{"id":6621,"date":"2019-11-07T14:13:58","date_gmt":"2019-11-07T11:13:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=6621"},"modified":"2019-11-15T14:21:54","modified_gmt":"2019-11-15T11:21:54","slug":"check-what-data-apps-collect","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/check-what-data-apps-collect\/6621\/","title":{"rendered":"Uygulamalar\u0131n asl\u0131nda hangi verileri toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmak"},"content":{"rendered":"

Uygulamalar\u0131n \u00e7o\u011fu, kullan\u0131c\u0131 hakk\u0131nda baz\u0131 bilgiler toplar. Bazen \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in bu bilgilere ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r: \u00d6rne\u011fin bir navigasyon uygulamas\u0131, size uygun bir rota belirleyebilmek i\u00e7in konum bilgilerinize ihtiya\u00e7 duyar. Program geli\u015ftiriciler s\u0131kl\u0131kla para kazanmak ya da hizmetlerini iyile\u015ftirmek i\u00e7in, \u00f6ncesinde verdi\u011finiz izin do\u011frultusunda, sizinle ilgili bilgileri kullan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, uygulamalar\u0131ndaki t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131 tespit etmek i\u00e7in anonim istatistikler toplayabilir, b\u00f6ylece geli\u015ftirilmesi gereken noktalar\u0131 anlayabilirler.<\/p>\n

Fakat baz\u0131 geli\u015ftiriciler, g\u00fcveninizi k\u00f6t\u00fcye kullanarak uygulamalar\u0131n\u0131n i\u015flevleriyle ilgisi olmayan bilgileri gizlice toplayabilir ve verilerinizi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflara satabilir. Neyse ki bu t\u00fcr uygulamalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in kullanabilece\u011finiz birka\u00e7 hizmet var.<\/p>\n

AppCensus<\/h2>\n

AppCensus<\/a> hizmeti, uygulamalar\u0131n hangi ki\u015fisel verileri toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu verileri nereye g\u00f6nderdi\u011fini \u00f6\u011frenmenize yard\u0131mc\u0131 oluyor. Dinamik analiz y\u00f6ntemini kullan\u0131yor: Uygulama ger\u00e7ek bir mobil cihaza kuruluyor, gerekli t\u00fcm izinler veriliyor ve belirli bir s\u00fcre boyunca aktif olarak kullan\u0131l\u0131yor. Hizmet bu s\u0131rada uygulaman\u0131n hangi verileri kime g\u00f6nderdi\u011fini ve bu verilerin \u015fifrelenip \u015fifrelenmedi\u011fini izliyor.<\/p>\n

Bu da uygulaman\u0131n ger\u00e7ek hayattaki davran\u0131\u015flar\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor. AppCensus\u2019un buldu\u011fu bilgilerden rahats\u0131z olursan\u0131z s\u00f6z konusu uygulamay\u0131 kullanmay\u0131 b\u0131rakabilir ve ilgisiz i\u015flere burnunu sokmayan bir alternatif arayabilirsiniz. Ancak AppCensus\u2019un toplad\u0131\u011f\u0131 bilgilerde baz\u0131 eksiklikler de olabiliyor; her uygulama yaln\u0131zca k\u0131s\u0131tl\u0131 bir zaman boyunca test ediliyor ve baz\u0131 uygulama \u00f6zelliklerinin etkinle\u015ftirilmesi i\u00e7in belirli bir s\u00fcre ge\u00e7mesi gerekebiliyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra AppCensus yaln\u0131zca \u00fccretsiz ve herkese a\u00e7\u0131k Android uygulamalar\u0131n\u0131 analiz edebiliyor.<\/p>\n

Exodus Privacy<\/h3>\n

AppCensus\u2019un aksine Exodus Privacy<\/a> uygulamalar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fil, kendilerini inceliyor. Hizmet, uygulaman\u0131n istedi\u011fi izinleri analiz etmenin yan\u0131 s\u0131ra, siz ve eylemleriniz hakk\u0131nda bilgi toplamak i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf mod\u00fcller olan dahili izleyicileri de tespit ediyor. Geli\u015ftiriciler, uygulamalar\u0131na s\u0131kl\u0131kla reklam a\u011flar\u0131 taraf\u0131ndan sunulan izleyiciler yerle\u015ftirir. Bunlar\u0131n amac\u0131, size ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f reklamlar sunmak i\u00e7in hakk\u0131n\u0131zda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca fazla bilgi edinmektir. \u015eu anda Exodus Privacy 200\u2019den fazla bu t\u00fcr izleyiciyi tespit edebiliyor<\/a>.<\/p>\n

