{"id":7568,"date":"2020-01-21T15:02:36","date_gmt":"2020-01-21T12:02:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=7568"},"modified":"2020-01-21T15:02:36","modified_gmt":"2020-01-21T12:02:36","slug":"36c3-green-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/36c3-green-it\/7568\/","title":{"rendered":"BT&#8217;de \u00e7evrecilik: Nas\u0131l ve neden"},"content":{"rendered":"<p>Dijital genellikle fiziksel olmayan, gelip ge\u00e7ici olarak alg\u0131lan\u0131yor. Halbuki dijital hizmetler enerjiye ihtiya\u00e7 duyan fiziksel sunucular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve enerjinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 hala fosil yak\u0131t t\u00fcketimiyle elde ediliyor. Bu da dijital hizmetlerin karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00fczerinde ger\u00e7ek bir etkisi oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. Bu etki ve bu etkiyi en aza indirmenin yollar\u0131, <a href=\"https:\/\/media.ccc.de\/v\/36c3-11113-reducing_carbon_in_the_digital_realm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Green Web Foundation\u2019dan Chris Adams\u2019\u0131n 36c3\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n<\/a> ana konusunu olu\u015fturuyordu.<\/p>\n<h2>B\u00fcy\u00fck BT \u015firketleri karbon ayak izlerini \u00f6l\u00e7meye ba\u015flad\u0131 bile. Siz \u00f6l\u00e7\u00fcyor musunuz?<\/h2>\n<p>\u00d6ncelikle en b\u00fcy\u00fck BT \u015firketlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 etkileri ele alarak say\u0131larla konu\u015fal\u0131m. Amazon k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce <a href=\"https:\/\/sustainability.aboutamazon.com\/carbon-footprint\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 verilerini payla\u015fmaya ba\u015flad\u0131<\/a>. 2018 senesinde Amazon 44,4 megaton karbon sal\u0131n\u0131m\u0131ndan sorumlu oldu; bu, ayn\u0131 y\u0131l Finlandiya\u2019n\u0131n karbon sal\u0131n\u0131m\u0131na e\u015fitti. Bunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf karbon sal\u0131n\u0131m\u0131yd\u0131 (\u00f6rne\u011fin Amazon \u00fcr\u00fcnlerinin ambalajlan\u0131p nakledilmesi, i\u015f seyahatlerinden do\u011fan karbon sal\u0131n\u0131m\u0131, vb.).<\/p>\n<p>Apple, Mo\u011folistan\u2019\u0131nkine e\u015fit \u015fekilde <a href=\"https:\/\/www.apple.com\/environment\/pdf\/Apple_Environmental_Responsibility_Report_2019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">2018\u2019de 25,2 megatonluk bir karbon ayak izine<\/a> sahipti. Bununla birlikte, Apple markal\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretiminden \u00e7\u0131kan sal\u0131n\u0131m\u0131 saymazsak Apple\u2019\u0131n kendi sal\u0131n\u0131m\u0131 yaln\u0131zca 0,6 megatona, yani yakla\u015f\u0131k olarak Gambia Cumhuriyeti\u2019nin bir y\u0131ll\u0131k sal\u0131n\u0131m\u0131na denk geliyordu. Bunun yar\u0131s\u0131 i\u015f seyahatlerinden, %30\u2019u ise \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fe gidip gelmesinden kaynaklan\u0131yordu. Google\u2019\u0131n karbon ayak izi ise biraz daha b\u00fcy\u00fckt\u00fc: Liberya ile k\u0131yaslayabilece\u011fimiz boyutta, yakla\u015f\u0131k 1,2 megaton.<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, BT \u015firketlerinin karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 \u00fczerinde ciddi etkileri var. Kendi BT altyap\u0131n\u0131zda etkiyi en aza indirmek i\u00e7in neler yapabilirsiniz?<\/p>\n<h2>1. \u00d6l\u00e7eklendirilebilir mimari kullan\u0131n<\/h2>\n<p>Bulut bili\u015fimin y\u00fckseli\u015fiyle bir\u00e7ok i\u015fletme altyap\u0131s\u0131n\u0131 buluta ta\u015f\u0131maya ba\u015flad\u0131. Ancak bulut altyap\u0131s\u0131 kullanmaya y\u00f6nelik tipik yakla\u015f\u0131m, i\u015fin en yo\u011fun oldu\u011fu zamanki y\u00fck\u00fc g\u00fcvenli bi\u00e7imde a\u015fabilen, her zaman a\u00e7\u0131k bir sunucu kiralamay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n<p>Bununla birlikte insanlar interneti ve sizin hizmetlerinizi g\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 zamanlar\u0131nda farkl\u0131 \u015fekilde kulland\u0131klar\u0131 i\u00e7in y\u00fcklenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar meydana geliyor. Gece olu\u015fan y\u00fcklenme, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla g\u00fcn ortas\u0131ndaki y\u00fcklenmeden ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde daha d\u00fc\u015f\u00fck. Analiz ara\u00e7lar\u0131, bunun sizin hizmetlerinizde ne \u015fekilde meydana geldi\u011fini daha net anlaman\u0131z\u0131 sa\u011flayabilir, fakat genel olarak durum bu.