{"id":5843,"date":"2019-04-08T12:58:18","date_gmt":"2019-04-08T09:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=5843"},"modified":"2019-11-15T14:30:42","modified_gmt":"2019-11-15T11:30:42","slug":"stalkerware-spouseware","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/stalkerware-spouseware\/5843\/","title":{"rendered":"“Yasal” ticari casus yaz\u0131l\u0131m\u0131n nesi yanl\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"

Konu ister e\u015finizin sizi aldat\u0131p aldatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, isterse \u00e7ocu\u011funuzun yanl\u0131\u015f insanlarla tak\u0131l\u0131p tak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131z\u0131n rakiplerinizle fl\u00f6rt edip etmedi\u011fini anlamak olsun hemen herkesin \u00f6mr\u00fcnde en az bir kez birini gizlice izlemek istemi\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. \u0130\u015f arkada\u015flar\u0131n\u0131 ve aile \u00fcyelerini gizlice izleme teknolojileri b\u00fcy\u00fck talep g\u00f6rmekte ve bu da d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda arz\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Arz\u0131 olu\u015fturan yaz\u0131l\u0131mlar aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131z\u0131n ya da aile \u00fcyenizin ayg\u0131t\u0131na nispeten uygun bir fiyata y\u00fckleyebilece\u011finiz, olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazedeki casus yaz\u0131l\u0131m\u0131 uygulamalar\u0131 vard\u0131r (bunlar takip ya da e\u015f takip yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 olarak da bilinir). Bu uygulamalar gizli kal\u0131r ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131na cihaz\u0131n konumu, taray\u0131c\u0131 ge\u00e7mi\u015fi, SMS mesajlar\u0131, sosyal medya sohbetleri ve daha ba\u015fka konularda bilgiler temin eder. Bunlardan baz\u0131lar\u0131yla video ve ses kay\u0131tlar\u0131 bile yap\u0131labilir.<\/p>\n

Takip program\u0131 \u2014 etik olmasa da yasal (neredeyse)<\/h2>\n

Takip program\u0131 kullanmak ahlaki a\u00e7\u0131dan do\u011fru de\u011fildir: Cihaz sahibinin bilgisi ya da onay\u0131 olmadan y\u00fcklenen bu program, arka planda \u00e7al\u0131\u015farak son derece ki\u015fisel bilgilere eri\u015febilir. Yine de, aile \u00fcyelerini takibe almak yasal a\u00e7\u0131dan dava edilebilir bir husus olmakla beraber, bu t\u00fcr uygulamalar bir\u00e7ok \u00fclkede yasa d\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir. Geli\u015ftiriciler, \u00f6rne\u011fin \u00fcr\u00fcnlerini ebeveyn kontrol \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ad\u0131 alt\u0131nda sunarak yasalardaki a\u00e7\u0131klardan i\u00e7eri s\u0131zmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n teknik a\u00e7\u0131dan yasal olan bu uygulamalar\u0131 etik olmamalar\u0131na ra\u011fmen sat\u0131n almaya devam etmesi de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l boyunca, 58.000\u2019den fazla kullan\u0131c\u0131 sadece bizim \u00fcr\u00fcnlerimizden ald\u0131klar\u0131 yard\u0131mla telefonlar\u0131nda veya tabletlerinde takip programlar\u0131 tespit etmi\u015ftir. Bunlar\u0131n 35.000\u2019i bizim koruyucu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcm\u00fczle ilk taramay\u0131 yapana kadar cihazlar\u0131nda takip program\u0131 kurulu oldu\u011funun fark\u0131nda bile de\u011fildi.<\/p>\n

Takip programlar\u0131 verilerinizi d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zd\u0131rabilir<\/h3>\n

Takip programlar\u0131 yasal stat\u00fclerine ra\u011fmen ger\u00e7ekten de tehlikelidir. Bu uygulamalar hem takip eden hem de takip edilen ki\u015filer i\u00e7in risk olu\u015fturur. Bu uygulamalar toplad\u0131klar\u0131 verileri yaz\u0131l\u0131m\u0131 kurmu\u015f olan ki\u015fiye nas\u0131l g\u00f6nderir? Verileri bir sunucuya aktar\u0131rlar, kullan\u0131c\u0131 da buraya eri\u015ferek yakalanan bilgileri inceleyebilir. Bu nedenle kirli i\u015fler \u00e7evirdi\u011finden \u015f\u00fcphelendi\u011finiz bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 takibe ald\u0131ysan\u0131z, sizin yazd\u0131klar\u0131n\u0131z da dahil olmak \u00fczere gelen ve giden yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tamam\u0131 ve her t\u00fcr gizli belge ve proje detay\u0131 o sunucuya gider. Duygusal olarak ilgilendi\u011finiz ki\u015finin s\u0131rlar\u0131n\u0131 merak ederseniz, ona kur yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z mesajlar da \u00f6n\u00fcn\u00fcze d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n

