{"id":5693,"date":"2019-02-21T11:48:48","date_gmt":"2019-02-21T08:48:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=5693"},"modified":"2019-11-15T14:33:02","modified_gmt":"2019-11-15T11:33:02","slug":"when-ai-decides","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/when-ai-decides\/5693\/","title":{"rendered":"Yapay Zeka ya\u015fam\u0131 etkiledi\u011finde"},"content":{"rendered":"

Mevcut haliyle yapay zekaya dair baz\u0131 as\u0131l sorunlardan daha \u00f6nce bahsetmi\u015f olmam\u0131za ra\u011fmen<\/a>, insanlar yine de \u00e7ok \u00f6nemli meseleleri robot yard\u0131mc\u0131lara b\u0131rak\u0131yor. \u00d6z-\u00f6\u011frenimli sistemler halihaz\u0131rda doktorlara ve hakimlere verdikleri kararlarda yard\u0131m ediyor, \u00fcstelik hen\u00fcz i\u015flenmemi\u015f su\u00e7lar\u0131 bile \u00f6ng\u00f6rebiliyorlar. Buna ra\u011fmen bu tip sistemleri kullananlar, bu sistemlerin \u00e7\u0131kar\u0131mlara nas\u0131l ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 genellikle bilmiyorlar<\/p>\n

Aya\u011fa kalk\u0131n, mahkeme ba\u015fl\u0131yor<\/h2>\n

ABD mahkemelerinde YZ, cezan\u0131n belirlenmesi, \u00f6nleyici tedbirler ve hafifletme ile ilgili kararlarda kullan\u0131l\u0131yor<\/a>. \u0130lgili veriyi inceledikten sonra YZ \u015f\u00fcphelinin yeniden su\u00e7 i\u015fleme e\u011filiminde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor ve karar \u015fartl\u0131 tahliyeyi ger\u00e7ek bir cezaya d\u00f6nebiliyor ya da kefaletle serbest b\u0131rak\u0131lman\u0131n reddine neden olabiliyor.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin ABD vatanda\u015f\u0131 Eric Loomis, kulland\u0131\u011f\u0131 arabadan bir yolcunun bir binaya do\u011fru ate\u015f a\u00e7mas\u0131 nedeniyle alt\u0131 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131<\/a>. H\u00fck\u00fcm, bireylerin toplum i\u00e7in te\u015fkil etti\u011fi tehlikeyi de\u011ferlendiren, COMPAS algoritmas\u0131na dayan\u0131yordu. COMPAS\u2019a san\u0131\u011f\u0131n profili ve yasal ge\u00e7mi\u015f bilgileri verildi ve COMPAS bu ki\u015fiyi \u201ctoplum i\u00e7in y\u00fcksek riskli birey olarak\u201d tan\u0131mlad\u0131. Savunma, algoritman\u0131n i\u015fleyi\u015finin a\u00e7\u0131klanmad\u0131\u011f\u0131, bunun da algoritman\u0131n verdi\u011fi kararlar\u0131n do\u011frulu\u011funun de\u011ferlendirilmesini imkans\u0131z k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek karara itiraz etti. Mahkeme bu savunmay\u0131 reddetti.<\/p>\n

Elektronik kahinler: YZ-g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f su\u00e7 tahmini<\/h2>\n

\u00c7in\u2019in baz\u0131 b\u00f6lgelerinde bunun bir ad\u0131m \u00f6tesine ge\u00e7ildi ve olas\u0131 su\u00e7lular\u0131 belirlemek i\u00e7in YZ kullan\u0131l\u0131yor<\/a>. Y\u00fcz tan\u0131ma kameralar\u0131 toplumu izliyor ve \u015f\u00fcpheli herhangi bir \u015fey g\u00f6r\u00fc\u015f alanlar\u0131na girerse emniyet yetkililerine bilgi veriyor. \u00d6rne\u011fin, \u00e7ok miktarda g\u00fcbre alan bir ki\u015fi ter\u00f6rist bir sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131yor olabilir. \u015e\u00fcpheli bir \u015fekilde davranmaktan su\u00e7lu olan herhangi biri tutuklanabilir ya da yeniden e\u011fitim kamp\u0131na g\u00f6nderilebilir.<\/p>\n

Su\u00e7-\u00f6ncesi teknoloji di\u011fer \u00fclkelerde de geli\u015ftirilmektedir. Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Britanya\u2019n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerindeki polisler bir sonraki olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme ihtimali en y\u00fcksek olan yeri tahmin etmek i\u00e7in teknolojiyi kullan\u0131yor<\/a>. Bir\u00e7ok etmen hesaba kat\u0131l\u0131yor: b\u00f6lgenin su\u00e7 ge\u00e7mi\u015fi, sosyoekonomik durumu, hatta hava durumu bile. Bu aletler \u015eikago\u2019nun mahallelerine kuruldu\u011fundan beri silahl\u0131 su\u00e7 oran\u0131 dikkate de\u011fer bir bi\u00e7imde \u00fc\u00e7te birine d\u00fc\u015ft\u00fc<\/a>.<\/p>\n