\u0130zinlerden bahsetmi\u015fken, Exodus Privacy bu izinleri size ve verilerinize y\u00f6nelik olu\u015fturduklar\u0131 tehlike a\u00e7\u0131s\u0131ndan analiz ediyor. Bir uygulama, gizlili\u011fi tehlikeye atma veya cihaz\u0131n korumas\u0131na zarar verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunan bir izin istedi\u011fi takdirde hizmet bunu kullan\u0131c\u0131ya bildiriyor. Uygulaman\u0131n potansiyel olarak tehlikeli olabilecek izinlere ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorsan\u0131z, bu izinleri vermemek en iyisi olacakt\u0131r. \u0130sterseniz daha sonra verdi\u011finiz izinleri art\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n

Uygulamalar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131rlar\u0131<\/h3>\n

Her iki hizmet de \u00e7ok kolay kullan\u0131l\u0131yor. Basit\u00e7e uygulaman\u0131n ad\u0131n\u0131 aratarak hangi verileri toplad\u0131\u011f\u0131 ve bu verileri nereye g\u00f6nderdi\u011fi hakk\u0131nda bilgiye eri\u015febiliyorsunuz. AppCensus\u2019tan farkl\u0131 olarak Exodus, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n uygulamalar\u0131 yaln\u0131zca listeden se\u00e7mekle kalmay\u0131p Yeni analiz<\/a> sekmesini kullanarak Google Play\u2019den uygulama ekleyebilmelerini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

\u00d6rnek olmas\u0131 i\u00e7in Google Play\u2019den 5 milyon defa indirilmi\u015f bir selfie kameras\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 inceledik. Exodus Privacy, uygulaman\u0131n d\u00f6rt reklam izleyici kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yaln\u0131zca kamera eri\u015fimi istemekle kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda hem cihaz konumuna hem de telefon ve arama verilerine eri\u015fim talep etti\u011fini g\u00f6sterdi. Cihaz konumu, bu uygulaman\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in olmazsa olmaz de\u011fil (teoride cihaz konumu, \u00e7ekilen foto\u011fraflar\u0131n EXIF bilgilerine konum etiketi eklemek gibi iyi bir ama\u00e7la kullan\u0131labilir); telefon ve arama verileri ise bu t\u00fcr bir uygulama i\u00e7in kesinlikle gerekli de\u011fil.<\/p>\n

\"Potansiyel<\/p>\n

Ayn\u0131 uygulaman\u0131n AppCensus taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen analizi ise kayg\u0131lar\u0131 art\u0131r\u0131yor: Bu hizmete g\u00f6re, selfie kameras\u0131 yaln\u0131zca telefonunuzun veya tabletinizin konumuna eri\u015fim sa\u011flamakla kalm\u0131yor, bu bilgileri IMEI numaran\u0131z (cihaz\u0131n\u0131z\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc h\u00fccresel a\u011f tan\u0131t\u0131c\u0131s\u0131), MAC adresiniz (cihaz\u0131n\u0131z\u0131n internette veya yerel a\u011flarda kimli\u011finin belirlenmesini sa\u011flayan bir di\u011fer benzersiz kod) ve Android ID\u2019niz (sisteminizi ilk kurdu\u011funuzda sisteme atanan bir kod) ile birlikte \u00c7in\u2019deki bir IP adresine g\u00f6nderiyor. \u00dcstelik t\u00fcm bunlar\u0131 \u015fifrelemeden yap\u0131yor. \u0130yi niyet aramay\u0131 b\u0131rak\u0131n; t\u00fcm bunlar\u0131n iyi bir sebebi olamaz.<\/p>\n

\"AppCensus<\/p>\n

Cihaz\u0131n\u0131z\u0131n hareketlerini takip etmek i\u00e7in kullan\u0131labilecek olan veriler, \u00c7in\u2019deki birilerine g\u00f6nderiliyor. \u00dcstelik iletim s\u0131ras\u0131nda herhangi ba\u015fka biri taraf\u0131ndan da ele ge\u00e7irilebilir. Bu verilerin kimlere iletildi\u011fi ya da sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da sorulmas\u0131 gereken iyi bir soru. Buna ra\u011fmen geli\u015ftiriciler, gizlilik politikalar\u0131nda kullan\u0131c\u0131 hakk\u0131nda herhangi bir ki\u015fisel veri toplamad\u0131klar\u0131n\u0131 ve cihaz\u0131n konumunu kimseye iletmediklerini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n

G\u00f6zetlenmeye kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flanabilir mi?<\/h3>\n

G\u00f6r\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, gayet s\u0131radan bir gizlilik politikas\u0131na sahip pop\u00fcler bir uygulama bile hassas verilerinizi tehlikeye atabiliyor. Bu y\u00fczden mobil uygulamalara dikkatle yakla\u015fman\u0131z\u0131 \u00f6neriyoruz:<\/p>\n