<\/p>\n<div id=\"attachment_7570\" style=\"width: 2702px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7570\" class=\"wp-image-7570 size-full\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2020\/01\/20170014\/36c3-green-it-traffic.jpg\" alt=\"\" width=\"2692\" height=\"1600\"><p id=\"caption-attachment-7570\" class=\"wp-caption-text\">\u0130nternet trafi\u011finin g\u00fcn i\u00e7inde tipik olarak da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p><\/div>\n<p>\u00d6l\u00e7eklendirme i\u015fte burada i\u015fe yarar hale geliyor. Y\u00fck dengeleyiciler, \u00f6l\u00e7eklendirilebilir mimariye sahip yaz\u0131l\u0131mlar i\u00e7in tek bir makinede daha fazla bilgi i\u015fleme g\u00fcc\u00fc sa\u011flayabiliyor ya da ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z taleplerin say\u0131s\u0131 do\u011frultusunda daha fazla sunucu ekleyebiliyor. Bu da durduk yere \u00e7al\u0131\u015fan sunucular i\u00e7in elektrik ve para harcaman\u0131za gerek olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu yatay ve dikey olarak y\u00fck dengeleme sunuyor. Elbette y\u00fck dengeleme kullanabilmek i\u00e7in hizmetlerinizi \u00f6l\u00e7eklendirilebilirli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak in\u015fa etmeniz gerekiyor, fakat bir kez ba\u015flad\u0131ktan sonra hem paradan olduk\u00e7a fazla tasarruf edecek hem de bulut altyap\u0131n\u0131z\u0131n karbon ayak izini azaltm\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h2>2. \u00c7evreye duyarl\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131lar kullan\u0131n<\/h2>\n<p>Bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar enerji kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Her \u015feyden \u00f6nce, tercihleri b\u00f6lgede sunulan genel elektrik hizmetine ba\u011fl\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin \u0130sve\u00e7 gibi baz\u0131 b\u00f6lgeler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak r\u00fczgar ve su gibi yenilenebilen enerji kaynaklar\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Fransa gibi baz\u0131lar\u0131 da yine \u00e7evreci bir se\u00e7enek olan n\u00fckleer enerjiye ba\u015fvurur. Polonya gibi baz\u0131 \u00fclkeler ise enerjilerinin \u00e7o\u011funu k\u00f6m\u00fcr yakarak elde eder.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla \u015firketinizin karbon sal\u0131n\u0131m\u0131, bulut bili\u015fimini sa\u011flayan veri merkezinin konumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. AWS ve Microsoft Azure gibi daha b\u00fcy\u00fck hizmetler genellikle ekolojik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerden daha fazla dikkat eder.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, Amazon Web Services kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bilgi i\u015flem g\u00fc\u00e7lerinin konumunu se\u00e7ebilirler; \u00fcstelik AWS veri merkezlerinden hangilerinin ye\u015fil enerjiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir harita bile var.<\/p>\n<div id=\"attachment_7571\" style=\"width: 2702px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7571\" class=\"wp-image-7571 size-full\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2020\/01\/20170056\/36c3-green-it-amazon.jpg\" alt=\"\" width=\"2692\" height=\"2000\"><p id=\"caption-attachment-7571\" class=\"wp-caption-text\">AWS b\u00f6lgeleri. Ye\u015fil yaprak, ye\u015fil enerji anlam\u0131na geliyor. <a href=\"https:\/\/www.awsgeek.com\/AWS-Regions\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Image source<\/a><\/p><\/div>\n<p>Microsoft bir grup bilim insan\u0131yla birlikte ye\u015fil enerjinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmak ve karbon ayak izinizi azaltmak i\u00e7in i\u015flerinizi d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerindeki veri merkezleri aras\u0131nda dinamik olarak ta\u015f\u0131maya yard\u0131mc\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu bir <a href=\"http:\/\/ceur-ws.org\/Vol-2382\/ICT4S2019_paper_28.