Bilgisayar art\u0131k sizi g\u00f6recek<\/h2>\n

Yeni teknolojiler ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Yapay doktorlar hasta g\u00f6rmekte<\/a>, tan\u0131 koymakta<\/a>, check-up sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 analiz etmekte ve ameliyat esnas\u0131nda cerrahlara yard\u0131m etmekte<\/a>.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki \u00f6z-\u00f6\u011frenimli sistemlerin en bilinenlerinden biri IBM Watson Health<\/a>\u2018tir. Doktorlar hastal\u0131klara tan\u0131 koyabilmesi ve tedavi \u00f6nermeleri i\u00e7in YZ\u2019y\u0131 e\u011fitmektedir. Watson Health \u00e7ok say\u0131da olumlu geri bildirim alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin 2013 y\u0131l\u0131nda bir s\u00fcper bilgisayar\u0131n en uygun tedaviyi se\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/a> %90 olarak belirlenmi\u015fti.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen 2018 yaz\u0131nda sistemin baz\u0131 kanser tedavi tavsiyelerinin g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131<\/a>. Bilhassa, ciddi kanamalar\u0131 olan kanser hastalar\u0131na Watson daha da \u00e7ok kan kayb\u0131na neden olabilecek bir ila\u00e7 \u00f6nermi\u015f. \u0130\u015fin iyi taraf\u0131 bu senaryolar ger\u00e7ek de\u011fil farazi senaryolard\u0131.<\/p>\n

Elbette insan doktorlar da hata yap\u0131yor ancak YZ i\u015fin i\u00e7ine girince sorumlulu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsizle\u015fiyor. Kanl\u0131 canl\u0131 bir doktor, yarat\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcz binlerce bilimsel makale, kitap ve vaka ge\u00e7mi\u015fiyle t\u0131ka basa doldurulmu\u015f olan dijital meslekta\u015flar\u0131yla \u00e7eli\u015fme riskini alacak m\u0131d\u0131r? E\u011fer bu riski almazsa, doktor herhangi bir olumsuz sonucu \u00fcstelenecek midir?<\/p>\n

YZ \u015feffaf olmal\u0131<\/h2>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n kaderine karar verirken YZ\u2019y\u0131 kullanmayla ilgili as\u0131l sorunlardan biri algoritmalar\u0131n genellikle \u015feffaf olmamas\u0131 ve tekrar ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in hatalar\u0131n nedenlerinin izini s\u00fcrmenin hi\u00e7 de kolay olmamas\u0131d\u0131r. \u00d6z-\u00f6\u011frenimli sistemleri geli\u015ftirenlerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu anla\u015f\u0131labilir bir \u015feydir: Kim, olas\u0131 rakipleriyle t\u00fcm uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 payla\u015fmak ister? Ancak s\u00f6z konusu olan insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131ysa, ticari s\u0131rlar m\u0131 \u00f6nceli\u011fi almal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131nda politikac\u0131lar \u015feffaf olmayan YZ<\/a>\u2018y\u0131 d\u00fczenlemeyle ilgilenmeye ba\u015flad\u0131lar. Avrupa Birli\u011fi i\u00e7inde, \u201cveri sahibi olan ki\u015filer\u201d YZ\u2019n\u0131n kendi menfaatlerini etkileyen kararlar\u0131 hangi temele dayanarak verdi\u011fini \u00f6\u011frenme hakk\u0131na sahiptir. Japonya<\/a> da benzer bir yolu izlemektedir, ancak ilgili yasa hala yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Baz\u0131 geli\u015ftiriciler \u015feffafl\u0131ktan yana, ancak onlar\u0131n say\u0131s\u0131 da bir elin parmaklar\u0131n\u0131 ge\u00e7miyor. Bir teknoloji firmas\u0131 olan Civic Space 2017 y\u0131l\u0131nda \u00f6n g\u00f6r\u00fcc\u00fc polis sistemlerinin kaynak kodunu yay\u0131nlad\u0131<\/a>. Ancak bu bir kural de\u011fil, son derece istisnai bir durumdur.<\/p>\n

Art\u0131k YZ cini \u015fi\u015feden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, insanlar\u0131n onu tekrar geri koyma ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Bunun anlam\u0131 \u015fudur, YZ-temelli kararlar kan\u0131tlanabilir bir \u015fekilde adil ve hatas\u0131z hale gelene kadar, YZ\u2019n\u0131n kullan\u0131m\u0131 iyi bir \u015fekilde yap\u0131lm\u0131\u015f kanunlara ve \u00f6z-\u00f6\u011frenimli sistemin hem yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hem de kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yeterlili\u011fine dayanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mevcut haliyle yapay zekaya dair baz\u0131 as\u0131l sorunlardan daha \u00f6nce bahsetmi\u015f olmam\u0131za ra\u011fmen, insanlar yine de \u00e7ok \u00f6nemli meseleleri robot yard\u0131mc\u0131lara b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":2049,"featured_media":5694,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[995],"tags":[1425,1856,1610,1424,1855],"class_list":{"0":"post-5693","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-technology","8":"tag-ai","9":"tag-artificial-intelligence","10":"tag-makine-ogrenimi","11":"tag-yapay-zeka","12":"tag-yz"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/when-ai-decides\/5693\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/when-ai-decides\/15239\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/when-ai-decides\/12808\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/when-ai-decides\/17177\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/when-ai-decides\/15338\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/when-ai-decides\/14056\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/when-ai-decides\/17854\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/when-ai-decides\/16903\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/when-ai-decides\/22243\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/when-ai-decides\/25607\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/when-ai-decides\/11430\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/when-ai-decides\/11514\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/when-ai-decides\/10353\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/when-ai-decides\/18553\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/when-ai-decides\/22440\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/when-ai-decides\/17938\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/when-ai-decides\/22111\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/when-ai-decides\/22046\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/yapay-zeka\/","name":"yapay zeka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2049"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5693"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6839,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5693\/revisions\/6839"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}