{"id":5902,"date":"2019-04-30T12:02:09","date_gmt":"2019-04-30T09:02:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=5902"},"modified":"2019-11-15T14:29:38","modified_gmt":"2019-11-15T11:29:38","slug":"clutter-as-cyberrisk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/5902\/","title":{"rendered":"\u0130\u015fletme siber tehditi olarak dijital da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k"},"content":{"rendered":"<p>Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 fiziksel d\u00fcnyadan ay\u0131rma \u015fans\u0131 verildi\u011finde onun bilgisayarlar\u0131m\u0131za, a\u011f kaynaklar\u0131m\u0131za ve hatta bulut hizmetlerine bile yay\u0131lmas\u0131na izin verdik. Ge\u00e7en g\u00fcnlerde, \u00e7evrimi\u00e7i anket ajans\u0131 OnePoll buzdolaplar\u0131n\u0131n d\u00fczenini sa\u011flamaya kar\u015f\u0131n i\u015f yerinde dijital kaynaklar\u0131 d\u00fczenli tutmaya y\u00f6nelik tutumlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131. Daha do\u011frusu, OnePoll\u2019un ara\u015ft\u0131rmas\u0131 da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k derecelerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n<p>Neden buzdolab\u0131n\u0131 se\u00e7tiklerini bilmiyorum \u2013 b\u00fcy\u00fck ihtimalle buzdolab\u0131n\u0131n i\u00e7i de dijital alanda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k gibi gizlenmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7indir \u2013 ancak <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/digital-clutter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">raporu<\/a> b\u00fcy\u00fck bir ilgiyle okudum ve \u00f6rne\u011fin, ankete kat\u0131lanlar\u0131n \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131n\u0131n i\u015f yerinde i\u015f arkada\u015flar\u0131n\u0131n gizli verilerine denk geldi\u011fini \u00f6\u011frendim. \u00dc\u00e7te biri ise \u00f6nceki i\u015fverenlerinden kalan dosyalara h\u00e2l\u00e2 eri\u015febiliyordu. Bu bulgular beni kendi deneyimledi\u011fim \u00fc\u00e7 ger\u00e7ek olay\u0131 hat\u0131rlamaya itti. Dijital da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n tehlikesini olduk\u00e7a iyi \u00f6rneklendiriyorlar, bu y\u00fczden onlar\u0131 burada payla\u015fmaya karar verdim.<\/p>\n<h3>1. Uzaktan i\u015f istasyonu<\/h3>\n<p>Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce, g\u00f6revlerimden birinin \u015firketin \u00f6n s\u00fcr\u00fcm yaz\u0131l\u0131m \u00fcr\u00fcnleri hakk\u0131nda yazmak oldu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck bir sistem entegrasyonu \u015firketinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. \u0130\u015f istasyonumu gereksiz tekrar eden program y\u00fckleme ve kald\u0131rma d\u00f6ng\u00fcleri y\u00fck\u00fcnden kurtarmak i\u00e7in sanal bir makine istedim. Sanal bir makine kolayca temiz bir sistem h\u00e2line s\u0131f\u0131rlanabiliyor. Sanal bir makine kullanmak ayn\u0131 zamanda mant\u0131kl\u0131 bir g\u00fcvenlik \u00f6nlemi gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor -tabii iyi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa.<\/p>\n<p>\u0130ste\u011fim yerine getirildi -k\u0131smen. \u015eirket sanal bir makine verdi ama t\u00fcm ekibin payla\u015fmas\u0131 i\u00e7in tek bir tane. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, \u015firket a\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131; ara s\u0131ra ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini payla\u015fmam\u0131z gerekiyordu. Ancak as\u0131l sorun bu de\u011fildi.<\/p>\n<p>Sorun \u015fu ki, ben \u015firketten ayr\u0131lal\u0131 be\u015f y\u0131ldan \u00e7ok oldu ama sanal makine h\u00e2l\u00e2 ayakta ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. H\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 adresten ula\u015f\u0131labiliyor ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131 eskisiyle ayn\u0131 oturum a\u00e7ma ad\u0131 ve \u015fifreyle kabul ediyor. -G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re \u015firketin BT departman\u0131ndan daha fazla- g\u00fcvenlik endi\u015fesi ta\u015f\u0131yan biri olarak sanal makineye giri\u015f yapt\u0131m. \u0130nsanlar\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 dosyalar\u0131 g\u00f6rebildim ve tabii ki \u015firketteki ortak yaz\u0131c\u0131ya jet h\u0131z\u0131yla bir tavsiye yollad\u0131m. Sanal makine \u015fifresini de\u011fi\u015ftirin! Ve ayr\u0131ca buradayken sanal makineyi \u015firket a\u011f\u0131ndan ay\u0131r\u0131n!<\/p>\n<h3>2. Yetim b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f Google dok\u00fcmanlar\u0131<\/h3>\n<p>Bir s\u00fcre \u00f6nce, serbest zamanl\u0131 bir yazar olarak, fiziksel g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili ciddi \u015fekilde endi\u015felenen bir \u015firketle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Kabul edilmek i\u00e7in, \u00f6n b\u00fcroda pasaport bilgilerimle (Rusya\u2019da pasaportlar ana kimlik tipidir) beraber bir giri\u015f belgesi b\u0131rakacak olan bir \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 bilgilendirmem gerekti.