{"id":6420,"date":"2019-09-16T13:43:48","date_gmt":"2019-09-16T10:43:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=6420"},"modified":"2019-11-15T14:24:24","modified_gmt":"2019-11-15T11:24:24","slug":"fake-charity-scam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/fake-charity-scam\/6420\/","title":{"rendered":"\u0130nternette Ba\u011f\u0131\u015f Toplama Kampanyalar\u0131: Doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 tan\u0131ma"},"content":{"rendered":"<p>Facebook&#8217;ta bir s\u00fcredir adeta sahte ba\u011f\u0131\u015f toplama r\u00fczgar\u0131 esiyor. Al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k bir yap\u0131 s\u00f6z konusu: Sald\u0131rganlar, s\u0131f\u0131rdan gruplar olu\u015fturur ve bunlara bir dizi g\u00f6nderi eklerler. Bir dizi dokunakl\u0131 yorumla birlikte banka havalesi bilgileri verirler.<\/p>\n<p>Gruplar genel olarak belli bir \u015fablonu izler. Grubun ad\u0131, bir yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 i\u00e7erir ve sayfada yay\u0131mlanan g\u00f6nderilerde \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ektikleri ac\u0131 foto\u011fraflar ve videolarla g\u00f6sterilen \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klara sahip \u00e7ocuklar hakk\u0131nda duygusal hikayeler yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Postlar\u0131n baz\u0131lar\u0131, ba\u015fka doland\u0131r\u0131c\u0131 gruplardaki postlar\u0131n tamamen birebir kopyas\u0131d\u0131r. Gruplar aras\u0131nda tek farkl\u0131l\u0131k, \u00e7ocu\u011fun ad\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131, tedavi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hastal\u0131k gibi bilgilerdir. Birden fazla grupta ileti\u015fim bilgilerinin ve banka havale bilgilerinin ayn\u0131 oldu\u011fu da s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmektedir ki bu da doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n en sa\u011flam g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>Her ay yeni doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k gruplar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmakta olup, her ne kadar \u015fikayetler \u00fczerine h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kapat\u0131lsalar da, baz\u0131 kullan\u0131c\u0131lar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak aldan\u0131p doland\u0131r\u0131c\u0131lara para g\u00f6nderir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2019\/09\/16133114\/fake-charity-scam-1-EN.jpg\" alt=\"\" width=\"1460\" height=\"670\" class=\"alignnone size-full wp-image-6422\" \/><\/p>\n<h2>Doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 ger\u00e7ek ki\u015filerden ve ger\u00e7ek hay\u0131r kurulu\u015flar\u0131ndan nas\u0131l ay\u0131rt edebilirsiniz?<\/h2>\n<p>\u015e\u00fcphesiz, Facebook&#8217;ta sahte gruplar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ger\u00e7ek sorunlar\u0131 olan ger\u00e7ek ki\u015filer de ba\u011f\u0131\u015f toplar. Dolay\u0131s\u0131yla buradan \u00e7\u0131kar\u0131lacak ders, \u0130nternet \u00fczerinden yap\u0131lan t\u00fcm yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmek de\u011fildir. Bir ba\u011f\u0131\u015f kampanyas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 karar verirken hesaba kataca\u011f\u0131n\u0131z bir dizi ipucu derledik.<\/p>\n<h3>Grubun ya\u015f\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi<\/h3>\n<p>Bir grup sadece birka\u00e7 haftal\u0131ksa ve sadece \u00fc\u00e7 postu varsa ancak birka\u00e7 bin kez g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmi\u015f ve repost edilmi\u015fse, muhtemelen doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n y\u00f6netti\u011fi bir gruptur. Ger\u00e7ek gruplar\u0131n geli\u015fmesi zaman al\u0131r ve bu gruplar\u0131 d\u00fczenleyenler, ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde daha fazla bilgi verir.