{"id":9334,"date":"2021-02-16T11:46:02","date_gmt":"2021-02-16T08:46:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/?p=9334"},"modified":"2021-02-16T11:48:43","modified_gmt":"2021-02-16T08:48:43","slug":"adobe-flash-40th-day-after","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kaspersky.com.tr\/blog\/adobe-flash-40th-day-after\/9334\/","title":{"rendered":"Adobe Flash’\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya"},"content":{"rendered":"

2021\u2019in ba\u015f\u0131nda Adobe Flash resmi olarak sona erdirildi<\/a>. Baz\u0131 eski taray\u0131c\u0131 tabanl\u0131 oyun hayranlar\u0131n\u0131n g\u00f6zleri dolu dolu olsa da bilgi g\u00fcvenli\u011fi uzmanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, art\u0131k \u00f6lm\u00fc\u015f olan bu farkl\u0131 teknolojinin olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada ya\u015famaya haz\u0131rlan\u0131rken rahat bir nefes ald\u0131.<\/p>\n

Peki, d\u00fcnya buna haz\u0131r m\u0131? Adobe\u2019nin y\u0131llarca \u00f6nceden bildirmesine ra\u011fmen hala ba\u015fka ara\u00e7lara ge\u00e7meyenler oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Dahas\u0131, baz\u0131 tekno ruh \u00e7a\u011f\u0131r\u0131c\u0131lar bu teknolojiyi mezardan \u00e7\u0131karman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmaya ba\u015flad\u0131. Son verildikten neredeyse iki ay sonra, d\u00fcnyan\u0131n Adobe Flash\u2019\u0131n yoklu\u011fuyla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na (veya \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131na) g\u00f6z at\u0131yoruz.<\/p>\n

Dalian\u2019da bir demiryolu<\/h2>\n

Ocak ay\u0131nda \u00c7in\u2019in Dalian kentindeki demiryolu hatt\u0131nda meydana gelenler hala tam olarak anla\u015f\u0131lamad\u0131. Olay\u0131n ciddiyetine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de hepsi bir konuda hemfikir: Ar\u0131zaya, Flash tabanl\u0131 i\u00e7eri\u011fe son verilmesi neden oldu. \u00d6l\u00fcm belgesinde resmi olarak 1 Ocak tarihi yazmas\u0131na ra\u011fmen, Adobe kullan\u0131c\u0131lara Flash\u2019a veda etmeleri i\u00e7in 11 g\u00fcnl\u00fck bir ek s\u00fcre daha tan\u0131d\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 12 Ocak\u2019ta neden hala Flash\u2019a ba\u011f\u0131ml\u0131 olundu\u011funa dair mant\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama bulamasak da, Dalian\u2019\u0131n baz\u0131 rayl\u0131 sistemleri<\/a> bu tarihte hala platformu kullan\u0131yordu.<\/p>\n

Seyahat kesintisine do\u011frudan Flash\u2019\u0131n neden olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve tam olarak hangi sistemlerin olaya kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 ve as\u0131l mesele bu de\u011fil. Medya baz\u0131 hareket ve biletleme sorunlar\u0131ndan bahsetti. Yetkililer ise bir sorun oldu\u011funu k\u00f6kten reddetti<\/a>. Durum her neydiyse teknik destek ekibi elinden gelen her \u015feyi yapt\u0131 ve nihayetinde Adobe Flash\u2019\u0131n hattaki istasyonlar\u0131n bilgisayarlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak sistemleri yeniden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. \u015eu anda Adobe Flash \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve her \u015fey olabildi\u011fince normale d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

Bilgi g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, elde edilen bu ba\u015far\u0131 pek de takdire \u015fayan de\u011fil. Kritik bir altyap\u0131 par\u00e7as\u0131 art\u0131k (kritik olmayan g\u00f6revler i\u00e7in de olsa) eski oldu\u011fu bilinen bir teknolojiyi kullan\u0131yor.<\/p>\n

Ayr\u0131 ama konuyla ilgili bir nokta da \u015fu: Bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u015firket, g\u00fcncellemeleri par\u00e7a par\u00e7a uygulamaya koyar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6rnek uygulamaya g\u00f6re g\u00fcncellemeler, yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir test ortam\u0131ndaki makinelerle ba\u015flanarak test edilmelidir. Belki Dalian demiryollar\u0131 da bu \u00f6rnek uygulamay\u0131 izliyordur; bilemiyoruz. Buradaki sorun, konunun g\u00fcncelleme protokolleri olmamas\u0131. Adobe, 12 Ocak\u2019ta Flash\u2019\u0131 g\u00fcncellemedi, Flash\u2019a son verdi. Kapama, (8 Aral\u0131k\u2019taki) son g\u00fcncellemeden uzun zaman \u00f6nce kodlanm\u0131\u015ft\u0131. Asl\u0131nda, bir yama herhangi bir test ortam\u0131nda iyi sonu\u00e7 verirdi.<\/p>\n

Belki de geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu kadar yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir teknolojiyi kapatmak i\u00e7in gecikmeli bir durdurma anahtar\u0131n\u0131n yerle\u015ftirilmesi iyi bir uygulama de\u011fildi.<\/p>\n

G\u00fcney Afrika\u2019da bir vergi dairesi<\/h2>\n

\u00dclkedeki vergi tahsilat\u0131ndan sorumlu olan G\u00fcney Afrika Gelir \u0130daresi\u2019ne art\u0131k bir\u00e7ok beyanname \u00e7evrimi\u00e7i olarak g\u00f6nderiliyor. 12 Ocak\u2019ta, gelir idaresi birdenbire internet formlar\u0131n\u0131n Adobe Flash \u00fczerine kurulu oldu\u011funu fark etti<\/a>.<\/p>\n