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Kubernetes programlay\u0131c\u0131<\/a> bile geli\u015ftirdi. Programlay\u0131c\u0131, di\u011fer bulut sa\u011flay\u0131c\u0131larla birlikte de \u00e7al\u0131\u015fabiliyor.<\/p>\n<p>\u00c7evreye duyarl\u0131 olmak i\u00e7in illa AWS\u2019i veya Azure\u2019u tercih etmeniz gerekmiyor. Ye\u015fil Web Vakf\u0131, ye\u015fil enerjiyle hizmet sunan k\u00fc\u00e7\u00fck hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n bir <a href=\"https:\/\/www.thegreenwebfoundation.org\/directory\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">rehberini sunuyor<\/a>. \u00d6te yandan, bilgi i\u015flemi kendi donan\u0131mlar\u0131n\u0131zla y\u00fcr\u00fctmek ekolojik a\u00e7\u0131dan daha da k\u00f6t\u00fc; bulut sistmeleri, bilgi i\u015flem g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda daha e\u015fit bir da\u011f\u0131l\u0131m sa\u011flayarak enerji tasarrufuna yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n<h2>3. Programlama dilinizi ak\u0131ll\u0131ca se\u00e7in<\/h2>\n<p>Programlama dilleri, mant\u0131k, s\u00f6zdizimi, yetiler ve ba\u015fka bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Ayr\u0131ca kaynak t\u00fcketimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterirler. JavaScript ve Python gibi dillerdeki kodlar, Fortran, C++ ve Rust gibi dillerde yaz\u0131lm\u0131\u015f programlardan daha \u00e7ok kaynak t\u00fcketir. Nesne odakl\u0131 diller ise hepsinden daha fazla kaynak t\u00fcketir. Daha fazla kaynak demek, daha fazla enerji t\u00fcketimi ve daha fazla sal\u0131n\u0131m demektir.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, <em>daha h\u0131zl\u0131<\/em> olan\u0131n illa <em>daha ye\u015fil<\/em> olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin. Baz\u0131 durumlarda daha uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fan bir program daha az enerji t\u00fcketebilir. Zaman, bellek ve enerji a\u00e7\u0131s\u0131ndan verimli diller hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinmek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/thenewstack.io\/which-programming-languages-use-the-least-electricity\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">\u015fu yaz\u0131y\u0131 okuyabilirsiniz<\/a>.<\/p>\n<div id=\"attachment_7572\" style=\"width: 1356px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7572\" class=\"wp-image-7572 size-full\" src=\"https:\/\/media.kasperskydaily.com\/wp-content\/uploads\/sites\/91\/2020\/01\/20170725\/36c3-green-it-langs.png\" alt=\"\" width=\"1346\" height=\"540\"><p id=\"caption-attachment-7572\" class=\"wp-caption-text\">Farkl\u0131 hedefler i\u00e7in optimal diller. <a href=\"https:\/\/greenlab.di.uminho.pt\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/sleFinal.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Kaynak<\/a><\/p><\/div>\n<p>Elbette i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fcn becerilerini ve teknolojik donan\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yerine getirilecek i\u015fe g\u00f6re bir programlama dili se\u00e7meniz daha olas\u0131, fakat enerji y\u00f6n\u00fcn\u00fc de hesaba katmakta fayda var: \u00d6rne\u011fin JavaScript\u2019te yaz\u0131lm\u0131\u015f programlar, C\u2019de yaz\u0131lm\u0131\u015f programlar\u0131n iki kat\u0131 bilgi i\u015flem kayna\u011f\u0131 kullanabilir.<\/p>\n<p>Hangi dilde yaz\u0131lm\u0131\u015f olursa olsun kodu optimize etmenin karbon ayak izini azaltman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kodunuzu daha h\u0131zl\u0131 ve daha az enerjiye ihtiya\u00e7 duyacak hale getirece\u011fini s\u00f6ylememize gerek bile yok. Yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 profillendirmek ve verimsiz k\u0131s\u0131mlar\u0131 yeniden yazmak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etki yaratabilir.