<\/p>\n<h3>Ac\u0131ma duygunuzu s\u00f6m\u00fcrme<\/h3>\n<p>Sars\u0131c\u0131 videolar, d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli stok foto\u011fraflar, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc s\u00f6zler ve bol bol \u00fcnlem i\u015fareti ile tamam\u0131 b\u00fcy\u00fck harfle yaz\u0131l\u0131 metinler, hikayenin ger\u00e7ekli\u011fini sorgulamadan anl\u0131k olarak hareket ge\u00e7meniz i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcr\u00fcst kurulu\u015flar b\u00f6yle yollara ba\u015fvurmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar i\u00e7in, ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131larla g\u00fcven ili\u015fkisi kurmak ve gelecekte de ihtiya\u00e7 sahiplerine yard\u0131mc\u0131 olmaya devam edebilmek daha \u00f6nemlidir. Dolay\u0131s\u0131yla, hastalar\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fclerini sade bir dille anlat\u0131rlar, taleplerini duygu s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle dile getirmezler ve tedavinin ilerleyi\u015fi ve ald\u0131klar\u0131 paray\u0131 nas\u0131l harcad\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi verirler.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan doland\u0131r\u0131c\u0131lar, gruplar\u0131 kapanmadan \u00f6nce toplayabilecekleri kadar para toplamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in duygu s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne ba\u015fvurur.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin doland\u0131r\u0131c\u0131 gruplarda, grubun yeni kurulmu\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, hedeflenen ba\u011f\u0131\u015f tutar\u0131na genellikle &#8220;neredeyse ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r&#8221;. Ayr\u0131ca, acilen \u00f6denmesi gereken bir fatura oldu\u011funu ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131za hemen ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Ne kadar acele ederseniz, kampanyan\u0131n ger\u00e7ek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulama ihtimaliniz o kadar d\u00fc\u015fer. Dolay\u0131s\u0131yla, ba\u011f\u0131\u015flara &#8220;d\u00fcn&#8221; ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131ndan bahsetmeleri \u015f\u00fcpheli bir i\u015farettir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcphesiz hasta bir \u00e7ocu\u011fun umutsuz annesi de yard\u0131m talebiyle duygusal bir mesaj yazabilir, ancak kederli bir \u015fiir eklemesi pek olas\u0131 de\u011fildir. Bunun yerine, hastal\u0131\u011fa ili\u015fkin detayl\u0131 bilgi vermesi ve hastal\u0131kla m\u00fccadelede yapt\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 daha olas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, sadece sunum tarz\u0131na de\u011fil, b\u00fct\u00fcn halinde t\u00fcm fakt\u00f6rlere dikkat edin.<\/p>\n<h3>Destekleyici dok\u00fcmanlar\u0131n d\u00fczensiz olmamas\u0131 veya hi\u00e7 bulunmamas\u0131<\/h3>\n<p>Genel olarak doland\u0131r\u0131c\u0131 gruplarda, sa\u011fl\u0131k rapor veya di\u011fer t\u0131bbi kay\u0131tlardan eser yoktur. Ama bu gibi dok\u00fcmanlar varsa, bunlar\u0131 titizlikle okuyun ve yard\u0131m talebinde verilen bilgilerle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcklerinden emin olun.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 olan bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun tedavisi i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015f toplanan bir grupta organizat\u00f6rler sayfaya \u00e7ocu\u011fun Down sendromlu oldu\u011funu g\u00f6steren sa\u011fl\u0131k raporlar\u0131n\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 koymu\u015ftu. Belki de k\u0131zda her iki hastal\u0131k da vard\u0131 ancak sadece kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaya yarayan alakas\u0131z bilgiler g\u00f6nderilmesi, grupta bir \u015feylerin yanl\u0131\u015f oldu\u011funa dair kuvvetli bir i\u015farettir.<\/p>\n<h3>A\u00e7\u0131klama sorular\u0131na verilen yan\u0131tlar<\/h3>\n<p>Konuyla ilgilenen ki\u015filerin grup y\u00f6neticilerinden daha fazla bilgi istemesi yayg\u0131nd\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u00e7ocu\u011fun durumu ile g\u00fcncelleme, hastal\u0131\u011f\u0131 ve tedavisi hakk\u0131nda bilgi, doktorlar\u0131n\u0131n ve hem\u015firelerinin adlar\u0131n\u0131 isterler. Doland\u0131r\u0131c\u0131 gruplar\u0131nda bu yorumlar s\u00fcratle silinir ve g\u00f6nderen ki\u015filer engellenir.