{"id":6471,"date":"2019-09-27T13:04:43","date_gmt":"2019-09-27T10:04:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=6471"},"modified":"2019-11-15T14:24:01","modified_gmt":"2019-11-15T11:24:01","slug":"quantum-supremacy-is-here","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/6471\/","title":{"rendered":"Kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc art\u0131k olduk\u00e7a yak\u0131n"},"content":{"rendered":"<p>Google\u2019a ait bir kuantum bilgisayar, D\u00fcnya\u2019daki en iyi s\u00fcper bilgisayar\u0131n \u00e7\u00f6zemedi\u011fi bir g\u00f6revi ba\u015fard\u0131. Bu haber epey heyecan uyand\u0131rd\u0131 \u2014 ancak daha sonra rapor geri \u00e7ekildi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/b9bb4e54-dbc1-11e9-8f9b-77216ebe1f17\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\"><em>Financial Times<\/em><\/a> gazetesinin NASA internet sitesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu geri \u00e7ekme, konu hakk\u0131nda daha fazla merak uyanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, her ne kadar kuantum bilgisayar\u0131n hangi g\u00f6revi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 ve tabii ki 53 k\u00fcbit mi yoksa 72 k\u00fcbit mi oldu\u011fu belirsizli\u011fini korumakta olsa da, kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn art\u0131k ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Neden b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131klamak istiyorum.<\/p>\n<h2>(iddiaya g\u00f6re) kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015f\u0131ld\u0131<\/h2>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l RSA konferans\u0131nda post-kuantum kritografinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilginin etkisiyle, kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 2019 y\u0131l\u0131 sonuna do\u011fru ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/quantum-supremacy-rsa\/4958\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck<\/a>. 512 bitlik RSA \u015fifreleme algoritmas\u0131 i\u00e7in, kuantum bilgisayarlar\u0131n ve s\u00fcper bilgisayarlar\u0131n asal say\u0131lar\u0131 \u00e7arpanlara ay\u0131rmas\u0131 i\u00e7in gereken s\u00fcreleri kabaca hesaplam\u0131\u015ft\u0131k. Bu tahminler, raporlardaki rakamlara \u00e7ok yak\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131 \u2014 s\u0131ras\u0131yla 3 dakika 20 saniye ve yakla\u015f\u0131k 10.000 y\u0131l. Peki bu, \u00f6ng\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn de do\u011fru oldu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 geliyor?<\/p>\n<p>Son haberlere bak\u0131lacak olursa evet. Ancak, i\u015fin asl\u0131 \u015fu ki, kimsenin s\u00fcper bilgisayar hesaplamas\u0131n\u0131 beklemek i\u00e7in on bin y\u0131l\u0131 yok. Ama burada en \u00f6nemli \u015fey bu de\u011fil. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki art\u0131k geleneksel kriptografinin zaman\u0131 doldu. Bu da beraberinde \u015fu soruyu getiriyor: Bu konuda ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n<h3>Kriptografi bizi y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakabilir. Neler yapabiliriz?<\/h3>\n<p>Edward Snowden\u2019i ister bir kahraman ister bir hain (ister hi\u00e7biri, ister her ikisi) olarak g\u00f6r\u00fcn, ayr\u0131l\u0131k yaratan \u00fcn\u00fc, bana illa ki tek bir \u015fey olmas\u0131 gerekmeyen kuantum sistemlerini hat\u0131rlat\u0131yor. Kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn belli belirsiz ba\u015flamas\u0131 ba\u011flam\u0131nda, Snowden yeni kitab\u0131nda \u015fifreleme ile ilgili iyi bir tavsiye payla\u015f\u0131yor: Birden fazla algoritma kullan\u0131n. Tabii hakl\u0131. Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fifrelemenin sizi y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmayaca\u011f\u0131ndan emin olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda yap\u0131lacak en iyi \u015fey, de\u011ferli verilerinizi farkl\u0131 algoritmalar kullanarak birden fazla kez \u015fifrelemektir.<\/p>\n<p>Kuantum bilgisayarlarda sadece bu algoritmalardan en az birinin kuantum takviyeli oldu\u011fundan emin olman\u0131z gerekir. Kafes tabanl\u0131 \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli algoritmalar\u0131n tart\u0131\u015fmal\u0131 eliptik e\u011frilerden daha <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/secure-futures-magazine\/quantum-encryption\/28372\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">karl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131<\/a>, NIST\u2019in ikinci tur i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi <a href=\"https:\/\/csrc.nist.gov\/publications\/detail\/nistir\/8240\/final\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">17 finalistten<\/a> birini se\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n<p>Kesin bir se\u00e7im yap\u0131lamamas\u0131 durumunda, ihtiyac\u0131n\u0131za g\u00f6re, yeterli anahtar uzunlu\u011funa sahip AES veya SHA3\u2019\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, kolayca bulunabilen eliptik e\u011fri \u015fifrelemesini kullanmaya devam etmek, i\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi bir fikir olabilir. Zira daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz \u00fczere, de\u011ferli verilerin ara s\u0131ra \u201c\u015fifreleme bak\u0131m\u0131na\u201d ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bunu asla unutmay\u0131n.<\/p>\n<input type=\"hidden\" class=\"category_for_banner\" value=\"kesb-b2b\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son haberlere g\u00f6re kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015f\u0131ld\u0131. Peki bu konuda ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/p>\n","protected":false},"author":2279,"featured_media":6472,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[994,1351],"tags":[22,702,2021,794,528],"class_list":{"0":"post-6471","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-privacy","8":"category-threats","9":"tag-google","10":"tag-kriptografi","11":"tag-kuantum-hesaplama","12":"tag-sifreleme","13":"tag-veri-koruma"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/6471\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/16717\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/14104\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/18679\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/16751\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/15483\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/19373\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/18071\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/23710\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/28767\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/12356\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/12505\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/quantum-supremacy-is-here\/11283\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/20636\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/quantum-supremacy-is-here\/24246\/"},{"hreflang":"nl","url":"https:\/\/www.kaspersky.nl\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/24683\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/quantum-supremacy-is-here\/19164\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/23497\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/quantum-supremacy-is-here\/23340\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/kuantum-hesaplama\/","name":"Kuantum hesaplama"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2279"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6471"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6724,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6471\/revisions\/6724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}