<\/p>\n<h2>4. Web sayfalar\u0131n\u0131z\u0131 optimize edin<\/h2>\n<p>Son zamanlarda ortalama bir web sayfas\u0131n\u0131n boyutu, orijinal <em>Doom<\/em> y\u00fcklemesini a\u015farak 3 megabayt\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Sayfa ne kadar b\u00fcy\u00fcrse sunucudan istemciye aktarmak ve istemcide g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in gereken enerji de bir o kadar art\u0131yor. Bunun karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131na sebep olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, fakat Ye\u015fil Web Vakf\u0131 aksini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ye\u015fil Web Vakf\u0131, bir web sayfas\u0131nda arkada d\u00f6nen bir videonun, proje ekibinin i\u015fe gidip gelirken ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 karbon sal\u0131n\u0131m\u0131na e\u015f bir sal\u0131n\u0131ma sebep oldu\u011funu buldu. Apple\u2019\u0131n toplam sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n %30\u2019unun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fe gelip giderken sebep oldu\u011fu sal\u0131n\u0131mdan olu\u015ftu\u011funu hat\u0131rl\u0131yor musunuz? Buna g\u00f6re hesap edebilirsiniz.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir k\u0131yaslama daha ekleyelim: \u0130nternetten izlenen videolar, \u0130spanya\u2019n\u0131n karbon ayak izi kadar bir ize sahip. (\u00dcstelik: Bunun %27\u2019si, yani Avusturya\u2019n\u0131n sal\u0131n\u0131m\u0131 kadarki k\u0131sm\u0131 yaln\u0131zca porno videolardan olu\u015fuyor.) Dolay\u0131s\u0131yla optimizasyonun ilk ad\u0131m\u0131, videolar\u0131 otomatik olarak oynatmamak.<\/p>\n<p>Optimizasyon i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar kullanabilirsiniz. <a href=\"https:\/\/web.dev\/measure\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Google Lighthouse<\/a> iyi bir \u00f6rnek. Performans optimizasyonu, eri\u015filebilirlik, \u00f6rnek uygulamalar\u0131 kullanma ve SEO optimizasyonu olmak \u00fczere d\u00f6rt \u00f6l\u00e7\u00fct \u00fczerinden web sitenizi puanl\u0131yor. Asl\u0131na bakarsan\u0131z, arama motoru s\u0131ralamalar\u0131 ve siteden hemen \u00e7\u0131kma oran\u0131 da dahil t\u00fcm y\u00f6nler performansa dahildir.<\/p>\n<p>Ye\u015fil Web Vakf\u0131, sayfalar\u0131 analiz ederek kulland\u0131klar\u0131 hangi alanlar\u0131n yenilenebilir enerjiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eden <a href=\"https:\/\/github.com\/thegreenwebfoundation\/lighthouse-plugin-greenhouse\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Greenhouse<\/a> adl\u0131 yeni bir ara\u00e7 daha piyasaya s\u00fcrd\u00fc. Optimizasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan Lighthouse kadar kullan\u0131\u015fl\u0131 olmasa da, ekolojik bilince sahip kurulu\u015flar\u0131n hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 se\u00e7mesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Sitenizin ye\u015fil enerjiyle \u00e7al\u0131\u015fan bir sunucuda bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131p bar\u0131nd\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.thegreenwebfoundation.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">Green Web Uygulamas\u0131n\u0131<\/a> kullanabilirsiniz. Ne yaz\u0131k ki yer sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu kulland\u0131klar\u0131 elektri\u011fin ne kadar ye\u015fil oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi yay\u0131nlam\u0131yor; dolay\u0131s\u0131yla siteniz, vakf\u0131n yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131zla ilgili ge\u00e7erli bilgiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelen gri renkte \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<h2>Hem gezegeni kurtar\u0131n hem tasarruf edin<\/h2>\n<p>K\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 \u00f6nlemek, baz\u0131 ki\u015filere ve kurulu\u015flara g\u00f6re