{"id":5453,"date":"2018-12-03T11:57:24","date_gmt":"2018-12-03T08:57:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=5453"},"modified":"2019-11-15T14:35:52","modified_gmt":"2019-11-15T11:35:52","slug":"mentions-and-dna-vs-privacy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/5453\/","title":{"rendered":"Tehlikeli ba\u011flar: Akrabalar ve arkada\u015flar, s\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l if\u015fa edebilir?"},"content":{"rendered":"<p>Modern teknolojiler, giderek artan bir \u015fekilde insanlar\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131n kamusal alana ta\u015f\u0131nmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor. <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/facebook-leak-browser-extensions\/5387\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ki\u015fisel verilerin toplu s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131<\/a>ndan \u00f6zel (ve hatta gizli) foto\u011fraf ve mesajlar\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i olmas\u0131na kadar bunun bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi var.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da h\u00fck\u00fcmet ve ticari yap\u0131lar\u0131n veritabanlar\u0131nda her vatanda\u015f hakk\u0131nda tutulan say\u0131s\u0131z dosyay\u0131 bir kenara b\u0131rakal\u0131m ve saf\u00e7a bu verilerin merakl\u0131 g\u00f6zlerden g\u00fcvenli bir \u015fekilde korundu\u011funu varsayal\u0131m (hepimiz asl\u0131nda durumun <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/equifax-breach\/18467\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz<\/a>). Ayr\u0131ca flash belleklerin kaybedilmesini, korsan sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve buna benzer (ve ne yaz\u0131k ki d\u00fczenli) olaylar\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 edece\u011fiz. \u015eimdilik, yaln\u0131zca kullan\u0131c\u0131lar\u0131n internete veri y\u00fcklemelerini ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm basit gibi g\u00f6r\u00fcnebilir: \u00d6zelse yay\u0131nlama. Fakat insanlar b\u00fct\u00fcn \u00f6zel verilerinin kontrol\u00fcne sahip de\u011fildir; arkada\u015f veya akrabalar\u0131 da, bazen onlar\u0131n r\u0131zalar\u0131 olmadan, kendileri ile ilgili hassas bilgileri yay\u0131nlayabilirler.<\/p>\n<h2>Herkese a\u00e7\u0131k genler<\/h2>\n<p>Herkese a\u00e7\u0131lan bilgiler, kelimenin tam anlam\u0131yla, rahats\u0131z edici ger\u00e7ekler olabilir. \u00d6rne\u011fin, DNA\u2019n\u0131z bilginiz olmadan \u00e7evrimi\u00e7i hale gelebilir. 23andMe, Ancestry.com, GEDmatch ve MyHeritage gibi gen ve genetik \u00e7evrimi\u00e7i servisler son zamanlarda pop\u00fclerlik kazand\u0131 (bu arada, MyHeritage olduk\u00e7a yak\u0131n zamanda bir bilgi s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fad\u0131, ama bu <a href=\"https:\/\/threatpost.com\/dna-testing-service-myheritage-leaks-user-data-of-92-million-customers\/132528\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">farkl\u0131 bir yay\u0131n\u0131n konusu<\/a>). Kullan\u0131c\u0131lar, genetik profillerininin laboratuvarlarda belirlenmesi i\u00e7in kullan\u0131lacak biyolojik numuneleri (t\u00fck\u00fcr\u00fck veya yana\u011f\u0131n i\u00e7inden al\u0131nan bir \u00f6rnek) g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak bu hizmetlere g\u00f6nderir. Bu numuneler, \u00f6rne\u011fin, bir ki\u015finin soyunu izlemek veya baz\u0131 hastal\u0131klara genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Gizlilik, bu hizmetlerin g\u00fcndeminde de\u011fildir. Genetik hizmetleri, profilleri \u00f6nceden veritaban\u0131nda bulunanlarla e\u015fle\u015ftirmek suretiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r (aksi halde, aile \u00fcyeleri bulunamaz). Kullan\u0131c\u0131lar, bu hizmeti kullanan akrabalar\u0131 kendilerini bulsunlar diye bazen g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak bilgilerini payla\u015f\u0131rlar. Buradaki ilgin\u00e7 ayr\u0131nt\u0131 ise genlerini payla\u015fan bu m\u00fc\u015fterilerin ayn\u0131 zamanda di\u011fer aile \u00fcyelerinin genetik bilgilerini de yay\u0131nlamas\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda bu akrabalar, \u00f6zellikle DNA\u2019lar\u0131 ile insanlar\u0131n kendilerini takip etmelerini istemeyebilir.