<\/p>\n<p>Bir noktada, pasaportumu yenisiyle de\u011fi\u015ftirmem gerekti. Edit\u00f6re yeni pasaport verilerimi yazd\u0131rabilece\u011fimi \u00f6neren bir mesaj att\u0131m. \u201cZaman\u0131m yok, kendin yap\u201d diye cevap verdi ve bana i\u00e7inde yazarlar\u0131n\u0131n do\u011fum tarihleriyle ve pasaport verileriyle dolu olan bir Google dok\u00fcman\u0131n\u0131n ba\u011flant\u0131 adresini verdi. Bununla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerimi adama iletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ama h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok yo\u011fundu.<\/p>\n<p>S\u0131k\u0131nt\u0131 \u015fu ki, dosya h\u00e2l\u00e2 orada duruyor. H\u00e2l\u00e2 ba\u011flant\u0131 adresi olan herkesin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k. Kimse hi\u00e7bir bilgiyi silemiyor, b\u00f6ylece herkes d\u00fczenleme ge\u00e7mi\u015fini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilir ve dosyada yap\u0131lan her de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6rebiliyor. Uzun s\u00fcre \u00f6nce \u015fifresini unuttu\u011fu ve e-posta adresini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in hesap sahibi de bu konuda hi\u00e7bir \u015fey yapam\u0131yor.<\/p>\n<h3>3. Eski sabit disk<\/h3>\n<p>Eski bilgisayar sabit disklerini toplamak gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir hobim var. Genellikle bit pazarlar\u0131nda f\u0131st\u0131k ezmesiyle falan takas ederek al\u0131r\u0131m. K\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce, eski sistem art\u0131klar\u0131ndan bir kasa sat\u0131n ald\u0131m. Sat\u0131c\u0131, kom\u015fusunun e\u011fer kimse istemiyorsa atmas\u0131n\u0131 iletti\u011fi bir \u00e7\u00f6p oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130\u015flevsel bir test olarak, i\u00e7inde ne oldu\u011funu g\u00f6rmek i\u00e7in HDD\u2019den \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m. Sahibinin ki\u015fisel \u015feylerinin yan\u0131 s\u0131ra, hepsi \u201cgizli\u201d olarak i\u015faretlenmi\u015f olan \u00e7ok say\u0131da \u201cfiyat teklifleri\u201d ve \u201cs\u00f6zle\u015fmeler\u201d i\u00e7eren \u201ci\u015f\u201d ad\u0131nda bir dosya vard\u0131. Sonuncular A\u011fustos 2018\u2019den kalmayd\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6nceki kullan\u0131c\u0131n\u0131n eski bilgisayar\u0131 evden \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in mi yoksa ar\u015fivini depolamak i\u00e7in mi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum ama elden \u00e7\u0131karman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi kesin. Tabii ki HDD\u2019ye format att\u0131m.<\/p>\n<p>Elbette bu ki\u015filer ve \u015firketlerin bir zamanlar sahip olduklar\u0131 buzdolaplar\u0131n\u0131 kurcalayamad\u0131m ama bahsi ge\u00e7en raporu baz al\u0131rsak, kesinlikle bir y\u0131ld\u0131r duran \u00e7orba ya da fosille\u015fmi\u015f yenge\u00e7 \u00e7ubuklar\u0131 gibi korkun\u00e7 \u015feyler bulurdum. Yaln\u0131zca uzun zaman \u00f6nce terk edilen Google dok\u00fcmanlar\u0131 ve HDD\u2019leri dolduran gizli verilerin yan\u0131 s\u0131ra eski \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u015firket kaynaklar\u0131na eri\u015fim sa\u011flayabilmesini d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile beni endi\u015felendiriyor. Ve ne yaz\u0131k ki, bu <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/digital-clutter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">rapor<\/a> bu endi\u015feleri destekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dijital da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n tehlikelerini g\u00f6stermek i\u00e7in \u00fc\u00e7 ger\u00e7ek \u00f6rnek. <\/p>\n","protected":false},"author":700,"featured_media":5903,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1194,1727],"tags":[1917,1918,537],"class_list":{"0":"post-5902","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"category-smb","9":"tag-daginiklik","10":"tag-dc2019","11":"tag-tehditler"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/5902\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/15672\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/13207\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/17583\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/15729\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/14442\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/18322\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/17233\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/22660\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/26775\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/11705\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/clutter-as-cyberrisk\/10777\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/19094\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/clutter-as-cyberrisk\/23126\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/clutter-as-cyberrisk\/18316\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/22513\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/clutter-as-cyberrisk\/22450\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/dc2019\/","name":"DC2019"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/700"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5902"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6797,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5902\/revisions\/6797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}