<\/p>\n<h3>Kurulu\u015flar\u0131n internet siteleri<\/h3>\n<p>Bazen bu gruplarda, s\u00f6zde hay\u0131r kurulu\u015funun internet sitesine ba\u011flant\u0131 da verilir. Doland\u0131r\u0131c\u0131lar b\u00f6ylelikle sadece Facebook&#8217;ta olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stererek sayfalar\u0131na olan g\u00fcveni artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B\u00f6yle bir internet sitesine girdi\u011finizde, en az\u0131ndan dikkatli bir \u015fekilde incelemeden hi\u00e7bir bilgi girmemenizi \u00f6neririz. <\/p>\n<p>Son g\u00fcncelleme tarihine bakarak ba\u015flay\u0131n ve internet sitesinde gelir-gider raporu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. Hay\u0131r kurulu\u015flar\u0131 bu bilgileri yay\u0131mlamak zorundad\u0131r. Bir internet sitesi ba\u011f\u0131\u015f topluyor ancak toplad\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131 nas\u0131l harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 raporlam\u0131yorsa, g\u00fcvenilir de\u011fildir.<\/p>\n<h2>Ele\u015ftirel bakarak ba\u015fka insanlara yard\u0131mc\u0131 olma<\/h2>\n<p>Ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m etme iste\u011fi harika bir d\u00fcrt\u00fcd\u00fcr. Ancak, hayattaki pek \u00e7ok \u015feyde oldu\u011fu gibi, fevri hareket etmez, ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131rsan\u0131z ba\u015fkalar\u0131na daha fazla yard\u0131m\u0131n\u0131z dokunabilir.<\/p>\n<p>Paran\u0131z\u0131n ger\u00e7ekten i\u015fe yaramas\u0131 ve doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n cebine girmemesi i\u00e7in, biraz zaman harcayarak, gelen ba\u011f\u0131\u015f talebinin arkas\u0131ndaki hikayeyi do\u011frulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Belki de en iyisi, paran\u0131z\u0131 \u015fah\u0131slara de\u011fil de tan\u0131nm\u0131\u015f hay\u0131r kurumlar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flamakt\u0131r. B\u00f6ylelikle paran\u0131z\u0131n nereye gitti\u011fini bilirsiniz ve i\u00e7iniz rahat olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Doland\u0131r\u0131c\u0131lar insanlar\u0131n merhamet duygusunu s\u00f6m\u00fcr\u00fcr. Doland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 ger\u00e7ek ihtiya\u00e7 sahiplerinden nas\u0131l ay\u0131rabilece\u011finizi anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":2528,"featured_media":6421,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1284,1351],"tags":[2008,612,519],"class_list":{"0":"post-6420","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tips","8":"category-threats","9":"tag-bagis-toplama-kampanyalari","10":"tag-dolandiricilik","11":"tag-ipuclari-2"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/fake-charity-scam\/6420\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/fake-charity-scam\/16617\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/fake-charity-scam\/14009\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/fake-charity-scam\/18580\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/fake-charity-scam\/16652\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/fake-charity-scam\/15373\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/fake-charity-scam\/19248\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/fake-charity-scam\/17949\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/fake-charity-scam\/23540\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/fake-charity-scam\/28496\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/fake-charity-scam\/12257\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/fake-charity-scam\/12310\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/fake-charity-scam\/11132\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/fake-charity-scam\/20067\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/fake-charity-scam\/24068\/"},{"hreflang":"nl","url":"https:\/\/www.kaspersky.nl\/blog\/fake-charity-scam\/24176\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/fake-charity-scam\/19043\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/fake-charity-scam\/23338\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/fake-charity-scam\/23249\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/ipuclari-2\/","name":"ipu\u00e7lar\u0131"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2528"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6420"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6729,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6420\/revisions\/6729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}