<\/p>\n<p>Genetik hizmetlerinin yararlar\u0131 inkar edilemez, nitekim birka\u00e7 aileden fazlas\u0131n\u0131n bir araya gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen kamuya a\u00e7\u0131k genetik veritabanlar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f kullan\u0131labilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Karde\u015f\u00e7e sevgi<\/h2>\n<p>\u0130lk bak\u0131\u015fta, genetik bilginin kamuya a\u00e7\u0131k bir veritaban\u0131nda depolanmas\u0131 pratik sonucu olmayan yapay bir problem olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat ger\u00e7ek \u015fu ki, genetik hizmetleri ve biyolojik \u00f6rnekleri (bir par\u00e7a deri, t\u0131rnak, sa\u00e7, kan, t\u00fck\u00fcr\u00fck, vb.), belirli ko\u015fullar alt\u0131nda, ki\u015fiyi tan\u0131mlamaya, bir foto\u011fraf kadar yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Tehdidin ger\u00e7ekli\u011fi Ekim ay\u0131nda Science dergisinde <a href=\"https:\/\/www.biorxiv.org\/content\/biorxiv\/early\/2018\/06\/18\/350231.full.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">yay\u0131nlanan bir \u00e7al\u0131\u015fma<\/a>da ortaya kondu. Yazarlardan biri, sekt\u00f6r\u00fcn olumlu ve olumsuz yanlar\u0131n\u0131 birinci elden bilen Yaniv Erlich. Kendisi DNA analizi ve soya\u011fac\u0131 hizmetleri sa\u011flayan MyHeritage i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, bug\u00fcne kadar yakla\u015f\u0131k 15 milyon insan genetik test yapt\u0131rd\u0131 ve elektronik form ile profil olu\u015fturdu (di\u011fer veriler, <a href=\"https:\/\/threatpost.com\/dna-testing-service-myheritage-leaks-user-data-of-92-million-customers\/132528\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">MyHeritage\u2019\u0131n tek ba\u015f\u0131na 92 milyondan fazla kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6steriyor<\/a>). Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne odaklan\u0131rsak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kamuya a\u00e7\u0131k genetik veriler ile k\u0131sa s\u00fcrede Avrupa k\u00f6kenli herhangi bir Amerikal\u0131n\u0131n (\u015fimdiye kadar b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 test edildi) DNA ile tespit edilebilece\u011fini tahmin etmektedir. Testi ki\u015finin kendisinin veya merakl\u0131 bir akrabas\u0131n\u0131n yapt\u0131rmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-018-06997-8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Nature<\/a> dergisinde yer alan bir makaleye g\u00f6re Erlich\u2019in ekibi, DNA ile tespitin ne kadar kolay oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in, genom ara\u015ft\u0131rma projesinin bir \u00fcyesinin genetik profilini ald\u0131, GEDmatch \u015firketinin veri taban\u0131na girdi ve 24 saat i\u00e7inde DNA \u00f6rne\u011finin sahibinin ismi belirlendi.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6ntemin \u00e7evrimi\u00e7i genetik servisler sayesinde faili belirlenemeyen bir\u00e7ok olay\u0131 \u00e7\u00f6zen kolluk kuvvetlerine de faydal\u0131 oldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n<h2>DNA zinciri bir su\u00e7luyu nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kard\u0131?<\/h2>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz bahar, 44 y\u0131l s\u00fcren ba\u015far\u0131s\u0131z aramadan sonra, Kaliforniya\u2019da bir dizi cinayetin, tecav\u00fcz\u00fcn ve soygunun \u015f\u00fcphelisi olan 72 ya\u015f\u0131ndaki ki\u015fi tutukland\u0131. Bu ki\u015fi \u00e7evrimi\u00e7i genetik bilgiler sayesinde belirlendi.<\/p>\n<p>Su\u00e7 mahallinde bulunan biyolojik \u00f6rneklerin laboratuvar analizi sonucunda kamuya a\u00e7\u0131k genetik hizmetlerinin gerekliliklerine uygun bir genetik profil elde edildi. S\u0131radan kullan\u0131c\u0131lar gibi davranan dedektifler, dosyay\u0131 GEDmatch veritaban\u0131ndan ara\u015ft\u0131rarak su\u00e7lunun olas\u0131 akrabalar\u0131n\u0131n bir listesini haz\u0131rlad\u0131lar.<\/p>\n<p>Toplamda bir d\u00fczineden fazla olan e\u015fle\u015fmelerin tamam\u0131, uzaktan akrabalard\u0131 (hi\u00e7biri ikinci dereceden kuzenlerden daha yak\u0131n de\u011fildi). Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu insanlar\u0131n tamam\u0131 su\u00e7lu ile 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan ortak atalara sahipti. <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/local\/public-safety\/to-find-alleged-golden-state-killer-investigators-first-found-his-great-great-great-grandparents\/2018\/04\/30\/3c865fe7-dfcc-4a0e-b6b2-0bec548d501f_story.html?noredirect=on&amp;utm_term=.ead54a472b3d\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Washington Post\u2019ta yer alan makaleye g\u00f6re<\/a>, be\u015f soybilimci; n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ar\u015fivleri, gazete \u00f6l\u00fcm ilanlar\u0131 ve di\u011fer verilerle birlikte, bu ortak atalardan hareketle zaman i\u00e7inde yava\u015f yava\u015f aile a\u011fac\u0131ndaki bo\u015fluklar\u0131 doldurdu.