{"id":6483,"date":"2019-10-02T01:06:36","date_gmt":"2019-10-01T22:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=6483"},"modified":"2019-10-08T15:14:20","modified_gmt":"2019-10-08T12:14:20","slug":"family-tips-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/family-tips-2019\/6483\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuklar\u0131n internet g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik ipu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"

\u00c7ocuklar her zamankinden daha i\u00e7e kapan\u0131k ve daha sessiz. Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bir s\u00fcredir telefonuyla u\u011fra\u015f\u0131yor ama ev \u00f6devlerini saatler \u00f6nce bitirmi\u015fti.<\/p>\n

\u201cNe yap\u0131yorsun?\u201d<\/p>\n

Cevap yok.<\/p>\n

Tekrar denersiniz. \u201cCan\u0131m telefonda ne yap\u0131yorsun?\u201d Her zamanki o tatl\u0131 \u00e7ocu\u011funuz bu kez tersliyor sizi:<\/p>\n

\u201cHi\u00e7bir \u015fey! Git ba\u015f\u0131mdan!\u201d<\/p>\n

Neler oluyor? Acaba g\u00f6rmemesi gereken bir \u015fey mi g\u00f6rd\u00fc? Birilerinin zorbal\u0131\u011f\u0131na m\u0131 maruz kal\u0131yor? Neler oldu\u011funu bilmiyorsunuz ancak muhtemelen telefonunda ve internetteki bir \u015feyle ilgili oldu\u011funu seziyorsunuz. Peki, i\u015fin \u00f6\u011frenip bu sorunu nas\u0131l ele alacaks\u0131n\u0131z?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130nternet d\u00fcnyas\u0131, e\u011fitim, bilgi ve e\u011flenceyle dolu ve do\u011fru kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda her \u00e7ocuk i\u00e7in son derece faydal\u0131. Kaspersky taraf\u0131ndan yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir ankete g\u00f6re<\/a> burada sorun, ebeveynlerin internette \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini en iyi \u015fekilde nas\u0131l sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131 bilememeleri. Keza %84\u2019\u00fc, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n internette gezerken tehlikeye a\u00e7\u0131k olabilece\u011finden endi\u015feleniyor.<\/p>\n

D\u00fcnya genelinde ya\u015flar\u0131 7 ile 12 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 10 \u00e7ocuktan 9\u2019dan fazlas\u0131n\u0131n internete girebilen bir cihaz\u0131, ak\u0131ll\u0131 telefonu veya tableti var. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki ebeveynler, bir yandan \u00e7ocuklar\u0131n nette cinsel i\u00e7eri\u011fe veya \u015fiddet i\u00e7eri\u011fine maruz kalmaktan cinsel ama\u00e7la kand\u0131r\u0131lmalar\u0131na kadar \u00e7ok say\u0131da tehdidin varl\u0131\u011f\u0131ndan endi\u015felenirken, \u00f6te yandan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n internet eri\u015fimli cihazlar\u0131 olmas\u0131n\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, teknolojinin modern ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki bu \u00fcstel b\u00fcy\u00fcmesi, ebeveynleri \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 internette ya\u015fayabilecekleri olumsuzluklardan koruma ihtiyac\u0131 ile \u00e7ocuklar\u0131na ders \u00e7al\u0131\u015fma, arkada\u015flar\u0131yla sosyalle\u015fme gibi temel \u015feyler i\u00e7in internet eri\u015fimi sa\u011flamak aras\u0131ndaki dengeyi nas\u0131l kuracaklar\u0131 konusunda karars\u0131z b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n

Benim iki ergen \u00e7ocu\u011fum var ve onlar b\u00fcy\u00fcrken, \u00f6zellikle internet daha da geli\u015fti\u011finde, internette zaman ge\u00e7irmelerine izin vermenin risk ve sorumluluklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek benim i\u00e7in giderek daha \u00f6nemli hale geldi.<\/p>\n

