil. \u00c7o\u011fu zaman, b\u00f6yle bir ak\u0131ll\u0131 telefon sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, fark\u0131nda olmadan birtak\u0131m ekler de alm\u0131\u015f olursunuz, mesela \u00f6nceden y\u00fcklenmi\u015f k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar gibi. Neler olup bitti\u011fine bir bakal\u0131m.<\/p>\n

Bilmeden Truva sat\u0131n almak<\/h2>\n

Android\u2019in en \u00f6nemli avantaj\u0131 \u00e7ok esnek bir mobil platform olmas\u0131d\u0131r, bu da di\u011fer geli\u015ftiriciler aras\u0131nda ra\u011fbet g\u00f6rmesini sa\u011flar. \u00c7ekirdek yaz\u0131l\u0131m\u0131 Google geli\u015ftirir fakat herhangi bir \u00fcretici bunu \u00f6zelle\u015ftirebilir ve bir ak\u0131ll\u0131 telefonu kendi yerel uygulamalar\u0131yla doldurarak \u00fcr\u00fcnlerini \u00f6n plana \u00e7\u0131karabilir.<\/p>\n

Bu yerel uygulamalardan baz\u0131lar\u0131 sistem uygulamalar\u0131, yani \u00fcretici taraf\u0131ndan bir Android cihaz\u0131n \/system\/app ve hatta \/system\/priv-app (priv \u201cayr\u0131cal\u0131kl\u0131\u201dy\u0131 ifade eder) klas\u00f6r\u00fcne y\u00fcklenen ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 uygulamalard\u0131r. Buraya kadar her \u015fey normaldir fakat i\u015fin i\u00e7ine kar etme d\u00fcrt\u00fcs\u00fc girince manzara biraz bulan\u0131kla\u015f\u0131r.<\/p>\n

Teoride, \u00fcretici system\/app (ya da \/priv-app) klas\u00f6r\u00fcne, m\u00fc\u015fterinin i\u015fine yarayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feyi doldurabilir. Pratikte ise \u00fcreticiler bu f\u0131rsat\u0131 fazladan para kazanmak i\u00e7in kullan\u0131r ve kendi uygulamalar\u0131n\u0131 \u00f6nceden y\u00fcklemek isteyen geli\u015ftiricilerden para al\u0131r. Bazen de ak\u0131ll\u0131 telefon \u00fcreticileri bilerek ya da bilmeyerek, klas\u00f6r\u00fc k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mla doldurur.<\/p>\n

\u00d6nceden y\u00fcklenmi\u015f k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar sizi, hi\u00e7bir \u015fekilde engelleyemeyece\u011finiz reklamlara bo\u011fabilir ya da ki\u015fisel verilerinizi toplayarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara satabilir ya da bu iki ihlali birle\u015ftirir ve size ki\u015fisel verilerinize dayal\u0131 reklamlar g\u00f6sterebilir. B\u00fct\u00fcn bunlar cihaz\u0131n nihai fiyat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeye yarar. Ne ho\u015f bir i\u015f modeli!<\/p>\n

ZTE, Archos, Prestigio ve myPhone gibi nispeten b\u00fcy\u00fck geli\u015ftiricilerin yapt\u0131\u011f\u0131 cihazlarda su\u00e7lular\u0131n i\u015fletim sistemini reklamlarla doldurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nceden y\u00fcklenmi\u015f bir Truva bulundu<\/a>. Ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmada da OnePlus<\/a> ve BLU<\/a> ak\u0131ll\u0131 telefonlarda, hassas ki\u015fisel verileri toplayan ve \u00fcreticinin sunucular\u0131na g\u00f6nderen casus yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n \u00f6nceden y\u00fcklenmi\u015f oldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n

\u0130\u015fin tuhaf\u0131, s\u00f6z etti\u011fimiz \u00fcreticilerin \u00e7o\u011fu Android\u2019in resmi internet sitesindeki onayl\u0131 ortak listesinde<\/a> yer al\u0131yor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n \u00f6nceden y\u00fcklenmesi art\u0131k genel uygulama haline geliyor ve tan\u0131nm\u0131\u015f bir \u00fcreticinin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvenmekle yetinemiyorsunuz.<\/p>\n

Sat\u0131n al\u0131n fakat sat\u0131n almadan \u00f6nce do\u011frulay\u0131n<\/h2>\n

Vir\u00fcsl\u00fc bir cihaz sat\u0131n alma ihtimalini en aza indirmek ya da en az\u0131ndan neredeyse her uygulamada kar\u015f\u0131n\u0131za reklam \u00e7\u0131karacak ve sat\u0131n alma sonras\u0131nda izniniz olmadan ki\u015fisel verilerinizi toplayacak bir cihaz\u0131 tespit etmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131dakileri \u00f6nemle tavsiye ederiz:<\/p>\n