<\/p>\n<p>Failin uzak ama ya\u015fayan akrabalar\u0131 ile geni\u015f bir topluluk olu\u015fturuldu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ya\u015f, cinsiyet ve di\u011fer kriterlere uymayanlar\u0131 eleyerek sonunda bir \u015f\u00fcpheli \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131lar. Dedektif ekibi daha sonra \u015f\u00fcpheliyi takip etti, \u00fczerinde DNA \u00f6rne\u011fi yer alan bir delil elde etti ve bunu su\u00e7 mahallinde uzun y\u0131llar \u00f6nce bulunan materyalle e\u015fle\u015ftirdi. \u00d6rneklerdeki DNA ayn\u0131yd\u0131 ve 72 ya\u015f\u0131ndaki Joseph James DeAngelo tutukland\u0131.<\/p>\n<p>Dava, dedektiflerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, kamuya a\u00e7\u0131k \u00e7evrimi\u00e7i genetik hizmetlerinin kolluk kuvvetlerine ait DNA veritabanlar\u0131na sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 temel avantaj\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Kolluk kuvvetlerinin veritabanlar\u0131 sadece su\u00e7lularla ilgili bilgileri depolarken genetik hizmetlerin veritabanlar\u0131, su\u00e7lular\u0131n akrabalar\u0131 ile ilgili sanal bir a\u011f olu\u015fturan ve su\u00e7lu olmayan kullan\u0131c\u0131larla doludur.<\/p>\n<p>\u015eimdi bir ki\u015finin kolluk kuvvetleri taraf\u0131ndan de\u011fil, bir su\u00e7 grubu taraf\u0131ndan arand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayal edin. Bu ki\u015fi, bir olaya tesad\u00fcfen \u015fahit olmu\u015f olabilir veya olas\u0131 bir kurban olabilir. Hizmetler halka a\u00e7\u0131kt\u0131r, bu y\u00fczden herkes bunlar\u0131 kullanabilir. \u00c7ok da iyi bir \u00f6zellik de\u011fil.<\/p>\n<h2>Su\u00e7lay\u0131c\u0131 etiketler<\/h2>\n<p>Herkese a\u00e7\u0131k hizmetleri kullanan DNA tabanl\u0131 aramalar\u0131n say\u0131s\u0131 hala olduk\u00e7a az. Genetik profillerin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, iyi niyetli arkada\u015flar ve akrabalar taraf\u0131ndan durumunuzu su\u00e7lulara, kolluk kuvvetlerine ve t\u00fcm d\u00fcnyaya istemeyerek a\u00e7\u0131klaman\u0131n daha yayg\u0131n bir \u015fekli sosyal medyada foto\u011fraf, video ve yay\u0131nlar\u0131n etiketlenmesidir.<\/p>\n<p>Pe\u015finizde k\u00f6t\u00fc niyetli kimseler olmasa bile bu etiketler, s\u0131k\u0131nt\u0131lara neden olabilir. Dikkatsiz bir laboratuar teknisyeninin bir i\u015f yeri partisinden foto\u011fraf y\u00fcklemeye karar verdi\u011fini ve \u00fcnl\u00fc bir profes\u00f6r de dahil olmak \u00fczere herkesi etiketledi\u011fini varsayal\u0131m. Foto\u011fraflar, hemen otomatik olarak \u00f6\u011frencilerin sayfalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar ve bu profes\u00f6r\u00fcn \u00f6\u011frencilerin g\u00f6z\u00fcndeki otoritesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Bunun gibi dikkatsiz bir payla\u015f\u0131m, etiketlenen ki\u015finin i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na hatta daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcne bile yol a\u00e7abilir. Bu arada, sosyal a\u011flardaki herhangi bir bilgi, genetik servislerin herkese a\u00e7\u0131k veri tabanlar\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131lan aramalardaki eksik ba\u011flant\u0131y\u0131 tamamlayabilir.<\/p>\n<h2>Etiketleme nas\u0131l yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Sosyal a\u011flar, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n etiketleri ve kendilerinden bahsedilmesini \u00e7e\u015fitli derecelerde kontrol etmesine izin verir. \u00d6rne\u011fin, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/help\/140906109319589?helpref=faq_content\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Facebook<\/a> ve <a href=\"https:\/\/vk.com\/faq8661\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">VK.com<\/a> ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan foto\u011fraflardan etiketleri kald\u0131rman\u0131za izin verir ve sizi etiketleyebilecek veya sizin etiketlendi\u011finiz materyalleri g\u00f6recek ki\u015fileri s\u0131n\u0131rlaman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131, y\u00fckledikleri foto\u011fraflar\u0131n etiketlenen ki\u015filerin arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesini <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/help\/240051956039320?helpref=faq_content\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">engelleyebilir<\/a>. <a href=\"https:\/\/vk.com\/settings?act=privacy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">VK.com gizlilik ayarlar\u0131<\/a> ise kullan\u0131c\u0131lara, etiketlenen foto\u011fraflar\u0131 g\u00f6rebileceklerin listesini olu\u015fturmas\u0131na izin verir.