Bir psikolog olarak, \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin uygun y\u00f6nlendirme, rehberlik ve g\u00f6zetim olmadan sanal alemde gezinmelerine izin verildi\u011finde g\u00f6rebilecekleri zarar\u0131n fark\u0131nday\u0131m. Ailelerin y\u00fczde 60\u2019\u0131, internette \u00e7ocuklar\u0131n cinsel i\u00e7erik veya \u015fiddet i\u00e7eri\u011fi g\u00f6rmesi \u015feklinde bir g\u00fcvenlik tehdidi olay\u0131n\u0131 do\u011frudan ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 veya g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6yl\u00fcyor ve de internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 en yayg\u0131n ger\u00e7ek hayat tecr\u00fcbesi haline gelmi\u015f durumda. Daha da korkutucu olan, %13\u2019\u00fc internette cinsel ama\u00e7la kand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fma, %14\u2019\u00fcde kimlik ve bilgi h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olay\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f. Gen\u00e7lerin internette tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ki\u015filere ki\u015fisel ve hassas bilgilerini verdi\u011fi ve o ki\u015filerin \u201carkada\u015f\u201d k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girmi\u015f k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 talihsiz durumlar\u0131 her zamankinden daha s\u0131k duymaya ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n

Ancak, ebeveynlerin endi\u015fe etmesi gereken \u015fey sadece k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer de\u011fil. Her g\u00fcn belirli beden imgesi standartlar\u0131na uyma bask\u0131s\u0131n\u0131 daha da artt\u0131ran \u015feyler g\u00f6r\u00fcyoruz \u2013 diyet haplar\u0131, kozmetik cerrahi ve daha fazlas\u0131 hakk\u0131nda can s\u0131k\u0131c\u0131 mesajlar\u0131 olan reklamlar \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve her ne kadar baz\u0131 ebeveynler bu t\u00fcr mesajlar\u0131 endi\u015fe verici bulmuyor olabilse de, giderek artan kan\u0131tlar bu reklamlar\u0131n gen\u00e7lerin \u00f6z sayg\u0131s\u0131n\u0131 etkiledi\u011fini ve \u00e7ocuklar\u0131n kendi v\u00fccutlar\u0131ndan memnun olmamalar\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n

Bas\u0131nda, ebeveynlerinin bilgisi olmadan uygulama i\u00e7i sat\u0131n al\u0131mlarla istemeden b\u00fcy\u00fck harcamalar yapan \u00e7ocuklar hakk\u0131nda say\u0131s\u0131z hikaye okudum, ancak yine de bu hikayeler cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir etki yaratm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor, bu da ebeveynlerin, \u00e7ocuklar\u0131n ak\u0131ll\u0131 teknoloji nedeniyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 riskleri idrak etmemi\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ebeveynlerin internet d\u00fcnyas\u0131ndan korkmak istemediklerini tamamen anl\u0131yorum; sonu\u00e7 olarak e\u011fitim s\u00f6z konusu oldu\u011funda internet, bir toplu bilgi d\u00fcnyas\u0131 ve demokratik bir platform. Bir anne olarak, internetin \u00e7ocuklar\u0131ma sundu\u011fu her olumlu \u015feyi benimsiyorum, ancak ailedeki yeti\u015fkin olarak, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 internet deneyimlerinde en iyi \u015fekilde nas\u0131l denetleyip koruyaca\u011f\u0131m konusunda e\u011fitmem gerekti\u011finin de fark\u0131nday\u0131m. Denetleme ile ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 destekleme aras\u0131nda bir denge kurmal\u0131y\u0131z ki bu karma\u015f\u0131k bir gereklilik. T\u00fcm bunlar, bir ebeveyn, \u00f6\u011fretmen veya bak\u0131m veren oldu\u011fumuzda birden bire kavramam\u0131z gereken \u015feyler de\u011fil; bu y\u00fczden s\u0131kl\u0131kla ebeveynlere ve \u00e7ocuklara y\u00f6nelik g\u00fcvenilir e\u011fitsel kaynaklara bak\u0131yoruz.<\/p>\n