Gelir idaresi, vergi beyannamelerini doldurmak i\u00e7in son tarihi uzatmak ve formlar\u0131 daha yeni bir teknolojiye g\u00f6re yeniden kodlamak yerine, Adobe Flash deste\u011fine sahip \u00f6zel bir taray\u0131c\u0131 yay\u0131nlamaya karar verdi. \u015eu anda G\u00fcney Afrikal\u0131 vergi m\u00fckelleflerinin hassas finansal bilgileri g\u00f6ndermek i\u00e7in desteklenmeyen bir teknolojiyi kullanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

G\u00fcney Afrika h\u00fck\u00fcmeti s\u0131f\u0131rdan bir taray\u0131c\u0131 olu\u015fturmad\u0131. Chromium\u2019un yaln\u0131zca tek bir internet sitesine eri\u015fim sa\u011flayan basitle\u015ftirilmi\u015f bir s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc kulland\u0131. Bu y\u00f6ntem bir bo\u015fuk doldurma \u00f6nlemi olarak hayati tehlike olu\u015fturmasa da, departman\u0131n taray\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fcncel tutma planlar\u0131n\u0131 bilmiyoruz.<\/p>\n

Program \u015fu anda yaln\u0131zca Windows i\u00e7in mevcut. Bu nedenle di\u011fer i\u015fletim sistemlerinin kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n riskli olan Flash i\u00e7eri\u011fini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in alternatif yollar aramas\u0131 gerekiyor. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ge\u00e7ici oldu\u011funu ve ajans\u0131n nihayetinde Flash\u2019\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz.<\/p>\n

Ge\u00e7ici \u00e7\u00f6z\u00fcmler<\/h2>\n

Flash\u2019\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n alternatif yollar\u0131 mevcut. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, bu yollar sadece Flash tabanl\u0131 oyun hayranlar\u0131 aras\u0131nda talep g\u00f6rmekle kalm\u0131yor. Olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck baz\u0131 \u015firketler, (\u00e7o\u011fu zaman dahili olan) baz\u0131 hizmetler i\u00e7in hala bu teknolojiye bel ba\u011fl\u0131yor. \u201c2021\u2019den sonra Flash nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r\u201d diye bir arama yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00e7e\u015fitli talimatlar i\u00e7eren bir dizi ba\u011flant\u0131 kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6nce \u015funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtelim: Bu talimatlar\u0131 uygulamay\u0131n.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, se\u00e7eneklerden biri, Flash Player\u2019\u0131n kapanma anahtar\u0131n\u0131 i\u00e7ermeyen eski bir s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc y\u00fcklemek. Adobe, program\u0131n eski s\u00fcr\u00fcmlerine ba\u011flant\u0131lar\u0131 kendi internet sitesinden kald\u0131rsa da, resmi olmayan siteler bunlar\u0131 sunmaya devam ediyor. Bu y\u00f6ntem daha en ba\u015ftan rahats\u0131z edici, \u00e7\u00fcnk\u00fc herhangi bir yaz\u0131l\u0131m\u0131n eski s\u00fcr\u00fcmlerini kullanmak riskli. Ancak resmi olmayan sitelerden yaz\u0131l\u0131m indirmek, durumu daha da riskli hale getiriyor. K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 akt\u00f6rlerin kurulum paketine neler ekleyebilece\u011fini kim bilebilir?<\/p>\n

Kimileri, yerle\u015fik kapama anahtar\u0131n\u0131 etkisiz hale getirerek baz\u0131 Flash i\u00e7eriklerinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesini sa\u011flayan bir tak\u0131m talimatlar yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n

Biraz daha mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen ba\u015fka ipu\u00e7lar\u0131 da var. \u00d6rne\u011fin, birka\u00e7 taray\u0131c\u0131 uzant\u0131s\u0131, modern taray\u0131c\u0131 sanal alan teknolojilerini kullanan bir Flash Player \u00f6yk\u00fcn\u00fcc\u00fcs\u00fc olan Ruffle\u2019\u0131 baz ald\u0131. Ayr\u0131ca Ruffle\u2019\u0131n yarat\u0131c\u0131lar\u0131na g\u00f6re<\/a> Ruffle, bellek g\u00fcvenli\u011fi<\/a> temeli, yayg\u0131n Flash sorunlar\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 etkisiz hale getiren Rust dilinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Kula\u011fa olduk\u00e7a ho\u015f geliyor. Ancak, Ruffle\u2019\u0131n merakl\u0131lar taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir proje oldu\u011funu unutmay\u0131n. Bu merak\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli olup olmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecek. Ruffle kendi g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 da bar\u0131nd\u0131r\u0131yor olabilir ve zaman\u0131 geldi\u011finde birisi bunlar\u0131 d\u00fczeltebilir.<\/p>\n

\u00d6zelle\u015ftirilmi\u015f B2B \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6rne\u011fin Harman, oynat\u0131c\u0131yla ayr\u0131lmaya haz\u0131r olmayan \u015firketler i\u00e7in Flash \u00f6zellikli \u00f6zel taray\u0131c\u0131lar olu\u015fturmak ve desteklemek \u00fczere Adobe ile \u00f6zel bir anla\u015fma imzalad\u0131<\/a>.<\/p>\n

Hala Flash\u2019a ihtiyac\u0131n\u0131z varsa ne yapmal\u0131s\u0131n\u0131z?<\/h2>\n

Bu teknolojinin olmad\u0131\u011f\u0131 bir hayat size dayan\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa \u015fu ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 izlemenizi \u00f6neririz:<\/p>\n