<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde Facebook, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fcz tan\u0131ma teknolojisiyle olu\u015fturulan ipu\u00e7lar\u0131yla arkada\u015flar\u0131n\u0131 etiketlemeye yaln\u0131zca te\u015fvik etmez (bu \u00f6zellik <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/help\/463455293673370?helpref=faq_content\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">hesap ayarlar\u0131ndan kapat\u0131labilir<\/a>), ayn\u0131 zamanda onlar\u0131n gizlili\u011fini kontrol etmesine de yard\u0131mc\u0131 olur: Bu teknoloji sizi ba\u015fka birinin resminde g\u00f6r\u00fcrse size bir bildirim g\u00f6nderir.<\/p>\n<p>Instagram\u2019a gelince, konuyla ilgili s\u00f6ylenmesi gereken \u015fudur: Engelledi\u011finiz ki\u015filer d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm ki\u015filer, foto\u011fraflar\u0131nda ve videolar\u0131nda sizi etiketleyebilir. Ancak Instagram etiketli foto\u011fraflar\u0131n profilinizde otomatik olarak m\u0131 yoksa onay\u0131n\u0131zdan sonra m\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenece\u011fini <a href=\"https:\/\/help.instagram.com\/496738090375985\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">se\u00e7menize olanak tan\u0131r<\/a>. Ayr\u0131ca bu foto\u011fraflar\u0131 profilinizde <a href=\"https:\/\/help.instagram.com\/153434814832627\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">kimin g\u00f6rebilece\u011fini belirleyebilirsiniz<\/a>.<\/p>\n<p>Nerede ve ne zaman g\u00f6r\u00fcnece\u011finizi k\u0131smi olarak kontrol eden bu i\u015flevlere ra\u011fmen hala \u00e7ok say\u0131da potansiyel tehdit vard\u0131r. Ki\u015filere foto\u011fraflarda kendinizi etiketlemeyi yasaklasan\u0131z bile ad\u0131n\u0131z (sayfaya y\u00f6nlendiren ba\u011flant\u0131lar da dahil olmak \u00fczere) bir foto\u011fraf\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda veya yorumlar\u0131nda belirtilebilir. Bu durum, foto\u011fraf\u0131n hala sizle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu ve bu t\u00fcr s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131 takip etmenin imkans\u0131z oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<h2>Sosyal medyadaki arkada\u015flar<\/h2>\n<p>Arkada\u015flar\u0131n\u0131z ve akrabalar\u0131n\u0131z s\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflara verebilecek tek ki\u015fi de\u011fildir. Do\u011frudan teknolojilerin kendileri de tavsiye sistemlerinin \u00f6zellikleri gibi ara\u00e7larla bunu yapabilir.<\/p>\n<p>VK.com, sosyal a\u011fda ortak arkada\u015flara sahip olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n arkada\u015f olmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerir. Facebook algoritmas\u0131 ise <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/help\/336320879782850\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">arkada\u015f tavsiyesi konusunda \u00e7ok daha aktiftir<\/a>. Bazen belirli bir grubun veya toplulu\u011fun \u00fcyelerini (okul, \u00fcniversite, organizasyon) tavsiye eder. Ayr\u0131ca arkada\u015f se\u00e7im s\u00fcreci, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n mobil cihazlar\u0131ndan Facebook\u2019a y\u00fcklenen ileti\u015fim bilgilerini kullan\u0131r. Ancak Facebook, potansiyel arkada\u015flar\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 algoritmas\u0131n\u0131n t\u00fcm kriterlerini a\u00e7\u0131klamamaktad\u0131r ve bazen Facebook\u2019un sosyal ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l bildi\u011fini tahmin edemezsiniz.<\/p>\n<p>Peki bu durumun gizlilikle nas\u0131l bir ilgisi var? \u0130\u015fte size bir \u00f6rnek. \u00d6zellikle garip bir vakada <a href=\"https:\/\/splinternews.com\/facebook-recommended-that-this-psychiatrists-patients-f-1793861472\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">sistem, bir psikiyatristin birbirini tan\u0131mayan hastalar\u0131n\u0131 birbirlerine tavsiye etti<\/a>, hatta bu hastalardan biri, bu insanlarla ortak \u00f6zelli\u011finin ne oldu\u011funu tahmin etmeyi bile ba\u015fard\u0131. Sa\u011fl\u0131kla ilgili veriler, \u00f6zellikle psikiyatri ile ilgili olanlar en hassas veriler aras\u0131ndad\u0131r. \u00c7ok az kimse bu bilgilerin sosyal medyada depolanmas\u0131na g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak onay verir.