Ortalama ebeveyn, internet g\u00fcvenli\u011fini \u00e7ocuklar\u0131yla toplam 46 dakika civar\u0131nda ve kendi \u00e7ocuklu\u011fu \u00fczerinden konu\u015fuyor ve bu ara\u015ft\u0131rma, gen\u00e7lerin denetimsiz bir \u015fekilde internette \u00e7ok zaman harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yeni bir spor, okumay\u0131 \u00f6\u011frenme, bir sanat projesini nas\u0131l tamamlayaca\u011f\u0131n\u0131 kavrama, her ne olursa olsun, \u00e7ocuklar\u0131n yeni beceriler kazand\u0131\u011f\u0131 di\u011fer alanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. T\u00fcm bu durumlarda \u00e7ocuklar ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 tam olarak anlamalar\u0131 i\u00e7in y\u00f6nlendirilir, denetlenir, \u00e7ocuklara e\u011fitim verilir ve rehberlik edilir. Dahas\u0131, bu tip \u00f6\u011fretim t\u00fcm e\u011fitim hayatlar\u0131 boyunca s\u00fcrer.<\/p>\n

Ebeveynler de internet d\u00fcnyas\u0131na benzer \u015fekilde yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu, \u00e7ocu\u011funuzun internet davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol etmeniz anlam\u0131na gelir ve bu, internette neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorup, olumlu ve olumlu deneyimleri hakk\u0131nda konu\u015fmak kadar basit olabilir. Ayr\u0131ca, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 gereken \u015fekilde bilgilendirip koruyabilmeniz i\u00e7in, internette ne gibi i\u00e7eriklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 bilmeniz de kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n

Ben internetteki d\u00fcnyam\u0131, fiziksel d\u00fcnyamla genel olarak ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Evimde kilitlenebilir pencerelerden tutun, eve izinsiz girilmesi durumunda bana bilgi veren alarm sistemine kadar \u00e7ok say\u0131da g\u00fcvenlik \u00f6nlem ald\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 g\u00fcvence tutmak istiyorum. \u00c7ocuklar\u0131m g\u00fcvenle yatak odalar\u0131nda olsa bile, i\u00e7erik filtreleme, uygulama kullan\u0131m kontrol\u00fc ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 uyar\u0131lar gibi \u00f6zellikler sa\u011flayan son derece etkili bir siber g\u00fcvenlik sistemine sahip olmad\u0131\u011f\u0131m s\u00fcrece internette bir\u00e7ok tehlikeye maruz kalabileceklerini biliyorum.<\/p>\n

Hi\u00e7bir ebeveyn, \u00e7ocu\u011funun kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel bilgilerine ula\u015f\u0131lmas\u0131, zorbal\u0131k veya di\u011fer sald\u0131rgan davran\u0131\u015flardan ma\u011fdur olmas\u0131n\u0131 istemez ve bu nedenle onlar\u0131 internet tehditlerinden ve suistimalden elinizden geldi\u011fince koruman\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu da, ebeveynin g\u00f6zetim ve denetimi ile Kaspersky Safe Kids<\/a> gibi yaz\u0131l\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. Bu teknoloji sayesinde \u00e7ocu\u011funuzun ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irece\u011fi s\u00fcreyi y\u00f6netebilir ve kulland\u0131\u011f\u0131 uygulamalar\u0131 izleyebilirsiniz; Facebook aktivitesi hakk\u0131nda bildirim al\u0131r, yeni eklenen t\u00fcm arkada\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bazen \u00e7ocuklar, sosyal medya g\u00f6nderilerine yorum yapan trollere maruz kal\u0131r, bu nedenle internetteki etkile\u015fimlerini takip etmek ger\u00e7ekten yararl\u0131 olabilir.<\/p>\n