t\u00fcm bu optimizasyonlarla u\u011fra\u015fmak i\u00e7in yeterli sebep olabilir. Ancak pek \u00e7o\u011fu i\u00e7in t\u00fcm bunlar yeterli de\u011fil. Bununla birlikte, BT s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00e7evreci davranmak, \u00e7o\u011funlukla paradan da tasarruf etmek anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Gezegeni kurtarma fikri yeterli gelmiyorsa \u00e7evreci yakla\u015f\u0131m\u0131n patronunuzu ikna edecek di\u011fer baz\u0131 avantajlar\u0131 \u015funlar:<\/p>\n<ul>\n<li>Bar\u0131nd\u0131rma hizmetinizi ve kodunuzu optimize ettikten sonra daha az bilgi i\u015flem g\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 duyacaks\u0131n\u0131z; dolay\u0131s\u0131yla buradan tasarruf sa\u011flayacaks\u0131n\u0131z.<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca siteniz daha h\u0131zl\u0131 y\u00fcklenecek; bu da, site tam olarak y\u00fcklenmeden sayfadan \u00e7\u0131kan daha az m\u00fc\u015fteri anlam\u0131na geliyor.<\/li>\n<li>Web sitesi ne kadar h\u0131zl\u0131ysa, arama motorlar\u0131 siteyi s\u0131ralamada o kadar y\u00fckse\u011fe ta\u015f\u0131yacak; b\u00f6ylece daha fazla m\u00fc\u015fteri siteyi g\u00f6rebilecek.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eirketinizin BT karbon ayak izini azaltmak ve paradan tasarruf etmek i\u00e7in d\u00f6rt ad\u0131m<\/p>\n","protected":false},"author":675,"featured_media":7569,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1726,1194,1727],"tags":[2085,2097,1507,2087,2096],"class_list":{"0":"post-7568","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-enterprise","8":"category-business","9":"category-smb","10":"tag-36c3","11":"tag-altyapi","12":"tag-ccc","13":"tag-chaos-iletisim-kongresi","14":"tag-ekoloji"},"hreflang":[{"hreflang":"tr","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/36c3-green-it\/7568\/"},{"hreflang":"en-in","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/blog\/36c3-green-it\/18416\/"},{"hreflang":"en-ae","url":"https:\/\/me-en.kaspersky.com\/blog\/36c3-green-it\/15288\/"},{"hreflang":"ar","url":"https:\/\/me.kaspersky.com\/blog\/36c3-green-it\/7377\/"},{"hreflang":"en-us","url":"https:\/\/usa.kaspersky.com\/blog\/36c3-green-it\/20174\/"},{"hreflang":"en-gb","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.uk\/blog\/36c3-green-it\/18475\/"},{"hreflang":"es-mx","url":"https:\/\/latam.kaspersky.com\/blog\/36c3-green-it\/16909\/"},{"hreflang":"es","url":"https:\/\/www.kaspersky.es\/blog\/36c3-green-it\/20922\/"},{"hreflang":"it","url":"https:\/\/www.kaspersky.it\/blog\/36c3-green-it\/19684\/"},{"hreflang":"ru","url":"https:\/\/www.kaspersky.ru\/blog\/36c3-green-it\/26132\/"},{"hreflang":"x-default","url":"https:\/\/www.kaspersky.com\/blog\/36c3-green-it\/32094\/"},{"hreflang":"fr","url":"https:\/\/www.kaspersky.fr\/blog\/36c3-green-it\/13618\/"},{"hreflang":"pt-br","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.br\/blog\/36c3-green-it\/13901\/"},{"hreflang":"pl","url":"https:\/\/plblog.kaspersky.com\/36c3-green-it\/12657\/"},{"hreflang":"de","url":"https:\/\/www.kaspersky.de\/blog\/36c3-green-it\/21915\/"},{"hreflang":"zh","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.cn\/blog\/36c3-green-it\/10648\/"},{"hreflang":"ja","url":"https:\/\/blog.kaspersky.co.jp\/36c3-green-it\/26719\/"},{"hreflang":"nl","url":"https:\/\/www.kaspersky.nl\/blog\/36c3-green-it\/24866\/"},{"hreflang":"ru-kz","url":"https:\/\/blog.kaspersky.kz\/36c3-green-it\/20857\/"},{"hreflang":"en-au","url":"https:\/\/www.kaspersky.com.au\/blog\/36c3-green-it\/25699\/"},{"hreflang":"en-za","url":"https:\/\/www.kaspersky.co.za\/blog\/36c3-green-it\/25530\/"}],"acf":[],"banners":"","maintag":{"url":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/tag\/36c3\/","name":"36c3"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/675"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7568"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7573,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7568\/revisions\/7573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}