Peki bu verileri sizden ba\u015fkas\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorsa bunda ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck olabilir? Mesele \u015fu ki burada yaln\u0131z de\u011filsiniz. Uygulamay\u0131 geli\u015ftiren ki\u015fi de b\u00fcy\u00fck ihtimalle o verilere eri\u015febilir. Sorun da burada ba\u015flar. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, bu hassas veriler k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerin eline ge\u00e7ebilir ve hatta herkese a\u00e7\u0131k hale bile gelebilir.<\/p>\n

A\u011fustos 2018\u2019de, L. M. ad\u0131ndaki bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 TheTruthSpy denen Android uygulamas\u0131nda kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve parola bilgilerini \u015fifrelemeden g\u00f6nderen bir zafiyet oldu\u011funu ke\u015ffetti<\/a>. Bilgisayar korsan\u0131 bundan yararlanarak bu casus yaz\u0131l\u0131m\u0131n kontrol etti\u011fi 10.000 ayg\u0131ttan foto\u011fraf, ses kayd\u0131, mesaj ve konum bilgisi toplam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Mart 2019\u2019da Cian Heasley adl\u0131 ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 da bir MobiiSpy sunucusunun tamamen halka a\u00e7\u0131k oldu\u011funu tespit etti<\/a>. Burada mahrem g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler dahil 95.000\u2019den fazla foto\u011fraf ve 25.000\u2019den fazla ses kayd\u0131 vard\u0131. MobiiSpy\u2019\u0131n yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 Codero bu olaya kayna\u011f\u0131 bloke ederek<\/a> m\u00fcdahale etti.<\/p>\n

Motherboard\u2019un verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re, ge\u00e7ti\u011fimiz iki y\u0131l i\u00e7inde toplam 12 takip program\u0131 geli\u015ftiricisi veri ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131. Bu demektir ki bu t\u00fcr bir uygulamay\u0131 birinin ayg\u0131t\u0131na kurdu\u011funuz zaman, asl\u0131nda hem onu hem de kendinizi tehlikeye atm\u0131\u015f oluyorsunuz.<\/p>\n

Takip programlar\u0131 cihaz\u0131n korunmas\u0131n\u0131 tehlikeye at\u0131yor<\/h3>\n

Takip programlar\u0131n\u0131n kurulum s\u00fcreci de g\u00fcvenli de\u011fil. \u00d6ncelikle, bu uygulamalar\u0131n \u00e7o\u011fu Google Play gibi resmi ma\u011fazalar\u0131n politikalar\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buralarda \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmazlar. Yani e\u011fer bir Android ayg\u0131t\u0131n\u0131z varsa \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s uygulamalar\u0131n\u0131n y\u00fcklenmesine onay vermek zorundas\u0131n\u0131z ki bu da k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131mlara kap\u0131 a\u00e7mak demek.<\/p>\n

\u0130kincisi, takip programlar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman sistemde y\u00f6netici eri\u015fimine<\/a> varan bir\u00e7ok hak talep ederek uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla cihaz\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc tamamen ele ge\u00e7irir ve \u00f6zellikle de ba\u015fka uygulamalar\u0131 da y\u00fckleme hakk\u0131 elde eder.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, baz\u0131 casusluk uygulamalar\u0131 koruyucu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0131srarla talep eder ve hatta e\u011fer izin verirseniz bunu kendileri yapar.<\/p>\n

Takip programlar\u0131n\u0131n ayg\u0131tta kendini gizlemeyen, antivir\u00fcs\u00fc devreden \u00e7\u0131karmayan ve resmi ma\u011fazalarda bulunabilen ebeveyn kontrol uygulamalar\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nokta i\u015fte tam buras\u0131d\u0131r. Bu nedenle ebeveyn kontrol uygulamalar\u0131, takip programlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in tehdit olu\u015fturmaz.<\/p>\n\n

Yasal takip programlar\u0131ndan korunma<\/h3>\n

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, ba\u015fka birine ait ayg\u0131tlara takip programlar\u0131 y\u00fcklemeden \u00f6nce iki kere d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Ayr\u0131ca hi\u00e7 kimsenin sizin ayg\u0131t\u0131n\u0131za b\u00f6yle bir \u201chediye\u201d yerle\u015ftirmemesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 izlemenizi \u00f6neririz:<\/p>\n