Kaspersky, yeti\u015fkinlere y\u00f6nelik internet sitelerinin engellenmesini sa\u011flar; yani \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z ya\u015flar\u0131na uygun olmayan i\u00e7eri\u011fe maruz kalmaz ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131zla internetin tehlikeleri hakk\u0131nda nas\u0131l konu\u015faca\u011f\u0131n\u0131z konusunda kendinizi donan\u0131ml\u0131 hissetmeniz i\u00e7in gereken bilgileri size sa\u011flamak i\u00e7in psikoloji uzmanlar\u0131yla yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yoruz. Siber g\u00fcvenlik sekt\u00f6r\u00fc muhakkak ebeveynlikle ilgili her \u015feyi bilmiyordur, dolay\u0131s\u0131yla i\u015fin bu k\u0131sm\u0131 benim i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip.<\/p>\n

Ancak zaman zaman yaz\u0131l\u0131mlar tek ba\u015f\u0131na yeterli olmaz. \u00d6rne\u011fin, internette bir s\u00fcre yaln\u0131z vakit ge\u00e7irdikten sonra \u00e7ocu\u011funuzun davran\u0131\u015flar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik fark edebilirsiniz. Koruyucu \u00e7\u00f6z\u00fcmler sa\u011flan\u0131p uygulansa da, i\u015f \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n e\u011fitimine geldi\u011finde y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fimin yerini hi\u00e7ir \u015fey tutmaz. Dolay\u0131s\u0131yla, bu t\u00fcr online siber g\u00fcvenlik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini kullan\u0131yor olsan\u0131z bile bu, \u00e7ocu\u011funuzun internet davran\u0131\u015f\u0131 ve internette kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda d\u00fczenli olarak konu\u015fman\u0131z gerekmedi\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011funuzun internette veya ak\u0131ll\u0131 teknolojilerinde zaman ge\u00e7irdikten sonra al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k derecede sessiz veya aksine fazla enerjik g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ederseniz, internette olumsuz bir deneyim ya\u015fam\u0131\u015f olabilir ve en iyisi bu konuda bir sohbet ba\u015flatmak olabilir.<\/p>\n

Bu t\u00fcr a\u00e7\u0131k ileti\u015fimin harika y\u00f6nlerinden biri, kontrolden \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce riskleri ve sorunlar\u0131 tespit etmeniz ve ayn\u0131 anda \u00e7ocu\u011funuza, ona ne kadar de\u011fer verdi\u011finizi g\u00f6stermenizdir.<\/p>\n

E\u011fitim g\u00fc\u00e7t\u00fcr ve ebeveyn olarak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n hem fiziksel d\u00fcnyada hem de siber alemde g\u00fcvenli ve bilin\u00e7li olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak sizin g\u00f6revinizdir. Siz siber g\u00fcvenlik konusunu ciddiye al\u0131rsan\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z da ciddiye al\u0131r; yani, internetteki zamanlar\u0131n\u0131n tad\u0131n\u0131 korkusuzca \u00e7\u0131kararak, \u201c\u0130nternet eti\u011fi\u201d anlay\u0131\u015f\u0131na sahip ergenlere ve gen\u00e7 eri\u015fkinlere d\u00f6n\u00fc\u015febilirler.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za tart\u0131\u015fmas\u0131z hak ettikleri mutlu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve siber g\u00fcvenli bir gelecek sunmak istiyorsak, hareket ge\u00e7menin tam zaman\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130nternette \u00e7ocuklar\u0131 korumaya y\u00f6nelik ipu\u00e7lar\u0131<\/h3>\n

A\u015fa\u011f\u0131da \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n internette g\u00fcvende olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik ba\u015fl\u0131ca ipu\u00e7lar\u0131m\u0131 s\u0131ralad\u0131m:<\/p>\n