<\/p>\n<p>Benzer vakalar, Nisan 2018 tarihinde <a href=\"https:\/\/www.commerce.senate.gov\/public\/_cache\/files\/9d8e069d-2670-4530-bcdc-d3a63a8831c4\/7C8DE61421D13E86FC6855CC2EA7AEA7.senate-commerce-committee-combined-qfrs-06.11.2018.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n gizlili\u011fiyle ilgili Senato duru\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ABD Senato Komitesinin Facebook sorgusunda da dile getirildi<\/a>. Cevab\u0131nda \u015firket, hastalar\u0131 i\u00e7eren vakalar hakk\u0131nda yorumda bulunmad\u0131, yaln\u0131zca arkada\u015f \u00f6nerme algoritmas\u0131 i\u00e7in yukar\u0131da bahsedilen bilgi kaynaklar\u0131n\u0131 listeledi.<\/p>\n<h2>S\u0131rada ne var?<\/h2>\n<p>\u0130nternet halihaz\u0131rda hayal edebilece\u011fimizden \u00e7ok daha fazla sosyal, hatta biyolojik bilgi i\u00e7eriyor. Bunu kontrol edemememizin nedenlerinden biri de bu bilgilerin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olmamam\u0131zd\u0131r. Yeni teknolojilerin geli\u015fmesiyle birlikte, \u00f6zel veri kavram\u0131n\u0131n yak\u0131n zamanda ge\u00e7mi\u015fe ait bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi muhtemeldir. Ger\u00e7ek ve \u00e7evrimi\u00e7i ki\u015filiklerimiz giderek daha fazla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mektedir ve internette yer alan t\u00fcm s\u0131rlar er ya da ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla birlikte \u00e7evrimi\u00e7i gizlilik sorunu son zamanlarda d\u00fcnya genelinde h\u00fck\u00fcmetler seviyesinde dile getirilmi\u015ftir, belki bu sayede insanlar kendilerini merakl\u0131 yabanc\u0131lardan koruman\u0131n bir yolunu bulabilir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<input type=\"hidden\" class=\"category_for_banner\" value=\"kis-trial-privacy\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Modern teknolojiler, giderek artan bir \u015fekilde insanlar\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131n kamusal alana ta\u015f\u0131nmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor. Ki\u015fisel verilerin toplu s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131ndan \u00f6zel (ve hatta gizli) foto\u011fraf ve mesajlar\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i olmas\u0131na kadar bunun bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi var.<\/p>\n","protected":false},"author":2049,"featured_media":5454,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[994],"tags":[1770,1771,20,1772,500,905,1773,832,1774,1775],"class_list":{"0":"post-5453","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-privacy","8":"tag-23andme","9":"tag-dna","10":"tag-facebook","11":"tag-gedmatch","12":"tag-gizlilik","13":"tag-instagram","14":"tag-myheritage","15":"tag-sosyal-ag","16":"tag-vk-com","17":"tag-vkontakte"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/5453\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/14721\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/12329\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/16635\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/14829\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/17433\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/16641\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/21734\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/24775\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/11193\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/mentions-and-dna-vs-privacy\/10098\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/18168\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/mentions-and-dna-vs-privacy\/22051\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/mentions-and-dna-vs-privacy\/17688\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/21572\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/mentions-and-dna-vs-privacy\/21571\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/gizlilik\/","name":"Gizlilik"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2049"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5453"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6877,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5453\/revisions\/6877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}